Artykuły 2019 | Sad24.pl

Zmiany pogody a występowanie szkodników w sadach

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Wed, 20 Mar 2019 08:56:38 +0100

FOTO:

Temperatura a rozwój szkodników

Miniony rok 2018 był, jeśli chodzi o warunki termiczne, cieplejszy niż ostatnich kilka lat i miał istotne cechy wyróżniające. W stosunku do wartości średnich z ostatnich 5 lat można zauważyć dosyć duże wahania temperatury w miesiącach zimowych, bardzo ciepłą wiosnę, a także ciepłą drugą połowę lata oraz długi okres ciepłej pogody jesienią (rys.). Taki przebieg temperatury wpływał na wzrost zagrożenia upraw sadowniczych przez szkodniki. Owady i roztocze jako organizmy zmiennocieplne zwiększają bowiem przy wzrastającej do określonego poziomu temperaturze tempo przemiany materii, przez co wzrasta u nich zapotrzebowanie na pokarm. Prowadzi to do intensywniejszego ich rozwoju i żerowania, co z kolei może być przyczyną większych strat w plonach.
Należy zdawać sobie sprawę, że różne gatunki owadów czy roztoczy mogą na zmiany temperatury reagować odmiennie. Spowodowane to jest tym, że każdy z nich ma inny zakres optymalnej temperatury rozwoju, co jest cechą gatunkową. Podobnie cechą gatunkową jest tzw. temperatura zera fizjologicznego, czyli temperatura progowa, poniżej której nie może odbywać się rozwój organizmu.
Wzrost temperatury wpływa z reguły na efektywniejsze rozmnażanie się owadów i roztoczy. Dotyczyć to może zarówno większej płodności poszczególnych osobników, a przede wszystkim skrócenia czasu rozwoju zarodkowego, jak i wszystkich stadiów juwenilnych, aż po formy dorosłe. Poza tym wzrost średniej temperatury dobowej, szczególnie na przedwiośniu i jesienią, może prowadzić do wydłużania okresu żerowania szkodników.
W bieżącym roku obserwowano taką sytuację w przypadku misecznika śliwowca (fot. 1). Dla szkodników wielopokoleniowych wzrost średniej temperatury i dłuższy okres wegetacji może z kolei przyczyniać się do zwiększenia liczby ich generacji. Zwraca uwagę fakt, że 2018 r. obserwowano w uprawach sadowniczych przedłużającą się obecność form aktywnych mszyc, w tym bawełnicy korówki.
Wyższa temperatura w okresie zimowym może wpływać na większą przeżywalność zimujących form owadów i roztoczy, szczególnie tych, które mogą być aktywne nawet zimą, jeżeli przychodzą okresy kilkudniowych ociepleń. W sadach dotyczyć to może np. miodówek, w tym miodówki gruszowej plamistej, czy też czerwców, np. misecznika śliwowca i bielika klonowca.
Wysoka temperatura powoduje zwiększone parowanie gleby, a co za tym idzie występowanie suszy w sadach nienawadnianych. Znacznie obniżona wilgotność gleby była najprawdopodobniej przyczyną zmniejszonej intensywności wylotu much nasionnicy trześniówki (trudność wydostania się owadów dorosłych z zeschniętej gleby), co obserwowano w 2018 r. w wielu sadach czereśniowych.
Ocieplenie klimatu wiąże się nie tylko ze wzrostem średniej temperatury, lecz także ze zwiększeniem jej wahań. Wpływ ekstremalnie niskiej i wysokiej temperatury na populacje szkodników jest cechą gatunkową i zależy także od długości okresu adaptacji. Dla owadów szczególnie niebezpieczne mogą być gwałtowne zmiany temperatury. W przypadku np. mszyc zwraca uwagę fakt, że szczególnie szkodliwa jest dla nich wysoka temperatura (powyżej 30°C), co ze względu na bierny sposób ich żerowania może prowadzić (szczególnie w warunkach długotrwałej suszy) do załamania liczebności populacji tych szkodników. Podobnie wahania temperatury w okresie zimowym, np. gwałtowne jej obniżenie po okresie stosunkowo cieplej pogody, mogą powodować zwiększenie śmiertelności szkodników.
Zmiany klimatyczne przyczyniają się również do zmian w zasięgu geograficznym różnych szkodników. W dobie szerokiej wymiany handlowej roślin i owoców niesie to za sobą ryzyko pojawienia się obcych, w tym inwazyjnych gatunków roślinożerców. Przykładem tego typu zagrożenia związanego z ociepleniem klimatu może być stwierdzenie występowania w Polsce takich szkodników jak muszka plamoskrzydła czy tarcznik niszczyciel, który po wielu latach został ponownie stwierdzony na południu Polski.
Gwałtowne ocieplenie wczesną wiosną może prowadzić do zaburzenia synchronizacji fazy rozwojowej rośliny żywicielskiej i pojawiania się szkodnika. Może to być paradoksalnie korzystne dla rośliny, ponieważ zbyt wcześnie pojawiające się szkodniki nie mają odpowiedniego dla siebie źródła pokarmu.

Problem z wyborem terminu wykonania zabiegu

Z punktu widzenia producentów owoców anomalie pogodowe mogą przysparzać problemów związanych z właściwym wyborem terminu wykonania zabiegu ochronnego, ponieważ dla wielu szkodników określany jest on na podstawie fazy rozwojowej chronionej rośliny. W 2018 r. sytuacja taka miała miejsce w przypadku kwieciaka jabłkowca, dla którego zabieg wykonany zgodnie z zaleceniami w fazie zielonego pąka mógł być mało skuteczny.
Podobnie gwałtowne ocieplenie może wpływać na skracanie okresu migracji szkodnika. Obserwowaliśmy to wiosną ub.r., zwalczając podskórnika gruszowego na gruszy (fot. 2).
Problemem w zwalczaniu tego szkodnika jest wybór odpowiedniego terminu zabiegu. Przyjmuje się, że należy go wykonać w fazie pękania pąków i powtórzyć w fazie zielonego pąka, ponieważ w tym okresie ma miejsce masowa migracja z pąków na rozwijające się liście. W 2018 roku gwałtowne ocieplenie, z jakim mieliśmy do czynienia na początku kwietnia, spowodowało masową migrację szkodnika z pąków w krótkim terminie pomiędzy fazą pękania pąków (BBCH=53) a fazą mysiego ucha (BBCH=54). Dla skutecznego zwalczania szkodnika wystarczył jeden zabieg, ale wykonany w precyzyjnie wybranym terminie.
Powyższy przykład wskazuje, że w przyszłości stare, utarte schematy postępowania dotyczące właściwego terminu zabiegów, oparte na fenologii roślin, mogą być zawodne. Stąd zasadne będzie opracowanie terminów zabiegów przeciwko niektórym szkodnikom w oparciu o sumę temperatur efektywnych i inne parametry klimatyczne.
Obserwacje zostały wykonane częściowo w ramach Programu Wieloletniego (2015–2020) „Działania na rzecz poprawy konkurencyjności i innowacyjności sektora ogrodniczego z uwzględnieniem jakości i bezpieczeństwa żywności oraz ochrony środowiska naturalnego”, zadanie 2.3 „Analiza możliwości integrowanej ochrony wybranych roślin ogrodniczych dla upraw małoobszarowych”, finansowanego przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Artykuł pochodzi z dodatku „Wiadomości z Instytutu Ogrodnictwa”.

PORS 2019 – usunięte, dodane, zmienione, uzupełnione

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Wed, 20 Mar 2019 08:08:38 +0100

Nie można stosować

Dobór fungicydów został pomniejszony o środki zawierające iprodion. Właściwie już od drugiej połowy 2018 r. części preparatów handlowych zawierających tę substancję nie można było stosować. Usunięte więc zostały z rejestru Iprodione 500 SC oraz Rovral Aquaflo 500 SC. Jedynym w Polsce środkiem zawierającym iprodion, który wciąż figuruje w polskim rejestrze jest Grisu 500 SC. Według ministerstwa, można ten preparat stosować w uprawie truskawki w polu i pod osłonami jeszcze wyłącznie do 30 kwietnia br. Do ochrony roślin sadowniczych przed szkodnikami nie można już używać insektycydów: Actara 25 WG (zawierała tiametoksam), Apacz 50 WG (chlotianidyna=klotianidyna), Dimilin 480 SC (diflubenzuron).
Dobór herbicydów został pomniejszony o usunięty z rejestru Chikara DUO (flazasulfuron + glifosat).

Wycofywane w trakcie sezonu 2019

Decyzją unijną, obwiązującą wszystkie kraje członkowskie, o nieprzedłużeniu zgody na stosowanie został objęty – tiuram. Środki zawierające tę substancję, używane do opryskiwania roślin (sprawa zapraw rozpatrzona została wg nieco innych zasad), mogą znajdować się w handlu tylko do 31 marca br., a stosowane mogą być w praktyce wyłącznie do 30 kwietnia br. Przepis ten dotyczy fungicydów: Aplosar 80 WG (zarejestrowany do ochrony jabłoni i gruszy przed parchem), Sadoplon 75 WP (zarejestrowany do ochrony: jabłoni i gruszy przed parchem, maliny przed szarą pleśnią i zamieraniem pędów, truskawki przed szarą pleśnią, wiśni przed gorzką zgnilizną, leszczyny przed moniliozą) i Thiram Granuflo 80 WG (zarejestrowany do ochrony jabłoni przed parchem i szarą pleśnią, brzoskwini przed kędzierzawością liści, truskawki przed szarą pleśnią).
Rejestracja wygasa także na Antracol 70 WG (propineb), który jest dopuszczony do stosowania w ochronie jabłoni przed parchem tylko do 22 czerwca br., przy czym z handlu już został wycofany 22 grudnia 2018 r. Środek zarejestrowany do kompleksowego odkażania gleby przygotowywanej pod uprawę truskawki
– Basamid 97 GR – można stosować do 21 lipca br. W tym jednak przypadku to żadna strata. Został on bowiem zastąpiony nowym produktem o wiele szerszej rejestracji (czyt. akapit dotyczący nowości).
Rejestracja wygasa także dla środka Inpower 130 WG (mającego szeroką rejestrację), który może się znajdować w sprzedaży i może być stosowany do 31 października br. Zostają jednak na rynku dwa inne insektycydy o identycznym składzie i zakresie rejestracji.
Być może to tylko kwestia wznowienia rejestracji, ale teraźniejsza wygasa także dla regulatora wzrostu SmartFresh 03 VP (1-metylocyklopropen). Data, do której można stosować środek to 6 sierpnia br. Herbicyd Orkan 350 SL (glifosat + MCPA) może być stosowany do 5 grudnia br.

Rozszerzenie rejestracji

Zakres zaleceń stosowania został poszerzony dla fungicydu Pomax SC (pirymetanil + fludioksonil). Obecnie może być używany także do ochrony gruszy przed chorobami przechowalniczymi: gorzką zgnilizną i szarą pleśnią.
Siarkol 800 SC (siarka) – zarejestrowany ogólnie przeciwko mączniakom prawdziwym – może być stosowany również w ochronie: agrestu, porzeczek (czarnej, czerwonej i białej), borówki wysokiej, maliny, truskawki, gruszy, brzoskwini, moreli, śliwy.
Teldor 500 SC (fenheksamid) został dopuszczony także do ochrony przed szarą pleśnią: agrestu, borówki wysokiej, porzeczek (czarnej, czerwonej i białej), żurawiny, jeżyny i malinojeżyny. Dwa ostatnie z wymienionych gatunków zabezpiecza także przed zamieraniem pędów.
Tercel 16 WG (ditianon + piraklostrobina) może być używany obecnie także do opryskiwania grusz przeciwko parchowi.
Coragen 200 SC (chlorantraniliprol) uzyskał rozszerzenie rejestracji o zastosowanie do ochrony gruszy przed owocówką jabłkóweczką, śliwy przed owocówką śliwkóweczką, winorośli przed zwójkami – krzyżóweczką i kwasigroneczką.
Kanemite 150 SC (acekwinocyl) może być używany także do zwalczania przędziorków żerujących na: czereśni, śliwie, wiśni, malinie i jeżynie.
SpinTor 240 SC (spinosad) może być stosowany również w sadach gruszowych przeciwko zwójce siatkóweczce i piędzikowi przedzimkowi, czyli gąsienicom uszkadzającym w głównej mierze liście.

Nowości

Dobory środków ochrony roślin zostały powiększone zarówno o produkty handlowe zawierające znane polskim sadownikom substancje czynne, jak i wiele nowych z grup syntetycznych związków także mikroorganizmy (tabele 1, 2, 3, 4).

Nowe gatunki roślin sadowniczych w programie

Coraz więcej producentów środków ochrony roślin ubiega się o rejestrację swoich produktów na zasadach zastosowania małoobszarowego. Oznacza to, że środek może być, zgodnie z prawem, używany do ochrony upraw mało popularnych gatunków, czy przeciwko zagrożeniom występującym czasowo/lokalnie. Reagujemy więc na te czynności firm fitofarmaceutycznych i informujemy użytkowników naszego „Programu…” o tym, jakie środki uzyskały rejestrację do ochrony: aktinidii, aronii, jagody kamczackiej, pigwy, rokitnika czy żurawiny. Wskazówki o środkach możliwych do wykorzystania w ochronie wymienionych gatunków nie mają formy tak dokładnej, jak inne opracowane przez nas szczegółowe programy ochrony ważnych gospodarczo gatunków roślin sadowniczych, gdyż środków dla nich dopuszczonych jest wciąż jeszcze jest za mało. Jednak wraz z przybywaniem środków będziemy szczegółowym programom nadawali formę wyczerpującą pełną wiedzę i stan prawny.

Dopuszczone do obrotu po ukazaniu się PORS w wersji tradycyjnej

Rejestr środków ochrony roślin w ostatnim czasie (już po ukazaniu się „Programu Ochrony Roślin Sadowniczych na 2019 r.” w wersji papierowej), został uzupełniony o środki (tab. 5), których w zbliżającym się sezonie można będzie użyć do ochrony roślin sadowniczych. Środków tych nie znajdą Użytkownicy na stronach naszego „Programu…”, ale tradycyjnie, informacje o nowych środkach będzie podawać sadownikom na łamach naszych czasopism i portali.
Tabela 1. Zakres rejestracji nowych fungicydów powiększających dobór, należących do poszczególnych grup chemicznych

FOTO:

Tabela 2. Zakres rejestracji nowych insektycydów powiększających dobór, należących do poszczególnych grup chemicznych

FOTO:

Tabela 3. Zakres rejestracji nowych regulatorów wzrostu

FOTO:

Tabela 4. Zakres rejestracji nowych herbicydów

FOTO:

Tabela 5. Fungicydy i zoocydy, którymi uzupełniono „Rejestr ś.o.r.” do końca lutego 2019 r.

FOTO:

11 + 7 = 18 koncepcyjnych odmian w Południowym Tyrolu

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Wed, 20 Mar 2019 07:19:37 +0100

Fot. 1. Jabłka
odmiany Opal®, mimo że
charakteryzują się bardzo atrakcyjnym wyglądem i smakiem, w wielu rejonach uprawy mają tendencję do silnego ordzawienia się

FOTO:

Fot. 2. Nie każda nowa odmiana jest oferowana jako klubowa. Po opłaceniu licencji część odmian dostępna jest dla każdego

FOTO:

Fot. 3. Na stoisku stacji badawczej w Laimburgu prezentowano imponującą kolekcję odmian parchoodpornych

FOTO:

Fot. 4. ‘Cripps Pink‘/Pink Lady®

FOTO:

Fot. 5. ‘Nicoter‘/Kanzi®

FOTO:

Fot. 6. ‘Ambrosia‘

FOTO:

Fot. 7. ‘Shinano Gold‘/Yello®

FOTO:

Fot. 8. ‘Cripps Red‘/Joya®

FOTO:

Fot. 9. SK-Südtirol oferuje R201/Kissabel®, przyszłościową odmianę o czerwonym miąższu

FOTO:

Fot. 10. Służba doradcza z Południowego Tyrolu na swoim stoisku zaprezentowała siedem nowych odmian najbardziej perspektywicznych dla tego regionu Włoch

FOTO:

Coraz więcej odmian

Nigdy nie było tylu prywatnych programów hodowli nowych odmian jabłoni co w tej chwili – podkreślał Walter Guerra, zajmujący się nowymi odmianami w stacji badawczej w Laimburgu w Południowym Tyrolu. Podczas kongresu towarzyszącego targom Interpoma 2018 we włoskim Bolzano przedstawił on prezentację dotyczącą światowych trendów w hodowli nowych odmian jabłoni. Jak informował, obecnie każdy hodowca ma nadzieję wyhodować odmianę na miarę odnoszącej największe komercyjne sukcesy Pink Lady®. Wielu z nich zdaje sobie sprawę, że jest to jeśli nie niemożliwe, to co najmniej bardzo trudne wyzwanie.

Odmiany niszowe

Aby sfinansować prace hodowlane, właściciele nowych odmian starają się sprzedawać najbardziej obiecujące selekcje firmom handlowym czy grupom producentów szukającym czegoś ekskluzywnego. Czasem jest też tak, że odmiana, mimo bardzo atrakcyjnych cech, nadaje się do uprawy tylko w wybranych regionach geograficznych. Tak jest choćby w przypadku odmiany pod hodowlanym numerem UEB 32642, pod komercyjną nazwą Opal® (fot. 1). Opal®, mimo że charakteryzuje się bardzo atrakcyjnym wyglądem i smakiem, w wielu rejonach ma tendencje do silnego ordzawiania się. W regionach takich jak górskie doliny Południowego Tyrolu, gdzie ryzyko wystąpienia ordzawień jest mniejsze, ta odporna na parcha odmiana jest bardzo obiecującym wyborem.

Więcej ogólnodostępnych odmian

Obecnie coraz więcej nowych odmian jest ogólnodostępnych, nie są one limitowane tak jak ma to miejsce w przypadku odmian klubowych. Warto jednak pamiętać, że mimo iż odmiana jest dostępna w wolnej sprzedaży, konieczne jest jednak opłacenie licencji (fot. 2).
Jednym z głównych kryteriów przy hodowli i wyborze nowych odmian jest odporność na parcha jabłoni (fot. 3). Jakość owoców najnowszych odmian parchoodpornych i przydatność ich do przechowywania jest na tyle wysoka, że można je swobodnie porównywać z istniejącymi odmianami standardowymi. To otwiera nowe perspektywy, jeżeli chodzi o technologię uprawy, szczególnie stosowanie ochrony chemicznej. Tendencję rosnącą wykazują też odmiany niszowe, takie jak choćby te o czerwonym miąższu.

Siedem nowych odmian

Dzięki bardzo sprzyjającym warunkom klimatycznym w Południowym Tyrolu możliwa jest tam uprawa wielu nowych odmian. W ciągu ostatnich lat konsorcja VOG i Vi.P włączyły do swojej oferty 11 nowych odmian: ‘Cripps Pink’/Pink Lady® (fot. 4), ‘Civni’/Rubens®, CIVG198/Modi®, RoHo 3615/Evelina®, ‘Nicoter’/Kanzi® (fot. 5), ‘Scifresh’/Jazz®, ‘Scilate’/Envy®, ‘Ambrosia’ (fot. 6), ‘Bonita’, SQ 159/Natyra® i ‘Shinano Gold’/Yello® (fot. 7). Na stoisku Beratungsring – służby doradczej z Południowego Tyrolu – zaprezentowano podczas Interpomy najnowsze koncepcyjne odmiany, które wprowadzają na rynek VOG i Vi.P. Były to SK22 (‘Coop 38’ x ‘Nicoter’ z Better3Fruit z Belgii), CIVM49/SK23 (‘Gala’ x ‘Coop 39’ z Consorzio Italiano Vivaisti CIV z Włoch), ‘Minneiska’/Sweetango® (‘Honeycrisp’ x ‘Minnewashta’ z Minnesota University USA), ‘Cripps Red’/Joya® (‘Lady Williams’ x ‘Golden Delicious’ z Australii; fot. 8), R201/Kissabel® (nieujawniona krzyżówka z International Fruit Obtention (IFO) z Francji; fot. 9), MC38/Crimson Snow® (siewka z Australii) i WA 38/Cosmic Crisp® (‘Enterprise’ x ‘Honeycrisp’ z Washington State University z USA).

Kissabel® – odmiana o czerwonym miąższu

Siedem zaprezentowanych nowych odmian (fot. 10) nie będzie uprawianych jednak w całym Południowym Tyrolu. Region ten charakteryzuje się bowiem dużym zróżnicowaniem – sady znajdują się tam na wysokości od 250 do ponad 1000 m n.p.m.
Niektóre odmiany ze względu na późne dojrzewanie mogą być uprawiane tylko na niżej położonych cieplejszych terenach, gdzie wegetacja przebiega szybciej. Inne odmiany natomiast można uprawiać na stanowiskach zimniejszych, położonych na wyższych stokach.
Jedną z nowych jest odmiana o czerwonym miąższu, oznaczona hodowlanym numerem R201 (Francuska hodowla IFORED), która będzie oferowana pod marką Kissabel®. Organizacje VOG i Vi.P, razem z Melinda, La Trentina i Rivoira, są włoskimi partnerami IFORED-club. Klub ten składa się z 14 partnerów z Włoch, UK, Szwajcarii, Francji, Niemiec i Hiszpanii oraz krajów półkuli południowej. Natomiast Holandia, Belgia i Austria nie mają dostępu do odmian z programu hodowlanego IFO. Cechy odmianowe Kissabel® zostały dużo lepiej oceniona przez SK-Südtirol niż inna dostępna już odmiana o czerwonym miąższu – RedLove®.
fot. 1, 4–8 M. Strużyk
fot. 2, 3, 9, 10 EFM

Tniemy, przycinamy, wycinamy

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Tue, 19 Mar 2019 09:23:36 +0100

Fot. 1. Sekatory Löwe – dwu- i jednoręczne

FOTO:

Fot. 2. Narzędzia firmy Bahco – sekatory pneumatyczne, elektryczne oraz pilarka BCL132

FOTO:

Fot. 3. Sekatory Lisam z serii Tytron, sekator pneumatyczny SLY oraz elektryczny Blade GT

FOTO:

Fot. 4. Sekator akumulatorowy Stihl ASA 85

FOTO:

Fot. 5. Sekator elektryczny Elektrocoup F3015

FOTO:

Fot. 6. Sekator elektryczny Shark ZS 50

FOTO:

Fot. 7. Sekatory dwuręczne Falket oraz elektryczny Saphir

FOTO:

Fot. 8. Sekatory elektryczne serii Easy L oraz Cobra Pro

FOTO:

Fot. 9. Narzędzia z oferty firmy Fiskars

FOTO:

Fot. 10. Sekatory elektryczne Pellenc Prunion i Vinion oraz pilarka elektryczna
Selion M12

FOTO:

Fot. 11. Sektory Shark Tools

FOTO:

Fot. 12. Sekatory elektryczne Felco – modele 820 i 811

FOTO:

LÖWE

Podczas targów (na stoisku firmy Agrosimex) można było zobaczyć m.in. bogaty wybór sekatorów Löwe – zarówno dwu-, jak i jednoręcznych (fot. 1). Są to ręczne sekatory uniwersalne oraz kowadełkowe z wygiętym ostrzem. Do ich produkcji wykorzystano stal pochodzącą ze stopów metali opracowanych wyłącznie dla marki Original Löwe. Narzędzia te charakteryzuje kompaktowa konstrukcja i lekkość. Sekatory Löwe (w zależności od modelu) znajdują zastosowanie w ogrodnictwie. Jak informowano na stoisku, są trwałe, wytrzymałe na uszkodzenia oraz idealnie dopasowują się do dłoni użytkownika. Nadają się dla osób prawo- i leworęcznych. Sekatory te produkowane są w Niemczech. Ich metalowe części pokryte są powłoką zabezpieczającą przed korozją i przywieraniem resztek roślinnych. Do niemal każdego z modeli dostępne są też części zamienne.

BAHCO

Sekator pneumatyczny Bahco 9210 (można było zobaczyć go na stoisku firmy Techsad) został zaprojektowany z myślą o przycinaniu roślin, m.in. w sadach (fot. 2). Ruch tłoka uruchamiający ostrze jest powodowany oddziaływaniem sprężonego powietrza, uwalnianego za pomocą dźwigni spustowej znajdującej się w rączce sekatora. Natomiast sprężyna powrotna ustawia ostrze w stałej gotowości do pracy, a mechanizm blokujący śrubę centralną uniemożliwia powstawanie luzów. Ponadto specjalny zawór chroni wnętrze przed kondensacją pary wodnej podczas pracy w niskiej temperaturze. Osłona dłoni oraz blokada w dźwigni spustowej zabezpieczają przed przypadkowym uruchomieniem narzędzia. Ostrze tego sekatora wykonane jest z kutej, hartowanej stali, natomiast korpus ze specjalnego tworzywa (POM). Maksymalna średnica cięcia wynosi 30 mm. Masa sekatora to 700 g.
Wśród prezentowanych narzędzi firmy Bahco były również sekatory elektryczne – BCL21 i BCL22. Sekator BCL21 wyposażony jest w wygodny uchwyt i głowicę tnącą Bahco Pradines o rozstawie cięcia do 35 mm. Połowiczne otwarcie głowicy tnącej jest realizowane przez spust i wyzwalacz optyczny, co oszczędza czas przy cięciu cienkich gałęzi. Narzędzie może pracować w trzech różnych opcjach, zapewniających progresywne szybkie cięcie, nieprogresywne szybkie cięcie oraz precyzyjne cięcie regulowane spustem optycznym. Ostrze pokryte jest powłoką Xylan, dzięki czemu łatwiej zagłębia się w drewno, wydłużając żywotność baterii. Niewielka masa (680 g) i ergonomiczny kształt sekatora obniżają obciążenia łokci i barków użytkownika. Może być używany przez osoby prawo- i leworęczne. Wymianę ostrza i podstawową konserwację można przeprowadzić bez użycia specjalnych narzędzi. Sekator BCL21 oferowany jest w zestawie z akumulatorem BCL1B1, ładowarką, paskiem, kaburą, opaską i smarem. Akumulator BCL 1B1 jest lekki (845 g) i kompaktowy. Jego maksymalna moc wynosi 865 W, a średnia żywotność 800 cykli, czyli około
9 godzin pracy.
Pilarka BCL132, dzięki niewielkim rozmiarom (masa 1,7 kg), precyzji i mocy, ułatwia prace związane z przycinaniem grubszych gałęzi drzew i krzewów. Wyposażona jest w silnik bezszczotkowy Bahco o mocy 1200 W (co odpowiada silnikowi spalinowemu o pojemności 30 cm3). Bezpośredni napęd na łańcuch zapewnia trwałość i niezawodność narzędzia. Ma 4 nowatorskie zabezpieczenia. Pierwsze to czujnik odbicia z funkcją elektronicznego uruchomienia, który natychmiast uruchamia elektryczny hamulec łańcucha w przypadku upadku piły lub jej odbicia. Jest on osiem razy bardziej czuły niż hamulec łańcucha w piłach spalinowych. Drugim poziomem zabezpieczeń jest część systemu autodiagnostyki urządzenia: przy pierwszym uruchomieniu pilarka sprawdza, czy elektroniczny czujnik zabezpieczający przed odbiciem funkcjonuje – pilarka będzie działać tylko wtedy, gdy czujnik ten będzie sprawny. Trzecie zabezpieczenie stanowi przycisk włącznika wymagający podwójnego przyciśnięcia, co zapobiega przypadkowemu uruchomieniu pilarki. Ostatnim z zabezpieczeń jest zastosowanie łańcucha ograniczającego zjawisko odbicia: jeżeli jednak do niego dojdzie, to zjawisko to będzie znacznie mniej gwałtowne niż w przypadku tradycyjnych pił łańcuchowych. Zastosowano także elektroniczną regulację przepływu oleju – system dostosowuje smarowanie łańcucha do natężenia pracy. Prowadnica łańcucha zamontowana jest na sprężynie, co zapewnia automatyczne jego napinanie. Natomiast wbudowany składany klucz umożliwia m.in. szybki dostęp do mocowania układu tnącego.

LISAM

Sekatory firmy Lisam (oferowano je na stoisku Chemirol Piekary) z serii Tytron (fot. 3) to lekkie narzędzia wyposażone w podwójną dźwignię, która pozwala ciąć pędy do 50 mm grubości przy użyciu mniejszej siły. Innowacyjny system kucia pozwolił zwiększyć ich wytrzymałość i jednocześnie zmniejszyć masę. Sekatory LISAM 3/D, 4/D i 5/D dostępne są w trzech wersjach długości: 50, 80 i 100 cm. Natomiast sekator pneumatyczny SLY, także firmy Lisam, to profesjonalne narzędzie, które umożliwia cięcie gałęzi o średnicy do 30 mm. Zużywa w czasie pracy 80 l/min powietrza i wymaga ciśnienia 8–10 barów. Zamontowanie przedłużki pozwala na bezpieczną pracę nawet przy bardzo wysokich drzewach. Masa sekatora to 550 g.
Sekator elektryczny Blade GT firmy Lisam umożliwia cięcie pędów o średnicy 35 mm. Może pracować w dwóch trybach cięcia: ciągłym lub impulsowym. Wyboru sposobu dokonuje się na dodatkowym kontrolerze. Umożliwia on również odczyt poziomu naładowania baterii, liczby wykonanych cięć i temperatury silnika oraz daty i czasu. Sekator waży 850 g, ma ergonomiczny kształt. Lekki akumulator o masie 1,7 kg zapewnia komfort pracy i swobodę poruszania. Bateria litowo-jonowa o pojemności 4,3 Ah i napięciu 52 V pozwala na pracę do 18 godzin w sadzie bez ładowania. Czas ładowania baterii wynosi 8 godzin.

STIHL

Sekator akumulatorowy Stihl ASA 85 (fot. 4) cechuje solidna konstrukcja, można nim ciąć gałęzie o grubości nawet do 45 mm. Praca z zalecanym akumulatorem Stihl AP 200 może trwać aż do 8 godzin. Sterownik umożliwia indywidualne ustawienie rozwarcia ostrzy w czterech pozycjach: 50, 60, 70 lub 100%. Do przełączenia się z ustawionego do pełnego rozwarcia ostrzy wystarczy podczas pracy podwójne naciśnięcie dźwigni. Rozwiązanie to umożliwia skuteczne i szybkie przecinanie gałęzi o zróżnicowanej średnicy.
Akumulator litowo-jonowy STIHL przy pełnym naładowaniu umożliwia pracę przez 8 godzin. Na wyświetlaczu sterownika wyświetlane są informacje o aktualnym ustawieniu rozwarcia ostrzy, liczbie wykonanych cięć oraz stanie naładowania akumulatora. W tym miejscu można również dokonać zmiany pomiędzy cięciem proporcjonalnym i impulsowym.

INFACO

Sekator elektryczny Elektrocoup F3015 (można było zobaczyć go na stoisku firmy Landi-Tech) jest lekki (masa 810 g) oraz kompaktowy (fot. 5). Cięcie nim odbywa się w dwóch trybach pracy: progresywnym i pulsacyjnym. W trybie pulsacyjnym ostrze zostanie wyzwolone niezależnie od siły nacisku na spust. Natomiast w trybie progresywnym stopień zamknięcia ostrza zależy od siły nacisku na spust. Możliwy jest również wybór szerokości rozwarcia ostrza: pełnego, połowicznego lub innego dowolnego, zależnego od potrzeb użytkownika. Electrocoup F3015 ma wymienną głowicę tnącą. Firma oferuje: przy ostrzu standardowym średnicę cięcia do 40 mm i rozwarcie ostrza 60 mm, przy ostrzu średnim średnicę cięcia do 45 mm i rozwarcie ostrza 70 mm, a przy ostrzu dużym średnicę cięcia do 55 mm i rozwarcie ostrza 100 mm. W ofercie znajduje się też pełen asortyment karbonowych i lekkich przedłużek o stałej długości oraz teleskopowych. Wyzwolenie pracy ostrza z ich użyciem odbywa się przez dotkniecie ruchomego przycisku na rękojeści przedłużki. Możliwy jest także zakup rękawicy z mikroprzekaźnikiem, która zabezpieczy przez skaleczeniem ostrzem sekatora. Po dotknięciu rękawicy ostrze zostanie natychmiast rozwarte.
Sekator wyposażony jest w kompaktową, litowo-jonową baterię o masie 860 g, umocowaną w ergonomicznej kamizelce. Automatyczna ładowarka zapewnia ładowanie
w 90 minut. Wyposażona jest w dwa gniazda ładowania oraz tryb ładowania spoczynkowego (gdy sprzęt nie jest używany przez dłuższy czas), co chroni baterię przed rozładowaniem i przeładowaniem, by wydłużyć jej żywotność. Czas pracy sekatora wynosi około 9 godzin.

ZANON

Firma Zanon oferuje sekatory zasilane elektrycznie i pneumatycznie (fot. 6). Podczas targów prezentowano m.in. sekator elektryczny Shark ZS 50. Jego głowica tnąca pozwala na cięcie pędów o średnicy do 50 mm w trybie pełnego otwarcia. Z kolei tryb połowicznego otwarcia umożliwia szybkie cięcie pędów i gałązek o mniejszej średnicy – do 25 mm. Masa sekatora: 1000 g.
Natomiast w innym modelu – sekatorze Tiger ZT 40 – cięcie jest możliwe odpowiednio do 40 i 20 mm. Zmiana systemu cięcia odbywa się poprzez przytrzymanie zamkniętego ostrza przez około 2 sekundy. Ostrze tnące jest aktywowane przez naciśnięcie spustu uruchamiającego silnik zasilany z akumulatora. Dłuższe przytrzymanie zamkniętego ostrza wyłącza urządzenie. Przewód zasilający w wymienionych sekatorach może być podłączony do akumulatora z prawej lub lewej jego strony, w zależności od tego, czy pracuje nimi osoba prawo-, czy leworęczna. Sekatory wyposażone są też w opatentowany system zabezpieczający przed przecięciem przewodu zasilającego. Akumulator natomiast jest zamontowany na ergonomicznej kamizelce, którą można dopasować do każdej sylwetki. Jest to akumulator litowo-jonowy ze zwiększającym wydajność systemem activ. Jego zaletą jest brak efektu pamięci oraz efektu leniwej baterii. Wyposażony jest we wskaźnik zużycia energii oraz licznik wykonanych cięć. Zestaw może być wyposażony również w akumulator o większej pojemności.

SAPHIR

Na stoisku firmy Dwa Jabłka oferowano sekator elektryczny włoskiej produkcji ze stalowym ostrzem – Saphir (fot. 7). Przystosowany jest on do cięcia gałęzi o średnicy do 40 mm. Może pracować w dwóch trybach: z półotwartym ostrzem (wówczas średnica cięcia jest mniejsza, ale tryb pracy jest szybszy, a zużycie baterii mniejsze) lub z w pełni otwartym ostrzem (średnica cięcia jest większa, a tryb wolniejszy). Masa sekatora to 0,9 kg. Zasilany jest on z baterii litowej (1,5 kg), która wystarcza na 8 godzin ciągłej pracy. Bateria umieszczona jest w ergonomicznej kamizelce, dzięki czemu jej noszenie nie obciąża kręgosłupa. Elementy robocze są wymienne.
Ponadto firma oferuje sekatory dwuręczne firmy Falket. Na przykład model 8011-A wyposażony jest w stalowe ostrze, kowadełko pokryte stopem aluminium i wytrzymałą przekładnię. Umożliwia cięcie gałęzi do średnicy 50 mm. Natomiast sekatory jednoręczne firmy Gielle wyposażone są w stalowe (lub chromowane stalowe) wymienne ostrza, a ich ergonomiczne rączki (wygodne dla osób prawo- i leworęcznych) pokryte są antypoślizgową powłoką PVC.

CAMPAGNOLA

Sekatory elektryczne serii Easy L oraz Cobra Pro (można je było zobaczyć na stoisku firmy Jagoda) odznaczają się wydajnym cięciem, a także minimalnym zapotrzebowaniem na prace konserwacyjne (fot. 8). Ostrza wykonane są ze stali kutej – mogą ciąć gałęzie i pędy o grubości do 40 mm. Akumulator litowo-jonowy ma wskaźnik zużycia energii i umieszczony jest w wygodnym plecaku. Umożliwia pracę przez 8–9 godzin bez przerwy. W sekatorach Cobra Pro dodatkowo znajduje się licznik wykonanych cięć oraz wyboru czterech trybów cięcia oznaczonych w zakresie procentowym stopniem rozwarcia ostrza – 100, 70 i 40% oraz proporcjonalny. Przy trybie automatycznym – 100% – ostrze rozwiera się maksymalnie i umożliwia cięcie gałęzi o dużej średnicy. Zamyka się, gdy dotykana jest dźwignia spustu. W trybie 70% ostrze otwiera się na 70%, co umożliwia wykonanie szybkiego cięcia średnich gałęzi, a w trybie 40% można szybko ciąć gałęzie i pędy o niewielkiej średnicy. W trybie proporcjonalnym (zalecanym podczas nauki cięcia sekatorem) jego pracę można porównać z pracą sekatora ręcznego, w którym siła i szybkość nacisku rączek (a w sekatorze elektrycznym spustu) są proporcjonalne do ruchu ostrza i szybkości cięcia. Dodatkowy tryb – serwis – daje wskazówki dotyczące regulacji noży oraz liczby cięć. Maksymalne otwarcie ostrza wynosi 58 mm. Masa: 840 g. Obudowa każdego z modeli jest wygodna i ergonomiczna. Bateria ma zabezpieczenie przed przegrzaniem.

FISKARS

Firma ta znana jest z bogatej oferty narzędzi, w tym ogrodniczych, zarówno do użytku amatorskiego, jak i profesjonalnego (fot. 9). Cechuje je jakość, trwałość i ergonomia – zmniejszenie obciążeń fizycznych i promowanie właściwych pozycji podczas pracy. W przypadku pił ogrodniczych firma szczególną uwagę zwraca na ich wyważenie, zapewniające mniejszą statyczną siłę chwytu i płynny ruch ostrza przy małym wysiłku. Natomiast w sekatorach dwuręcznych Fiskars PowerGear zastosowano stop stali CrMoV (chrom, molibden, wanad), dzięki czemu zwiększono ich odporność na zużycie, korozję, rozciąganie oraz obciążenia dynamiczne. Dokładna regulacja ostrzy umożliwia precyzyjne i równe cięcie. Rączki wykonane są z materiału Grivory (poliamidu wzmocnionego włóknem szklanym), który zapewnia ich sztywność i trwałość. Zużyte części można wymienić, aby wydłużyć czas eksploatacji narzędzia.
Seria teleskopowych narzędzi Fiskars SmartFit obejmuje m.in. oryginalny sekator SmartFit z wysuwanymi szczękami do przycinania cieńszych i grubszych gałęzi. To rozwiązanie zapewnia komfort, jaki daje możliwość dostosowania długości narzędzia do zadania i preferencji. Natomiast serię narzędzi Fiskars QuantumTM cechuje funkcjonalność i komfort użytkowania. Ich korpus wykonany jest z najwyższej jakości aluminium, natomiast korkowe uchwyty TruGrip zapewniaj wygodę. Ostrze wykonane jest w technologii TruEdge, z hartowanej stali z powłoką antyfrykcyjną, co zapewnia bardziej precyzyjne cięcia.
Fiskars PowerGearTM to seria uniwersalnych narzędzi, takich jak sekatory z rączką obrotową i sekatory kowadełkowe. Mechanizm zębatkowy zwiększający siłę cięcia uzupełniają ostre, wykonane z wysokiej jakości stali ostrza oraz lekkie i wytrzymałe uchwyty FiberCompTM. Opatentowany mechanizm PowerGearTM sprawia, że cięcie staje się 3,5 razy łatwiejsze w porównaniu ze standardowymi mechanizmami. Ostrza wykonane są z ultratwardej, odpornej na korozję stali.

PELLENC

Prunion (o masie 860 g) to nowy model sekatora elektrycznego firmy Pellenc (można było zobaczyć go na stoisku firmy Activ), a jednocześnie unowocześniona wersja popularnego „Treeliona” (jest od niego lżejszy o 100 g).
Został on wyposażony w ergonomiczny uchwyt z dodatkowym czujnikiem optycznym zabezpieczającym przed przypadkowym użyciem, a wymiany ostrza można dokonać bez użycia dodatkowych narzędzi (fot. 10). Ma też mniejszą i lżejszą baterię (tylko 845 g). Po pełnym naładowaniu może pracować przez 9–10 godzin. Rozwarcie ostrza w sekatorze Prunion wynosi 67 mm, co pozwala na swobodne cięcie gałęzi o średnicy 45 mm. Narzędzie to może pracować także w trybie progresywnym (ostrze otwiera się proporcjonalnie do siły nacisku spustu) oraz połowicznym (sensor optyczny umożliwia ciągłe przełączanie z pozycji ostrza półotwartego do pełnego otwarcia ostrza poprzez ocenę pozycji kciuka na spuście).
Vinion to nowy model sekatora elektrycznego firmy Pellenc. Jest unowocześnioną wersją popularnego „Lixiona”, lżejszą o prawie 100 g. Został wyposażony w ergonomiczny uchwyt z dodatkowym czujnikiem optycznym zabezpieczającym przed przypadkowym użyciem, a wymiany ostrza można dokonać bez użycia dodatkowych narzędzi. Rozwarcie ostrza w sekatorze Pellenc Vinion wynosi 57 mm, co pozwala na swobodne cięcie gałęzi o średnicy 35 mm.
Firma Pellenc, obok sekatorów elektrycznych, oferuje również różnego typu narzędzia zasilane z tych samych baterii. Jednym z nich jest jednoręczna pilarka elektryczna Selion M12. Jak podaje producent, jest to najlżejsza na świecie ręczna pilarka łańcuchowa (jej masa to 1,7 kg). Zmniejsza uciążliwość pracy, przyspiesza cięcie, jest ergonomiczna i łatwa w obsłudze. Wyposażona jest w specjalnie zaprojektowany łańcuch i mechanizm jego automatycznego napinania. Jej silnik ma moc 1200 W, a długość prowadnicy to 15 cm. W pilarce tej zastosowano cztery innowacje, które mają chronić użytkownika. Czujnik odrzutu jest uruchamiany elektronicznie – urządzenie natychmiast uruchamia elektryczny hamulec łańcucha w razie upadku lub odrzutu (jest 8 razy bardziej czuły niż hamulec łańcucha pilarki spalinowej). Drugą funkcją bezpieczeństwa jest system autodiagnostyczny, który pozwoli na uruchomienie pilarki pod warunkiem że elektroniczny czujnik odrzutu działa. Kolejną funkcją bezpieczeństwa jest konieczność dwukrotnego naciśnięcia spustu w celu uruchomienia. Ponadto w pilarce tej zastosowano łańcuch Oregon o małym odrzucie, jeżeli więc wystąpi zjawisko odbicia, będzie mniej gwałtowne niż przy tradycyjnym łańcuchu.

SHARK TOOLS

Shark Tools to marka profesjonalnych narzędzi przeznaczonych m.in. dla sadownictwa i szkółkarstwa (fot. 11). W ofercie (prezentowanej na stoisku Agrosimex) znajdują się sekatory jednoręczne, dwuręczne, do zawiązków, nożyce, noże do okulizacji oraz szczepienia, a także kleszcze do tapenera. Sekatory Shark Tools dostępne są o różnej długości, np. model B1.75 ma długość 75 cm, waży 1091 g i umożliwia cięcie gałęzi o średnicy nawet 40 mm. Jego ostrze wykonane jest z nierdzewnej stali japońskiej, a wszystkie części są wymienne. Również jednoręczne sekatory Shark Tools mają ostrza wykonane z takiej samej stali, ergonomiczne rączki i wymienne części. Firma oferuje też piły ogrodnicze (składane i z kaburą), wraz z częściami zamiennymi.

FELCO

Bogatą ofertę urządzeń marki Felco można było zobaczyć na stoisku firmy Euroflora Andrzej Otwiaska. Na targach oferowano m.in. sekatory elektryczne, w tym model Felco 820 (fot. 12). Za jego pomocą można ciąć nawet dość twarde gałęzie o znacznej średnicy – do 45 mm. Korpus głowicy tnącej ma masę 980 g i jest wykonany z kutego, specjalnego stopu aluminium. Jego wyprofilowana obudowa oraz spust przegubowy zapewniają wygodną obsługę. Natomiast system regulacji mikrometrycznej pozwala na optymalną regulację pracy głowicy tnącej – jej ostrze ma cztery stopnie otwarcia: 50, 60, 70 i 100%. W sekatorze tym zastosowano technologię odzysku energii KERS, co pozwala na wydłużenie czasu jego pracy o ponad 10%. Może być zasilany z jednego lub jednocześnie z dwóch akumulatorów, w zależności od obciążenia (opatentowane rozwiązanie firmy Felco). Akumulator litowo-polimerowy (Li-Po) wraz z kablem i wtyczką waży 750 g. W zależności od sposobu użytkowania i obciążenia sekatorem tym można pracować nawet cały dzień bez doładowywania. Urządzenie to wyposażone jest też we wskaźnik poziomu naładowania akumulatora, licznik łącznej liczby wykonanych cięć, liczby cięć wykonanych w ciągu dnia pracy oraz procentowej wartości cięć dużych, średnich i małych. Ma również gniazdo USB z opcją ładowania, np. telefonu komórkowego.
Natomiast sekator Felco 801 jest lżejszy od poprzedniego modelu (745 g). Zastosowany w nim tryb częściowego otwarcia ostrza pozwala oszczędzić czas podczas cięcia gałęzi o małej średnicy. Sekator ten może być wyposażony w różnego typu głowice tnące. Nowością jest model Felco 811. Jego głowica tnąca zapewnia czyste i precyzyjne cięcie gałęzi średnicy do 35 mm. Dzięki systemowi mechanicznemu i nowoczesnemu silnikowi cięcia są bardzo szybkie. Masa sekatora to 810 g. Kształt narzędzia oraz geometria głowicy tnącej ułatwia dotarcie do gałęzi wymagających cięcia. Dokładna kontrola ruchu ostrza dzięki trybowi proporcjonalnemu zapewnia precyzję, bezpieczeństwo oraz zwiększa wydajność cięcia. Felco 811 wyposażony jest w śrubę smarową, która pozwala na łatwe i wydajne smarowanie głowicy tnącej bez konieczności demontażu narzędzia. Mikrometryczna regulacja głowicy pozwala na precyzyjną regulację luzu pomiędzy ostrzem a kowadełkiem. Tryb częściowego otwarcia zapewnia natomiast oszczędność czasu podczas cięcia gałęzi o małej średnicy.
fot. 1–12 M. Strużyk

28. Spotkanie Sadownicze Sandomierz 2019

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Tue, 19 Mar 2019 08:47:35 +0100

Dr Alicja Maciesiak

FOTO:

Marek Kawalec

FOTO:

Adam Paradowski

FOTO:

Mirosław Maziarka

FOTO:

Dr Krzysztof Rutkowski

FOTO:

Podczas konferencji krajowi specjaliści mówili m.in. o problemach dotyczących branży. Pierwszego dnia w programie znalazły się więc tematy dotyczące sytuacji na rynku jabłek w Polsce i Europie, nowych i perspektywicznych odmian, ale mówiono także o zmianach klimatycznych i ich wpływie na zagrożenie chorobami i szkodnikami roślin sadowniczych. Poruszony został też temat przechowywania owoców i występowania oparzelizny powierzchniowej. Swoją ofertę – nowe technologie i rozwiązania dla sadownictwa – przedstawili również przedstawiciele wiodących firm z branży chemicznej. Natomiast po raz kolejny, drugiego dnia konferencji, producenci czereśni mogli wysłuchać wykładów dotyczących najważniejszych zagadnień związanych z uprawą tego gatunku. Mówiono m.in. o zmianach zachodzących w produkcji czereśni i perspektywie uprawy tego gatunku w Polsce, a także przedstawiono możliwości mechanicznego zbioru czereśni deserowych. Szczególną uwagę zwrócono na koszty założenia sadu czereśniowego oraz szacowanie kosztów produkcji jabłek.
[su_note note_color="#d7edea"]Na wniosek Wojewody Świętokrzyskiego podczas 28. Spotkania Sadowniczego w Sandomierzu wręczono honorowe odznaki „Zasłużony dla rolnictwa” osobom, które przyczyniły się, i czynią to nadal, do wzrostu produkcji ogrodniczej. W tym roku otrzymali je: Marcin Chojecki (BASF Polska), Michał Ciszak (PROCAM Polska), Tomasz Górski (Syngenta Polska), Alicja Maciesiak (emerytowany pracownik Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach), Mirosław Maziarka (Agro Smart Lab), Jarosław Peczka (Bio-Gen), Zofia Płuciennik (emerytowany pracownik Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach) i Henryk Wilczyński (Yara Poland).

FOTO:

[/su_note]

Nowe odmiany jabłoni czy kolorowe mutanty?

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Tue, 05 Feb 2019 12:39:53 +0100

Odpowiednia reklama

Im bardziej odmiana odpowiada potencjalnym nabywcom, tym dłużej znajduje się w uprawie, przez co też zwiększa się jej wartość rynkowa. Mnogość odmian powoduje, że wzrasta też ich konkurencyjność. Z pewnością trudniej jest zaistnieć na rynku odmianie zupełnie nieznanej, a ryzyko jej wprowadzania jest bardzo duże. Przeszkodą w szybkim wprowadzaniu do sadów nowych odmian na skalę towarową, która wpływa na ich mniejszą dostępność, są także zastrzeżenia stawiane przez hodowców.
Aktualnie proces wdrażania nowości odmianowych powinna poprzedzać kampania reklamowa skierowana zarówno do producentów, jak i konsumentów. Ci ostatni mają duży wpływ na popularność danej odmiany. Bez odpowiedniej reklamy wejście odmiany do masowej produkcji jest znacznie trudniejsze. Jako przykład może posłużyć odmiana ‘Ligol’, która oficjalnie na rynku pojawiła się w 1997 roku. Potrzeba było kilku lat, aby dołączyła ona do grupy odmian podstawowych w naszych sadach.

Cechy nowej odmiany

Z punktu widzenia producenta nowa odmiana powinna charakteryzować się plennością i regularnością owocowania, wysokimi parametrami jakościowymi owoców, trwałością w obrocie handlowym, walorami przechowalniczymi owoców, mniejszą podatnością na porażenie sprawcami chorób, dostosowaniem do warunków środowiska oraz przedstawiać wysoką wartość rynkową. Owoce odmian spełniających ten ostatni parametr łatwiej znajdują nabywcę, a co za tym idzie ryzyko związane ze sprzedażą jabłek jest mniejsze. W przypadku takich odmian wprowadzenie ich do produkcji nie jest błędem.
Wymagania jakościowe, a zwłaszcza oczekiwania konsumentów, wpływają na strukturę odmianową, a zatem i na wprowadzanie nowych odmian na rynek. W dalszym ciągu trzon produkcji jabłek na świecie stanowią ‘Golden Delicious’, ‘Red Delicious’ i ‘Gala’. Trzeba dodać, że i w ich przypadku dąży się do urozmaicenia oferty rynkowej. Można tego dokonać poprzez wprowadzanie kolorowych mutantów. Dotyczy to zwłaszcza dwóch ostatnich odmian. Dzieje się tak dlatego, że mutantom znanych odmian łatwiej jest zaistnieć na rynku, gdyż odbiorcy postrzegają je jako ulepszone wersje odmiany znanej. Tym bardziej że od odmiany wyjściowej najczęściej odróżnia je tylko wygląd zewnętrzny, a smak jest dokładnie taki sam. Można zatem powiedzieć, że dzięki wprowadzaniu mutantów wzrasta atrakcyjność danej odmiany, a zarazem jej wartość rynkowa. Nie dziwi więc duże zainteresowanie sportami odmiany ‘Gala’ i wzrost ich popularności.

‘Gala’ i jej mutanty

Odmiana ta jest znana z tego, że dosyć łatwo mutuje. Proces ten nasilił się w ostatnich 20 latach, kiedy zwiększył się jej udział w ogólnej produkcji jabłek. O popularności mutantów świadczy chociażby fakt, że np. w Polsce mutant odmiany ‘Gala’ (fot. 1) – ‘Gala Must’ cieszy się większym uznaniem niż odmiana wyjściowa. Aktualnie najbardziej cenne są te sporty, których owoce wyróżnia intensywny, rozmyto-paskowany rumieniec. Chcąc wejść na rynki światowe, trzeba wprowadzać tego typu mutanty do swoich sadów. Pierwszym sportem o paskowanych owocach była ‘Tenroy Royal Gala’ z 1977 r. Następnie znajdowano kolejne, które różniły się między sobą barwą i strukturą rumieńca (rozmyty, paskowany). Znakomita większość z nich wywodzi się od tego pierwszego mutanta, którego z czasem zaczęły zastępować. Wśród nich były m.in.: Galaxy®, Baigent Brookfield Gala®, Simmons Buckey® (‘Peace Valley’), Banning Gala®, Gala Schnitzer Schniga®, Gala Schnico Schniga®, Royal Beaut Proselect®, Dark Baron®, Devil Gala®, Galafab® i Gala Venus Fengal®. W miarę zwiększania się w Polsce areału uprawy odmiany ‘Gala’ pojawiły się także rodzime mutacje – Zuzi Gala®, Natalii Gala® i Gala Weronika®. Wszystkie je łączy w jedną grupę cecha wytwarzania owoców o rumieńcu paskowanym.

FOTO:

Wadą tego typu form jest skłonność do tworzenia mutacji powrotnych (rewersja; fot. 2). Początkowo owoce gorzej wybarwione pojawiają się na pojedynczej gałązce. Zdarza się także, że rewersja dotyczy całego drzewa. Jest to cecha niekorzystna, a mimo to mutanty tej grupy są nadal bardzo cenione, dlatego że rynek jest zainteresowany tego typu jabłkiem.

Nowe odmiany jabłoni czy kolorowe mutanty?

FOTO:

Sadownik, zakładając kwaterę odmian typu ‘Gala’, ma nadzieję, że stabilność cechy wybarwienia będzie trwała do końca eksploatacji drzewa. Jednak nie zawsze tak się dzieje. Wcześniej czy później zjawisko to się pojawia i dotyczy praktycznie wszystkich mutantów o paskowanym rumieńcu. Jeśli powstały one spontanicznie pod wpływem czynników zewnętrznych, to należy oczekiwać, że stabilność cechy wybarwienia związana jest przede wszystkim ze środowiskiem oraz odmianą. Łatwość powstawania mutacji sugeruje, że należy spodziewać się kolejnych. Mimo to grupa ta ma nadal mocną pozycję na rynku jabłek deserowych, zatem stawianie na nią nie jest błędem.
Lista mutantów odmiany ‘Gala’ o paskowanym rumieńcu zwiększa się z każdym rokiem, co powoduje, że producenci mają trudności z podjęciem decyzji, który wybrać. Najważniejsze jest to, aby cechy jakościowe były powtarzalne w każdym sezonie, a tendencje do powstawania mutacji powrotnych jak najmniejsze.

‘Red Delicious’

Drugą interesującą odmianą jest ‘Red Delicious’ (fot. 3). Mimo że jest w uprawie od końca XIX wieku, to w Polsce jest stosunkowo mało znaną odmianą. W przeszłości podejmowano próby jej uprawy, ale bez większego powodzenia. Temat powrócił z uwagi na pozycję odmiany w światowej produkcji oraz dostępność narzędzi pozwalających na uzyskiwanie owoców o odpowiednim kształcie i wielkości. ‘Red Delicious’ także ma skłonność do tworzenia mutantów. Pierwszym z nich był ‘Richared Delicious’ znaleziony w 1919 roku w miejscowości Monitor (Washington, USA). Uwagę zwróciły owoce tego mutanta, które były intensywniej wybarwione od odmiany wyjściowej, a rumieniec był mniej paskowany. Z czasem zaczęły się pojawiać nie tylko czerwone mutanty, lecz także formy krótkopędowe, które weszły do masowej produkcji, zastępując odmianę macierzystą. Obecnie trudno spotkać w sadach odmianę ‘Red Delicious’. Zainteresowanie wzbudzają głównie jej mutanty, wyróżniające się doskonale wybarwionymi owocami. Szczególnie ceni się te o rozmytym, intensywnym rumieńcu i błyszczącej skórce oraz wyrazistym wyglądzie owoców. Najbardziej pożądany rumieniec to ten o ciemnej, głębokiej barwie. Kryteria te spełnia wiele sportów, które wchodzą do uprawy, a wśród nich m.in.: Camspur Red Chief®, Early Red One Erovan®, Evasni Scarlet Spur®, Jeromine®, Red Cap Valtod®, Redvelox®, Roat®, Sandidge Superchief®, Scarlet Spur® i wiele innych. Wspólną cechą jest intensywność rumieńca oraz słabszy wzrost drzew w porównaniu z ‘Red Delicious’. Ta ostatnia cecha powoduje, że można je sadzić w rzędzie przy małej rozstawie, dostosowanej do rodzaju gleby i podkładki.

Fot. 3. ‘Red Delicious‘ mimo że jest w uprawie od końca XIX wieku, w Polsce jest nadal odmianą stosunkowo mało znaną

FOTO:

fot. 1–3 D. Kruczyńska
Artykuł pochodzi z dodatku „Wiadomości z Instytutu Ogrodnictwa”

Eksport na dalekie rynki

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Tue, 05 Feb 2019 12:06:10 +0100

Która z technologii przechowywania owoców jest najlepsza, biorąc pod uwagę ich długie przechowywanie i transport na dalekie rynki?
Kazimierz Tomala (K.T.):

FOTO:

Nie wszystkie kraje importujące owoce z Polski akceptują jabłka traktowane pozbiorczo 1-MCP (1-metylocyklopropen). Dlatego należy skupić uwagę na właściwym przechowywaniu owoców. W dłuższej perspektywie przechowywania maleją szanse uzyskania owoców o akceptowalnej twardości, jeśli w atmosferze je otaczającej zawartość tlenu będzie stosunkowo wysoka. Najlepszym rozwiązaniem jest więc przechowywanie owoców w obiektach z dynamicznie kontrolowaną atmosferą (DKA), w których stężenie tlenu wynosi mniej niż 1%. Dobrym rozwiązaniem jest wykorzystanie technologii DKA bazującej na fluorescencji chlorofilu bądź stężeniu/produkcji alkoholu. Ważne jest niedopuszczenie do uszkodzeń owoców wskutek zbyt niskiego stężenia O₂ lub nadmiaru CO₂. W praktyce sadownik mógłby utrzymywać w komorze stężenie O₂ na poziomie 0,8%. Jednak wtedy należy zachować dużą ostrożność, jeśli chodzi o stężenie CO₂, zwrócić uwagę na wydajność płuczek – zaopatrzyć się w takie, które skutecznie będą usuwać CO₂ powstający w trakcie oddychania owoców. Technologię DKA, bazującą na fluorescencji chlorofilu, uważam obecnie za najciekawszą. Nie wszyscy producenci owoców dysponują jednak takimi możliwościami. Połączenie takich technologii jak ULO 1,2 : 1,2 z 1-MCP również umożliwia bardzo długie przechowywanie owoców w dobrym stanie. W wyborze technologii przechowywania należy zachować ostrożność i kierować się głównie oczekiwaniami odbiorców owoców. Potraktowanie jabłek pozbiorczo 1-MCP daje możliwość oferowania na rynku owoców o odpowiedniej twardości/jędrności po okresie ich przechowywania. Jeśli jednak potraktujemy owoce 1-MCP i będziemy je przechowywać w atmosferze niskotlenowej, a sezon przechowalniczy będzie trwał 2–3 miesiące, jabłka w tak krótkiej perspektywie czasowej nie uzyskają odpowiednich walorów smakowych, które są niezwykle istotne dla konsumenta. Krajowi konsumenci uznają takie owoce za niesmaczne, niedojrzałe i kolejny raz nie sięgną po nie. Konsumenci z dalekich rynków, np. z Wietnamu, mają z kolei inne oczekiwania smakowe ze względu na ich preferencje i przyzwyczajenia. W wypadku tak wymagającego rynku, jakim jest rynek azjatycki, należy zatroszczyć się już nie tylko o smak i barwę owocu, lecz również o jego odpowiednią twardość, soczystość. Trzeba pamiętać także i o tym, że jędrność musi zostać zachowana na dłużej, nie może zostać utracona podczas kilku pierwszych dni obrotu. Obecnie w Samodzielnym Zakładzie Sadownictwa SGGW prowadzone są badania nad wpływem długości transportu na jakość owoców. Podczas transportu trwającego 6–8 tygodni sprawdzamy jakość owoców: l traktowanych 1-MCP i transportowanych luzem; l traktowanych 1-MCP i dodatkowo wkładanych do worków modyfikujących atmosferę; l nietraktowanych 1-MCP, wkładanych do worków z saszetkami Eten®, pochłaniającymi etylen. Saszetki Eten® zmniejszają stężenie etylenu wokół owoców, dzięki czemu proces utraty jędrności transportowanych owoców postępuje wolniej, ale tylko przy zachowaniu wymogów transportu chłodniczego (w temperaturze 1°C). Kiedy tak transportowane jabłka, których nie traktowano związkiem 1-MCP, trafiają do obrotu na lokalnym rynku, zaczynają produkować dużo etylenu oraz szybko tracą jędrność – miękną. W dłuższej perspektywie zachowanie wysokiej jędrności owoców prawdopodobnie nie będzie możliwe bez użycia pozbiorczo 1-MCP, zwłaszcza w przypadku dalekiego ich transportowania, nawet bezpośrednio po zbiorze.
Jakie są problemy i trudności związane z dalekim transportem? W jaki sposób można im przeciwdziałać?
K.T.: Istotnym parametrem transportu jest temperatura, jej optymalna wartość to 1°C. Zdarza się, że jabłka transportowane są w temperaturze poniżej krytycznej (mniejszej niż –1°C). W przypadku transportu na dalekie rynki, trwającego niejednokrotnie dłużej niż trzy–cztery tygodnie, tak długie przebywanie owoców w temperaturze nieodpowiedniej dla ich przechowywania jest niedopuszczalne. Widziałem już jabłka po takim transporcie… Błąd leży nie po stronie tego, kto wysyła, lecz tego, kto je transportuje. Dobrym rozwiązaniem jest zdalny dostęp do sprawdzania temperatury nawet na bieżąco. Jeśli nie ma takiej możliwości, to należy uczulić tych, którzy będą przewozili owoce, by temperatura nie spadała poniżej 0°C. Na długo transportowanych jabłkach, które znajdą się w obrocie, szczególnie na rynkach krajów, w których panuje wysoka temperatura, mogą pojawić się oparzelizna powierzchniowa czy podobne do niej uszkodzenia skórki. Sadownicy na ogół nie testują zachowania się jabłek w symulowanym obrocie, a szkoda… Warto raz w miesiącu wyjmować z chłodni 10–15 jabłek i przetrzymywać je w temperaturze pokojowej. Wtedy możemy zobaczyć, co dzieje się z owocami po kilku lub kilkunastu dniach od ich wyjęciu z chłodni, i wyobrazić sobie, jakie owoce trafią do konsumenta.
Jakie odmiany preferują konsumenci na nowych dla nas rynkach?
K.T.: Jabłka odmiany ‘Gala’ są cenione na całym świecie. Nie możemy jednak produkować owoców tylko tej odmiany. Ważne, aby jabłka danej odmiany były twarde, dobrze znosiły transport, były wysokiej jakości i wpisywały się w oczekiwania nawet bardzo wymagających konsumentów. Na niektórych dalekich rynkach uznanie zdobywają owoce odmiany ‘Ligol’. Dzięki intensywnie czerwonej barwie skórki coraz bardziej cenione są jabłka odmiany ‘Red Jonaprince’. Należy jednak zwracać uwagę na wyróżniki jakości wewnętrznej owoców tych odmian. Warto skupić się także na promocji jabłek dwukolorowych, aby poszerzyć ofertę preferowanych dotychczas jabłek jednokolorowych, czyli całych czerwonych lub zielonych.
Dziękuję za rozmowę.
fot. arch. K. Tomala

Jak ograniczyć skutki zmęczenia gleby

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Tue, 05 Feb 2019 11:58:57 +0100

Zmęczenie gleby

Zmieniające się preferencje konsumentów owoców, starzenie się drzew, a także ich zamieranie z powodu różnego rodzaju uszkodzeń (mróz, choroby) stwarzają konieczność odnawiania sadów. Jednocześnie w wiodących rejonach sadowniczych maleje areał stanowisk, które można wykorzystać do zakładania nowych nasadzeń. Powstaje wtedy swego rodzaju przymus sadzenia drzew na stanowiskach po wykarczowanych wieloletnich sadach. Pola takie charakteryzują się brakiem równowagi pod względem zasobności w składniki pokarmowe, złą strukturą gleby, nieodpowiednim odczynem, a także – co bardzo ważne – zachwianiem dynamicznej równowagi (homeostazy) żyjących tam mikroorganizmów. Bardzo groźne jest przy tym nagromadzenie organizmów szkodliwych, w tym patogenów i szkodników. Zalicza się do nich przede wszystkim grzyby z rodzajów Cylindrocarpon, Rhizoctonia, Penicillium i Alternaria oraz organizmy grzybopodobne, jak Phytophthora cactorum, Pythium spp. czy tumorogenne bakterie z rodziny Rhizobiaceae i nicienie, np. Pratylenchus penetrans. Mogą one ograniczać fizjologiczne funkcje systemu korzeniowego, zwłaszcza przewodzenie wody i składników pokarmowych, a także powodować zamieranie korzeni.
Spośród czynników abiotycznych odpowiedzialnych za zmęczenie gleby na podkreślenie zasługują pozostałe w glebie resztki korzeni drzew będące źródłem toksycznych związków fenolowych. Korzenie jabłoni wydzielają np. florydzynę, związek negatywnie oddziałujący na korzenie i rośliny. Posadzone do takiej gleby (umownie zwanej zmęczoną) drzewa owocowe reagują chorobą replantacji, objawiającą się karłowaceniem, skróceniem międzywęźli, rozetowatością liści, słabo rozwiniętym lub zamierającym systemem korzeniowym, a także zmniejszonym owocowaniem.

FOTO:

Ze względu na złożony charakter zmęczenia gleby najczęściej trudno jest w prosty sposób ustalić, jakie
szkodliwe czynniki występują w danym sadzie. Co więcej, czynniki te mogą podlegać w stosunkowo krótkim czasie, nawet w ciągu jednego sezonu, zmianom w ujęciu ilościowym i jakościowym. Prowadzi to do określonych trudności w podjęciu decyzji o wyborze możliwego do zastosowania środka lub środków przeciwdziałających chorobie. Jednym z najwcześniej polecanych w praktyce sposobów ograniczania skutków zmęczenia gleby jest nieuprawianie w niej drzew owocowych, zwłaszcza tych samych gatunków, nawet przez kilka lat. Często jednak jest to trudne do zaakceptowania.

Odkażanie gleby

Do odkażania gleby w uprawach polowych wielu roślin sadowniczych zarejestrowany jest w Polsce od 2018 roku fumigant na bazie dazometu (Basamid). Środek ten zwalcza grzyby chorobotwórcze i szkodniki zasiedlające glebę, w tym nicienie, a także nasiona chwastów. Poleca się go stosować przed założeniem plantacji (minimum 5 tygodni przed wysiewem lub sadzeniem roślin) na mocno wilgotną glebę (60–70% pojemności wodnej) i gdy temperatura w górnej jej warstwie wynosi 6–27°C (optymalnie 15–18°C). Środek przeznaczony jest do stosowania przez użytkowników profesjonalnych, którzy ukończyli szkolenie w zakresie stosowania środków ochrony roślin metodą fumigacji.

FOTO:

Fot. 3. Guzowatość korzeni na młodym okulancie czereśni

FOTO:

Metody przyjazne środowisku

Badania wykazały, że niektóre gatunki roślin wytwarzają pewne związki efektywnie eliminujące szkodliwe organizmy w glebie i poprawiające jej zasobność. W Stanach Zjednoczonych udowodniono np. szczególną przydatność do tego celu pszenicy. Niektóre odmiany tej rośliny, jak ‘Eltan’, uprawiane w glebie zmęczonej nawet tylko przez miesiąc, powodowały takie ilościowe i jakościowe zmiany w populacjach bakterii i grzybów zasiedlających tę glebę, że w efekcie następowało prawie całkowite usunięcie negatywnych skutków zmęczenia. Z jednej strony wystąpiło drastyczne zmniejszenie liczebności grzybów i nicieni odpowiedzialnych za chorobę replantacji, a z drugiej zwiększenie liczebności bakterii uważanych za pożyteczne. Do tej grupy zalicza się głównie fluoryzujące Pseudomonas spp., wśród których na wyróżnienie zasługuje gatunek P. putida, bakteria wytwarzająca m.in. substancje toksyczne wobec innych mikroorganizmów, a także związki chelatowe (siderofory) wiążące żelazo w glebie, stanowiące ważny składnik biogenny dla patogenów. Innym sposobem jest dodawanie do gleby mieszanki mączek z nasion rzepaku (Brassica napus) oraz gorczycy (B. juncea, Sinapis alba) przed sadzeniem drzewek jabłoni (około 6 ton/ha). Udowodniono, że działanie mączek polegało z jednej strony na dostarczaniu do gleby znaczącej ilości azotu, a z drugiej miało działanie fitosanitarne. Mączki stymulowały także aktywność pewnych specyficznych mikroorganizmów, głównie bakterii kolonizujących korzenie drzewek, a jednocześnie ograniczających grzyby patogeniczne. Również badania prowadzone w Instytucie Ogrodnictwa w Skierniewicach wykazały, że uprawa pszenicy jarej i ozimej, pszenżyta oraz gorczycy przed posadzeniem do gleby zmęczonej siewek jabłoni odmiany ‘Antonówka’ wpłynęła korzystnie na ich wzrost, w tym wielkość powierzchni liści. Najlepszy efekt uzyskano po uprawie gorczycy lub po dodaniu do gleby mączki z nasion gorczycy, co potwierdziły również pomiary natężenia fotosyntezy siewek jabłoni.
[su_note note_color="#d7edea"]W celu ograniczenia zmęczenia gleby zaleca się:

Po wykarczowanym sadzie usunąć pozostające w glebie korzenie i wykonać głęboką orkę.

W miarę możliwości przez 1–2 sezony wysiewać na nawóz zielony rośliny fitosanitarne, w tym pszenicę ozimą i gorczycę.

Jeśli istnieje taka możliwość, to wymienić glebę w miejscach (dołkach) po uprawie poprzednich drzew.

Nie sadzić drzew w dokładnie to samo miejsce po poprzednim drzewie; przesunąć miejsce sadzenia w środek międzyrzędzia po poprzednim sadzie.

Przed założeniem sadu wykonać analizę gleby pod kątem występowania i liczebności patogenów i szkodników glebowych, co będzie pomocne w podjęciu decyzji o ewentualnym zastosowaniu odkażania środkiem na bazie dazometu.

Wykonać analizę zasobności gleby i na postawie jej wyników uzupełnić brakujące składniki pokarmowe, a także doprowadzić do właściwego odczynu gleby (wapnowanie).

Zastosować w odpowiednim terminie i dawce nawozy organiczne (zwiększenie glebowego kompleksu sorpcyjnego).

Nie sadzić drzew ziarnkowych po ziarnkowych, a przemiennie z pestkowymi.[/su_note]

Uprawa wymienionych roślin fitosanitarnych lub dodatek mączki z nasion gorczycy pozytywnie wpłynęły na potencjał biologiczny gleby wyrażający się istotnym wzrostem liczebności populacji bakterii z rodzajów Pseudomonas i Bacillus. Odnotowano również bardzo duży wzrost liczebności grzybów Trichoderma spp. po dodaniu do gleby mączki z nasion gorczycy oraz po uprawie pszenicy ozimej. Grzyby te są uznawane za organizmy pożyteczne, odgrywające dużą rolę w hamowaniu rozwoju wielu patogenów i powodowanych przez nie chorób.
fot. 1. S. Masny; fot. 2. A. Bielenin;
fot. 3. P. Sobiczewski
Artykuł pochodzi z dodatku „Wiadomości z Instytutu Ogrodnictwa”

Zasady nawożenia roślin sadowniczych

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Tue, 05 Feb 2019 11:46:36 +0100

Nawożenie azotem (N)

Potrzeby nawozowe sadów w stosunku do azotu można oszacować na podstawie zawartości materii organicznej w glebie (tabela 1). Podane dawki azotu w tabeli należy traktować jako orientacyjne, weryfikując je zawsze w oparciu o siłę wzrostu drzew i/lub zawartość N w liściach poszczególnych gatunków roślin.
Tabela 1. Orientacyjne dawki azotu (N) dla sadów w zależności od zawartości materii organicznej w glebie

Tabela 1. Orientacyjne dawki azotu (N) dla sadów w zależności od zawartości materii organicznej w glebie

FOTO:

Nawożenie fosforem (P), potasem (K), magnezem (Mg) i mikroskładnikami

Nawożenie fosforem, potasem i magnezem opiera się na porównaniu wyników analizy gleby z tzw. liczbami granicznymi (tab. 2). Na podstawie kwalifikacji składnika w glebie do odpowiedniej klasy zasobności podejmuje się decyzję o celowości nawożenia nimoraz jego dawce. Nawożenie powyższymi makroskładnikami oraz mikroelementami może być także oparte na wynikach analizy gleby, wskazującej na zawartość dostępnych form składników (tab. 3).
W pełni owocującym sadzie istnieje także możliwość podejmowania decyzji o nawożeniu P, K, Mg i niektórymi mikroskładnikami (głównie borem i manganem) na podstawie analizy liści. Wykorzystanie wyników analizy liści do nawożenia polega na porównaniu zawartości danego składnika w próbce z tzw. liczbami granicznymi opracowanymi dla poszczególnych gatunków roślin.
Tabela 2. Wartości graniczne zawartości fosforu (P), potasu (K) i magnezu (Mg) w glebie oraz wysokość ich dawek stosowanych przed założeniem sadu oraz w trakcie jego prowadzenia

Tabela 2. Wartości graniczne zawartości fosforu (P), potasu (K) i magnezu (Mg) w glebie oraz wysokość ich dawek stosowanych przed założeniem sadu oraz w trakcie jego prowadzenia

FOTO:

Tabela 3. Optymalna zawartość składników w glebie oznaczona metodą uniwersalną

Tabela 3. Optymalna zawartość składników w glebie oznaczona metodą uniwersalną

FOTO:

Wapnowanie

Skutecznym zabiegiem ograniczającym zakwaszenie gleby jest wapnowanie. Ocena potrzeb wykonania tego zabiegu oraz dawka wapna zależą od odczynu i kategorii agronomicznej gleby, a także częstotliwości stosowania wapna (tabele 4, 5 i 6). Przy cyklicznym wapnowaniu sadu (co 3–4 lata), drzewa podlegają wahaniom odczynu gleby, co w pewnych warunkach może osłabiać ich wzrost i obniżyć plonowanie. Z tego powodu lepiej jest utrzymywać odczyn gleby na optymalnym poziomie przez cały okres eksploatacji sadu. W celu stabilizacji kwasowości gleby należy stosować corocznie około 300 kg tlenku wapnia (CaO) na ha (po wcześniejszym osiągnięciu optymalnego odczynu gleby).
Tabela 4. Ocena potrzeby wapnowania gleb mineralnych w zależności od ich kategorii agronomicznej oraz odczynu

Tabela 4. Ocena potrzeby wapnowania gleb mineralnych w zależności od ich kategorii agronomicznej oraz odczynu

FOTO:

Tabela 5. Zalecane dawki wapna w zależności od kategorii agronomicznej gleby oraz jej odczynu*

Tabela 5. Zalecane dawki wapna w zależności od kategorii agronomicznej gleby oraz jej odczynu*

FOTO:

Tabela 6. Maksymalne dawki wapna stosowane jednorazowo w sadzie

Tabela 6. Maksymalne dawki wapna stosowane jednorazowo w sadzie

FOTO:

Na glebach lekkich poleca się używać wapna w formie węglanowej, a na glebach średnich i ciężkich w formie tlenkowej (wapno palone) lub wodorotlenkowej (wapno gaszone). Wapnowanie wykonuje się wczesną wiosną lub późną jesienią. Przy wiosennym wapnowaniu wapno rozsiewa się, gdy wierzchnia warstwa gleby jest rozmarznięta, a drzewa nie wytworzyły jeszcze liści. Jesienne wapnowanie najlepiej wykonać od końca października do pierwszej połowy listopada.
Przy konieczności podwyższenia zarówno zawartości magnezu w glebie, jak i odczynu należy użyć wapna z dodatkiem Mg w dawce wynikającej z potrzeb wapnowania.

Siarkowanie

…ma na celu obniżenie odczynu gleby. Potrzeba siarkowania zależy od wymagań roślin w stosunku do odczynu gleby, aktualnej jej kwasowości oraz kategorii agronomicznej. Dla obniżenia odczynu gleby o jednostkę stosuje się 250–350 kg S/ha na gleby lekkie, 800–1000 kg S/ha na gleby średnie oraz 900–1100 kg S/ha na gleby ciężkie. Jednorazowa dawka S nie może przekraczać 300 kg na ha. Jeśli zatem potrzeby siarkowania są większe, to zabieg ten należy wykonać kilka razy w ciągu roku, w odstępach 3–4 miesięcy.
Artykuł pochodzi z dodatku „Wiadomości z Instytutu Ogrodnictwa”

Choroby w sadach w sezonie 2018

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Tue, 05 Feb 2019 11:03:08 +0100

Zaraza ogniowa

W przeważającej liczbie rejonów uprawy jabłoni i gruszy w okresie kwitnienia, czyli w czasie, kiedy dochodzi do pierwotnych infekcji jabłoni i gruszy bakteriami Erwinia amylovora (sprawca zarazy ogniowej), warunki atmosferyczne nie sprzyjały infekcji. Jednak zagrożenie tym patogenem trwa przez cały sezon wegetacyjny, a bakterie roznoszone przez wiatr, deszcz i owady mogą wnikać do roślin przez naturalne otwory, uszkodzenia spowodowane przez silne wiatry lub grad, a także przez rany powstałe podczas zabiegów agrotechnicznych. Istotnymi wrotami dla patogenu są kwiaty rozwijające się podczas powtórnego kwitnienia drzew. W tym sezonie, który był wyjątkowo długi i ciepły, obserwowano nietypowe objawy zarazy ogniowej. Ich odmienność polegała na tym, że na odmianach wrażliwych, jak np. gruszach odmiany ‘Konferencja’, z dużą intensywnością choroba ta rozwijała się jeszcze w październiku. W niektórych sadach stopień porażenia drzew, zwłaszcza młodych, był tak wysoki, że musiały być usunięte z sadu (fot. 1).

Fot. 1. Zaraza ogniowa na gruszy – objawy obserwowane w październiku 2018 r.

FOTO:

Fot. 2. Parch jabłoni na liściu odmiany ‘Gala Must‘

FOTO:

Fot. 3. Mączniak jabłoni – silne porażenie drzew

FOTO:

Fot. 4. Objawy brunatnej zgnilizny drzew pestkowych na owocach brzoskwini

FOTO:

Fot. 5. Objawy antraknozy na owocach brzoskwini

FOTO:

Parch jabłoni

W przypadku grzyba Venturia inaequalis (sprawca parcha jabłoni) owocniki osiągnęły dojrzałość na przełomie pierwszej i drugiej dekady kwietnia. W tym samym czasie w wielu rejonach kraju rozpoczęły się wysiewy askospor, a towarzyszące im opady oraz zwilżenie liści stanowiły warunki wysokiego ryzyka infekcji jabłoni. Jednak w kilku rejonach kraju od połowy kwietnia do połowy maja rejestrowano jedynie minimalne opady. Wyjątkowo niesprzyjające warunki dla rozwoju parcha wystąpiły np. w rejonie Sandomierza i Skierniewic (opady 8–15 mm). Dodatkowo kilkunastodniowe przerwy między opadami wpłynęły na zmniejszenie liczby wysiewanych askospor V. inaequalis. Ze względu na bardzo zróżnicowany przebieg warunków atmosferycznych nasilenie wysiewów oraz wystąpienie pierwszych infekcji jabłoni w poszczególnych rejonach sadowniczych Polski było różne. W rejonie Skierniewic podczas pierwotnych infekcji jabłoni zarejestrowano osiem okresów krytycznych parcha jabłoni, spośród których jedynie dwa (17 kwietnia i 16 maja) były związane z silnym ryzykiem zakażenia. Pierwsze symptomy choroby spowodowane przez askospory V. inaequalis na liściach niechronionych (kontrolnych) drzew jabłoni pojawiły na początku maja (fot. 2). W czasie infekcji wtórnych dodatkowo wystąpiło kilkanaście okresów krytycznych parcha jabłoni, głównie w lipcu i sierpniu. Jednak dzięki możliwości terminowego wykonania zabiegów (brak długotrwałych opadów) ochrona jabłoni przed parchem w minionym sezonie nie stwarzała większych problemów.

Mączniak jabłoni

Mączniak jabłoni (sprawca: grzyb Podosphaera leucotricha) jest po parchu jabłoni najpowszechniej występującą chorobą tego gatunku, a jej nasilenie zależy od zimowych spadków temperatury poprzedzających dany sezon wegetacyjny. W związku z tym, że zima 2017/2018 należała do łagodnych (maksymalne spadki temperatury niemal w całym kraju nie przekroczyły -20°C), grzyb P. leucotricha bardzo dobrze przezimował we wszystkich pąkach porażonych w sezonie 2017. Kłopoty z ochroną jabłoni przed mączniakiem w minionym sezonie pojawiały się szczególnie w sadach, w których z roku na rok notowano wyższe nasilenie choroby (fot. 3). Czasem ma to miejsce w sadach intensywnie owocujących, w których w związku z wysoką tolerancją uprawianych odmian nie jest uzasadniona intensywna ochrona prowadząca do całkowitego wyeliminowania tej choroby. Pewne problemy w ochronie jabłoni przed sprawcą tej choroby wystąpiły w tych rejonach kraju, w których rejestrowano brak opadów. Warto nadmienić, że długotrwałe opady utrudniają kiełkowanie i rozprzestrzenianie konidiów P. leucotricha, dokonujących infekcji bez zwilżenia tkanek jabłoni. Brak opadów oraz ciepła i wietrzna pogoda sprzyjają rozwojowi tej choroby. Sytuacja taka wystąpiła od kwietnia do czerwca w rejonie Skierniewic (opady odpowiednio: 35 mm, 59 mm
i 29 mm) i Grójca (19 mm, 54 mm i 30 mm) oraz w rejonie Sandomierza od kwietnia do sierpnia (22 mm, 50 mm, 15 mm, 2 mm i 1 mm). Dlatego też w sadach, w których w bieżącym sezonie nie udało się utrzymać nasilenia mączniaka jabłoni na niskim poziomie, źródło infekcji może być większe niż rok temu i wiosną zaistnieje konieczność wykonania dodatkowych zabiegów fungicydami mączniakobójczymi.

Brunatna zgnilizna drzew pestkowych

W sadach drzew pestkowych jedną z najgroźniejszych chorób jest brunatna zgnilizna drzew pestkowych (Monilinia spp.). Jej objawy są dwojakiego rodzaju i zależą od terminu infekcji. Mogą to być zgorzele kwiatów i pędów oraz zgnilizny owoców (fot. 4). Brunatna zgnilizna drzew pestkowych występuje corocznie, chociaż w różnym nasileniu. Mała ilość opadów w okresie kwitnienia wiśni w sezonie 2018 sprawiła, że objawy choroby w postaci zamierania kwiatów i pędów wystąpiły głównie na najbardziej podatnych odmianach, takich jak ‘Northstar’, ‘Kelleris’ i ‘Nefris’. Natomiast na masowo uprawianej odmianie ‘Łutówka’ nasilenie choroby było niskie. Większe nasilenie choroby obserwowano jedynie w sadach, w których w poprzednim sezonie, sprzyjającym rozwojowi choroby, nie wycięto porażonych pędów lub w których nie zbierano owoców. W sadach śliwowych, brzoskwiniowych, morelowych i czereśniowych, gdzie choroba występuje głównie na owocach, w bieżącym sezonie jej nasilenie było niskie lub średnie.

Antraknoza

W niektórych sadach brzoskwiniowych, obok brunatnej zgnilizny, wystąpiła na owocach antraknoza, choroba rzadko spotykana w Polsce na tym gatunku. Sprawcą choroby są grzyby należące do kompleksu gatunków Colletotrichum acutatum, które porażają różne organy wielu gatunków roślin, w tym jabłonie, grusze, wiśnie, brzoskwinie, truskawki i borówki. Sprawcy choroby zimują na porażonych organach (głównie zmumifikowanych owocach oraz w pęknięciach i szczelinach kory) różnych gatunków żywicielskich, także dzikich, rosnących w pobliżu sadu. W bieżącym sezonie objawy choroby na brzoskwiniach pojawiały się na dojrzewających lub dojrzałych owocach, w postaci początkowo małych okrągłych gnilnych plam, które powoli powiększały się, brunatniały i lekko zagłębiały. Z czasem na zapadniętych plamach pojawiały się acerwulusy z łososioworóżowymi, koncentrycznie ułożonymi skupieniami zarodników konidialnych. Niekiedy choroba miała przebieg utajony, bez widocznych symptomów w sadzie, a jej objawy pojawiały się dopiero podczas przechowywania owoców (fot. 5). W sezonie 2018 rozwojowi choroby w sadach brzoskwiniowych sprzyjała duża, choć krótkotrwała wilgotność i wysoka temperatura powietrza (24–30°C) latem oraz sąsiedztwo innych roślin żywicielskich, zwłaszcza wiśni, na których pozostały niezebrane owoce. Na pozostawionych, początkowo zdrowych owocach, w miarę ich dojrzewania dochodzi bowiem do porażenia różnymi gatunkami grzybów, w tym głównie z rodzaju Colletotrichum oraz Monilinia. Porażone owoce gniją, opadają lub pozostają na drzewach w postaci mumii, stanowiąc źródło chorób w następnym sezonie.

Inne choroby drzew pestkowych

Nasilenie, np. drobnej plamistości liści drzew pestkowych, dziurkowatości liści drzew pestkowych czy kędzierzawości liści brzoskwini było w bieżącym sezonie niskie i wystarczyło wykonanie w odpowiednim terminie standardowej ochrony chemicznej. W niektórych sadach problemem mogły być natomiast choroby kory i drewna, zwłaszcza leukostomoza (Leucostoma cinctum i L. persoonii) i rak bakteryjny (Pseudomonas syringae). Należy pamiętać, że w zwalczaniu ich sprawców najważniejsze jest dokładne wycinanie obumierających konarów i pędów z objawami nekroz, zgorzeli, gumoz czy zrakowaceń. Ponadto w starych i osłabionych sadach, zwłaszcza śliwowych lub wiśniowych, mogą jesienią i zimą pojawiać się na zamierających konarach owocniki grzyba Chondrostereum purpureum, sprawcy srebrzystości liści. Takie drzewa należy ciąć oddzielnie, a silnie porażone usuwać i palić.
fot. 1. J. Puławska; fot. 2, 3 S. Masny;
fot. 4,5 A. Broniarek-Niemiec
Artykuł pochodzi z dodatku „Wiadomości z Instytutu Ogrodnictwa”

Rozwój sadownictwa w zachodniej Europie

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Tue, 05 Feb 2019 10:10:43 +0100

Co roku mniej jabłek

Jak zauważył Peter van Arkel podczas konferencji ekonomicznej w Lublinie, w wielu rejonach Holandii zmniejsza się areał przeznaczony pod nasadzenia jabłoni. Kilka lat temu w południowej Holandii, skąd pochodzi prelegent, jabłonie uprawiano na 700 ha, dziś na 550 ha.
Obecnie w miejsce likwidowanych sadów jabłoniowych sadzone są lokalnie raczej grusze, a główną odmianą pozostaje ‘Konferencja’ (fot. 1).

Fot. 1. Rozwój sadownictwa w zachodniej Europie

FOTO:

Fot. 2. W Niemczech nadal sadzona jest odmiana ‘Elstar‘, ale testowane są raczej jej mutanty

FOTO:

Fot. 3. We Włoszech wiele nowych sadów zakładanych jest z drzewek dwuprzewodnikowych

FOTO:

Fot. 4. Spółdzielnia BayWa jest mocno zaangażowana we wprowadzenie na rynek jabłek marki Envy®

FOTO:

Fot. 5a. W Wielkiej Brytanii przybywa plantacji borówki wysokiej w tunelach: uprawa w glebie

FOTO:

Fot. 5b. W Wielkiej Brytanii przybywa plantacji borówki wysokiej w tunelach: uprawa w pojemnikach

FOTO:

Prelegent podkreślił, ceny jabłek w 1990 r. były wyższe niż obecnie nawet o 30–40%, przy czym koszty produkcji były dużo niższe. Porównał sytuację w sadach z lat 1991 i 2017, a także 1992 i 2018. Przebieg pogody w tych dwóch sezonach był podobny. Dużo mniejsze zbiory jabłek odnotowano w Holandii w 1991 r. ub.w., gdy niska temperatura ograniczyła znacznie plonowanie w sadach jabłoniowych. Podobna sytuacja miała miejsce w 2017 r. Jak zaznaczył P. van Arkel, w latach 90. ub. wieku konsumenci mieli jednak dużo mniejszy wybór jeśli chodzi o owoce, nie znali jabłek takich odmian jak Pink Lady®. Ceny owoców w 1991 r. były też znacznie wyższe niż obecnie. Holenderski i belgijski sadownik mógł w tamtym czasie zarobić dobre pieniądze. Kilogram jabłek odmiany ‘Jonagold’ kosztował 1 € za owoce niesortowane (w skrzyniopalecie), ‘Boskoop’ – 2,40 € za kilogram, a ‘Elstar’ – 1,50 €/kg. Były to ceny wysokie i wielu sadowników oczekiwało takich po wystąpieniu przymrozku w 2017 r. Były one wprawdzie wyższe, ale nie tak wysokie, jak się spodziewano.
Natomiast w 1992 r. plony były najwyższe w historii Europy Zachodniej – jabłek było tak dużo, że nie można było ich zagospodarować. Ceny były bardzo niskie, szczególnie jabłek kierowanych do przetwórstwa – 0,02–0,03 €/kg, a dobrej jakości owoce zbywano po 0,15 €/kg.
Wówczas 20–25% jabłek wycofano z rynku – przeznaczono je do karmienia bydła. Ta sytuacja doprowadziła do zmian w dofinansowaniu produkcji sadowniczej. W tym roku plonowanie jabłoni ponownie jest wysokie.

Koszty produkcji

Dlaczego w niektórych krajach powierzchnia upraw sadowniczych jest ograniczana? Aby znaleźć odpowiedź na to pytanie, P. van Arkel porównał koszty robocizny w kilku krajach Europy. Okazuje się, że różnice pomiędzy takimi krajami, jak Holandia, Francja, Włochy, Belgia czy Niemcy a Polską są ogromne (tabela 1). Różnica w kosztach siły roboczej pomiędzy Holandią a Polską wynosi nawet 7950 €/ha, gdy weźmie się pod uwagę koszt 1 rbg przy założeniu zapotrzebowania rocznie 600 rbg/ha. Ponadto – jak zauważył prelegent – duże są różnice w kosztach przechowywania i sortowania, a także przygotowania jabłek do sprzedaży, gdy porówna się kraje Europy Zachodniej i Polskę lub inne kraje wschodniej Europy.
Tabela 1. Różnice w kosztach siły roboczej w przeliczeniu na ha (za P. van Arkelem)

Różnice w kosztach siły roboczej w przeliczeniu na ha (za P. van Arkelem)

FOTO:

Zmiany w odmianach, ale nie tylko

W Europie produkcja jabłek w ostatnich 15 latach wzrasta. Natomiast produkcja gruszek jest dość stabilna. W przypadku jabłek bardzo duże są różnice w wielkości ich produkcji we wschodniej i zachodniej Europie – rośnie ona na Wschodzie (nadal jest tam duży potencjał), a maleje w Europie Zachodniej. Spada znaczenie odmiany ‘Golden Delicious’, choć nie tak mocno, jak można było się spodziewać. Natomiast rośnie udział w produkcji jabłek odmiany ‘Gala’, podczas gdy nie zmienia się znaczenie ‘Jonagolda’, podobnie jak odmiany ‘Elstar’ i jej sportów (fot. 2) – pozostają na stałym poziomie lub widoczna jest lekka tendencja rosnąca. Te dane oczywiście dotyczą całej Europy, a różnice są też widoczne w poszczególnych krajach – przekazał prelegent.

W Niemczech…

…z roku na rok zwiększa się produkcja jabłek, ale zauważalny jest problem z przemiennością owocowania, szczególnie w nasadzeniach ‘Elstara’. Panuje przekonanie, że w Niemczech ‘Elstar’ jest główną odmianą w uprawie, jednak P. van Arkel zwrócił uwagę, że w rzeczywistości tak nie jest. ‘Elstar’ jest faktycznie odmianą najbardziej lubianą przez niemieckich konsumentów, ale coraz większe są nasadzenia ‘Jonagolda’ i jego sportów (‘Jonagored’ oraz przede wszystkim ‘Red Jonaprince’ na północy i na południu kraju). Prelegent zauważył także, że w ostatnich latach spada nieznacznie produkcja jabłek ‘Golden Delicious’, a rośnie ‘Gali’. W północnej części kraju obsadzono w ostatnich latach duże areały czerwonymi mutantami odmiany ‘Braeburn’, ale dziś jest problem z ulokowaniem tych owoców na rynku – konsumenci nie są zainteresowani takimi jabłkami. Natomiast rejon Drezna to jedyny obszar, gdzie można uprawiać w Niemczech odmianę ‘Szampion’. W tym rejonie sadownictwo jest na wysokim poziomie, a gospodarstwa sadownicze są duże, nawet 600-hektarowe.
W rejonie Jeziora Bodeńskiego (Badenia-Wirtembergia) nadal jest dużo starszych sadów, gdzie uprawiane są takie odmiany, jak ‘Elstar’ i ‘Jonagold’, natomiast w nowych sadach coraz więcej jest nasadzeń ‘Gali’ i nowych odmian. Blisko granicy z Holandią duży udział w handlu ma sprzedaż bezpośrednia – przynosi ona dobre efekty finansowe i wysokie ceny. Dlatego w tym rejonie rozwija się produkcja owoców borówki wysokiej i truskawek.
Jak informował P. van Arkel, w ostatnich latach w Niemczech powstało dużo nasadzeń śliwy i czereśni (tab. 2). Niemcy chcą bowiem być samowystarczalni w zakresie dostaw owoców i tym samym uniezależnić się od importu. Ponadto dotąd w tym kraju nie było tendencji do nasadzeń odmian klubowych. Obecnie jednak tamtejsi sadownicy zaczynają interesować się takimi odmianami, jak ‘Kizuri’, SweeTango®, ‘Bonita’ i Kanzi®. Spółdzielnia BayWa z południa Niemiec, największa kooperatywa w Europie, jest dzisiaj mocno zaangażowana we wprowadzenie na rynek jabłek nowozelandzkich – jest właścicielem marki Envy®.
Tabela 2. Zmiany struktury nasadzeń gatunków sadowniczych w Niemczech w latach 2012–2017 (za P. van Arkelem)

Zmiany struktury nasadzeń gatunków sadowniczych w Niemczech w latach 2012–2017 (za P. van Arkelem)

FOTO:

W Niemczech jest tendencja do promowania i budowania zainteresowania konsumentów lokalnie produkowanymi jabłkami. W ten sposób rynek uniezależnia się od importerów, m.in. z Polski. Ponadto, aby zwiększyć sprzedaż niemieckich jabłek, wprowadza się wyśrubowane wymagania odnośnie do bezpieczeństwa produktów dla konsumentów – Niemcy mają najbardziej restrykcyjne wymagania zarówno co do liczby, jak i wartości poziomów pozostałości środków ochrony roślin w owocach (MRL). W kraju tym widoczne jest także duże zainteresowanie produkcją w systemie ekologicznym.

We Włoszech…

…najważniejszą odmianą w sadach przez wiele lat pozostawał ‘Golden Delicious’. W przypadku ‘Gali nie widać było dynamicznego wzrostu, ale ten trend może w najbliższych latach się zmienić. W ostatnich dwóch sezonach znacznie przybyło w tym kraju nasadzeń ‘Gali’ i ‘Red Deliciousa’, natomiast wyraźnie spadło zainteresowanie nasadzeniami „Goldena” (tab. 3) – przekazał P. van Arkel. Jak zauważył, nawet na stromych zboczach górskich południowego Tyrolu, gdzie sadzono jedynie odmianę ‘Golden Delicious’, nakłady na produkcję są bardzo wysokie. Przy obecnych cenach jabłek i wysokich kosztach produkcji Włosi nie będą kontynuowali produkcji sadowniczej (spada areał nowych nasadzeń), a ograniczane są i będą przede wszystkim nasadzenia z odmianą ‘Golden Delicious’.
Tabela 3. Nowe nasadzenia jabłoni we Włoszech w latach 2016–2017 w ujęciu procentowym wg odmian

Nowe nasadzenia jabłoni we Włoszech w latach 2016–2017 w ujęciu procentowym wg odmian

FOTO:

Ze względu na sprzyjający klimat do uprawy jabłoni Włosi interesują się nowymi odmianami. Jedną z nich jest Cosmic Crisp® (‘Enterprise’ x ‘Honeycrisp’) – odmiana o atrakcyjnych owocach zarówno pod względem wyglądu, jak i jakości miąższu, który jest jędrny i soczysty. Odmiana ta jest łatwiejsza w uprawie niż ‘Honeycrisp’, a pokrój drzewa zbliżony jest do ‘Jonagolda’, nie wymaga też przerzedzania kwiatów/zawiązków. W ciągu kolejnych czterech lat we Włoszech powstaną nasadzenia tej odmiany, gdyż Włosi już zamówili 5 mln drzewek. Inne odmiany budzące zainteresowanie to dwukolorowa ‘Kizuri’ znana pod nazwą Morgana® (nasadzeń tej odmiany także przybędzie w Belgii i Holandii, choć jest to odmiana późna i może być problem z terminowym zbiorem owoców), Fengapi® (‘Gala’ x ‘Pink Rose’), ‘Bonita’, SweeTango® (owoce bardzo atrakcyjne, o czerwonej skórce, soczyste, smaczne) oraz Opal®. Wszystkie te odmiany to jednak odmiany klubowe – informował P. van Arkel.
We Włoszech rośnie zainteresowanie nie tylko odmianami, ale także innymi niż standardowe formami koron drzew. Coraz częściej nowe sady są zakładane z drzewek dwuprzewodnikowych typu bi-baum (fot. 3) lub innej korony wieloprzewodnikowej. Ma to na celu obniżenie kosztów siły roboczej, uzyskanie owoców lepszej jakości (atrakcyjnie wybarwionych). Korona wieloprzewodnikowa to nowa tendencja, szczególnie w zakładaniu sadów towarowych. Nowy system prowadzenia korony drzewa – system Guyot – rozwijany jest także pod kątem mechanicznego zbioru owoców. Na takim drzewie łatwiej bowiem można je zlokalizować. Maszyna do mechanicznego zbioru jabłek będzie gotowa w ciągu trzech lat, a prelegent przewiduje, że już w ciągu siedmiu lat będzie sprawdzona, przetestowana i zoptymalizowana do pracy w sadach towarowych.

We Francji…

…widoczny jest spadek powierzchni sadów jabłoniowych ogółem, co częściowo jest związane z wysokimi kosztami siły roboczej. Maleje zainteresowanie uprawą odmiany ‘Golden Delicious’, rośnie – odmianą ‘Gala’ i jej sportami. W ostatnich latach pogoda nie sprzyjała wysokim zbiorom ‘Gali’ ze względu na niekorzystne warunki w okresie kwitnienia, ale teoretycznie Francja ma potencjał, aby zbiory tej odmiany były wysokie w kolejnych latach. Wiele nowych nasadzeń stanowią też odmiany odporne na parcha jabłoni. Francuzi podążają w innym kierunku niż pozostałe kraje UE. We Francji w uprawie jest także kilka odmian mało znanych w innych krajach, przede wszystkim odpornych na parcha, jak Ariane® i Juliet® – stwierdził prelegent. Ich owoce (zarówno deserowe, jak i przetworzone, jako soki i musy owocowe) cieszą się zainteresowaniem konsumentów.

W Holandii…

…w 1997 r. było ponad 15 tys. ha jabłoni, a w 2017 r. prawie o połowę mniej – 7187 ha (tab. 4). Widać wyraźnie spadek produkcji jabłek takich odmian, jak ‘Elstar’ i ‘Jonagold’. W uprawie nie ma już praktycznie ani odmiany ‘Golden Delicious’, ani ‘Boskoop’. Powierzchnia sadów gruszowych natomiast się zwiększa – przed rokiem osiągnęła 9,5 tys. ha, a główną odmianą jest ‘Konferencja’ (7,5 tys. ha). W przypadku gruszek konieczny jest eksport, podczas gdy jabłka będą produkowane tylko na potrzeby rynku wewnętrznego.
Tabela 4. Produkcja sadownicza w Holandii w ciągu ostatnich 30 lat (za P. van Arkelem)

Produkcja sadownicza w Holandii w ciągu ostatnich 30 lat (za P. van Arkelem)

FOTO:

W Belgii…

…sytuacja na rynku gruszek jest podobna jak w Holandii. Główną odmianą jest ‘Konferencja’, a nadwyżki produkcji muszą trafiać na eksport. W sadach jabłoniowych dominuje ‘Jonagold’ i jego sporty, przy czym wiele sadów to nasadzenia starsze, przeznaczane do likwidacji. Okazuje się, że od czasu wprowadzenia embarga przez Federację Rosyjską Belgowie mają problem ze sprzedażą i zagospodarowaniem jabłek. W Belgii nasadzenia odmian klubowych są dużo mniejsze niż w Holandii czy w innych krajach europejskich. W najlepszej sytuacji finansowej są ci sadownicy, którzy sami zajmują się sprzedażą owoców. Kooperatywy są w słabej kondycji finansowej.
[su_note note_color="#d7edea"]Dla konsumentów z Europy Zachodniej przede wszystkim liczy się bezpieczeństwo produktu, czyli brak pozostałości w jabłkach stosowanych w sezonie środków ochrony roślin (MRL), a także to, że owoce pochodzą z tzw. zrównoważonej produkcji. Coraz większy procent populacji oczekuje w punktach sprzedaży łatwych do przygotowania posiłków (ready-to-eat), a także owoców w jakości ekologicznej, gdyż taki system produkcji gwarantuje brak pozostałości – przekazał P. van Arkel.[/su_note]
[su_note note_color="#d7edea"]Szacuje się, że w Europie Zachodniej w ciągu 10 lat sadownictwem będzie zajmowało się o około 60% mniej osób, gdyż w wielu gospodarstwach nie ma następców, którzy byliby chętni do ich prowadzenia. Produkcja owoców będzie też przesuwała się coraz bardziej do wschodnich rejonów Europy – ze względu na niższe koszty produkcji oraz znacznie niższe koszty zakupu ziemi. Sadownicy w zachodniej Europie będą natomiast uprawiać tylko takie odmiany, których owoce będą mogli sprzedać za wysoką cenę. W tej grupie są odmiany klubowe jabłoni.[/su_note]

W Wielkiej Brytanii…

…produkcja jabłek zaspokaja przede wszystkim potrzeby własnego rynku. Brytyjczycy stoją jednak przed dylematem, czy w kontekście Brexitu będzie na Wyspach wystarczająca liczba rąk do pracy w gospodarstwach sadowniczych. Jeśli sprawdzi się czarny scenariusz, nie będzie rozwoju i zwiększenia produkcji sadowniczej. Być może w przyszłości Wielka Brytania będzie importerem owoców. Tamtejsi konsumenci preferują ‘Galę’ o niedużych owocach, ale widać zmianę w kierunku jabłek o większej średnicy i wysokiej zawartości cukru. W brytyjskich sadach zróżnicowanie wśród odmian jabłoni jest coraz większe, ale przybywa także nasadzeń czereśni oraz borówki wysokiej i innych jagodowych, przy czym wszystkie owoce miękkie produkowane są pod osłonami (fot. 5).
Takie uprawy wymagają jednak wysokich nakładów na siłę roboczą.

W Austrii…

…największe problemy w produkcji sadowniczej były efektem wiosennych przymrozków, a także opadów gradu. Problemy z jakością owoców dotyczyły wielu partii towaru. W tym kraju problemem jest też zbyt wyprodukowanych jabłek, gdyż duża część zbiorów trafiała dotychczas na rynek rosyjski. Wśród odmian klubowych Austriacy w przeszłości sadzili przede wszystkim odmianę Evelina®/‘Pinova’, natomiast dziś skłaniają się ku winorośli i gatunkom jagodowym, m.in. borówce wysokiej – przekazał prelegent.
fot. 1–5 D. Łabanowska-Bury

Przechowywanie jabłek odmiany ‘Szampion’

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Tue, 05 Feb 2019 09:41:26 +0100

‘Elstar’ – pożądane mutanty

‘Elstar’ to odmiana o ugruntowanej pozycji na rynku holenderskim i niemieckim. Wielkość sprzedaży jej owoców jest uzależniona od zapotrzebowania rynku lokalnego. Nie jest to odmiana eksportowa. Od trzech lat wielkość produkcji tych owoców jest stała, z lekką tendencją zwyżkową. Dobre wyniki zapewnia przede wszystkim praca nad jakością tych owoców tak w sadzie, jak i podczas przechowywania. Z założenia jabłka odmiany ‘Elstar’ mają być w każdej partii jednakowe pod względem jakości, jędrności i smaku.
Pomimo dużego zainteresowania konsumentów owocami tej odmiany, już dziś poszukuje się jej mutantów, które będą lepiej sprawdzały się w uprawie niż odmiana wyjściowa, a wyniki uzyskane podczas przechowywania będą korzystniejsze i w efekcie nabywca otrzyma najwyższej jakości owoce, po które chętnie wróci. Odrębną kwestią są także takie sporty, których owoce będą bardziej atrakcyjne dla konsumentów pod względem wyglądu i smaku. W produkcji w Holandii jest obecnie osiem mutantów ‘Elstara’: Van der Zalm®, Elstar P.C.P.®, Bougie®, Stechmann®, Elshard®, Elshof®, Excellent Star® i Elrosa®. Aby wprowadzić je na rynek, włożono mnóstwo pracy. Mają one pożądane cechy dla każdego ogniwa produkcji – od sadownika do konsumenta, różnią się jednak pod względem plenności (wykres 1).
Przy wyborze mutantów Holendrzy zwracają szczególną uwagę na to, ile jabłek zostanie zebranych w trakcie pierwszego zbioru (wyk. 2). Podczas każdego „przejścia” zbierane są tylko te, które spełniają wymagania rynku owoców deserowych, m.in. pod względem dojrzałości i wielkości. Owoce z drzew nowych sportów zbierane są minimum dwukrotnie, a czasem nawet 3-, 4-krotnie. Z holenderskich doświadczeń wynika, że najwięcej jabłek najwyższej jakości w pierwszym zbiorze można zebrać z drzew Excellent Star®, Elrosa®, Elshard® i Bougie®. Pozwala to na oszczędności związane z kosztami siły roboczej.

Wykres 1. Plonowanie klonów ‘Elstara’ w latach 2013–2015 (w kg/drzewo)

FOTO:

Wykres 2. Procentowy udział jabłek poszczególnych sportów ‘Elstara’ zebranych w pierwszym i drugim zbiorze

FOTO:

Mutanty odmiany ‘Elstar’ różnią się między sobą wielkością owoców (wyk. 3). W przypadku sportów Elstar P.C.P.®, Elshard® i Excellent Star® w zbiorze w 2016 r. największy był odsetek owoców o średnicy 75–80 mm, czyli tych pożądanych przez odbiorców, za które sadownicy otrzymują najwyższe ceny.
Wykres 3. Klasyfikacja owoców poszczególnych sportów odmiany ‘Elstar’ w zależności od średnicy w mm (dane za 2016 r.)

FOTO:

Mutanty różnią się także terminem zbioru owoców. Z doświadczenia z 2013 r. wynika, że najwcześniej można było zbierać owoce w kwaterach Elstar P.C.P.® – już 13 września (I zbiór) i 23 września (II zbiór), natomiast najpóźniej do zbioru nadawały się owoce Elshard® – 26 września (I zbiór) i 7 października (II zbiór). Pierwszy zbiór w przypadku odmian Elshof®, Van der Zalm® i Stechmann® przypadał na 20 września, a w kwaterach Bougie® i Excellent Star® – 23 września.
Obecnie w Holandii zaleca się sadzenie odmian/sportów raczej o rozmytym rumieńcu, który zajmuje jak największą powierzchnię skórki. Podczas sortowania na maszynach optycznych każde odbarwienie sprawia, że owoc jest traktowany jako niespełniający standardów jakościowych. Również sporty paskowane mają większą tendencję do rewersji. Do nowych nasadzeń zaleca się wybieranie sportów: Bougie®, Excellent Star®, Elstar P.C.P.® i Elrosa®. Drugie bardzo ważne kryterium przy wyborze odmiany/sportu do nowych nasadzeń to także system uprawy – pod siatkami i bez nich. Pod uwagę brany jest przede wszystkim procentowy udział owoców wysokiej jakości w pierwszym zbiorze. Z holenderskich doświadczeń wynika, że w kwaterach bez osłon największy udział jabłek w pierwszym zbiorze odnotowano dla sportów: Bougie®, Elrosa®, Excellent Star® i Elshard®, a w kwaterach okrytych siatkami – Elshof®, Van der Zalm®, Elstar P.C.P.® i Stechmann®.
[su_note note_color="#d7edea"]Według specyfikacji dla jabłek sprzedawanych pod marką „Elstar, Altijd Raak” (tłum. Elstar – kup go zawsze):

każdy owoc od zbioru do otwarcia komory przechowalniczej i końca okresu sprzedaży musi mieć jędrność co najmniej 5 kG/cm²;

u minimum 2/3 partii jabłek powierzchnia skórki musi być pokryta rumieńcem w 50%, a jej barwa zasadnicza musi się mieścić w zakresie od soczystej zieleni do przełamanego koloru żółtego z białym;

sortowanie owoców musi odbywać się tak, aby średnica różniła się o maksymalnie 10 mm;

maksymalnie 50% owoców może nie mieć szypułki;

maksymalnie 20% owoców może mieć lekkie ordzawienie;

zawartość ekstraktu – 12°Brix, z zerową tolerancją dla wartości poniżej 11°Brix;

zawartość skrobi w miąższu (indeks skrobiowy) ma wynosić 2,5 i zero tolerancji dla wartości poniżej 2,0;

na skórce owocu dopuszczalne jest jedynie 0,25 cm² plam parcha. [/su_note]

[su_note note_color="#d7edea"]Niektórzy sadownicy – aby uzyskać lepiej wybarwione owoce – zamiast zmieniać strukturę nasadzeń, stosują Ethrel® (dawka albo 1 x 200 ml na 3 tygodnie przed zbiorem albo 2 x 200 ml na 6 i 3 tygodnie przed zbiorem). Z doświadczeń przeprowadzonych w Holandii w 2015 r. wynika, że zabieg ten nie wpływa negatywnie na jakość przechowywanych owoców po zbiorze ani na skrócenie okresu shelf-life (10 dni w temperaturze 18°C). [/su_note]
[su_note note_color="#d7edea"]
Bougie® jasnoczerwony rumieniec, wczesny zbiór, barwa zasadnicza skórki – żółta.
Elrosa® jasnoczerwony rumieniec, niższa zawartość ekstraktu niż u innych klonów, wysoka produktywność, wysoki udział owoców klasy I w zbiorze, nieco późniejszy zbiór niż u innych klonów.
Elshard® rumieniec lekko paskowany, późniejszy termin zbioru niż inne klony, niższa produktywność, wyższa jędrność owoców.
Elshof® jasno wybarwiający się, rozmyty rumieniec, średni termin zbioru, wysokie plonowanie, ale niższa jędrność miąższu i niższy udział owoców klasy I.
Excellent Star® jasnoczerwony rumieniec, średni termin zbioru, zielona barwa zasadnicza skórki, brak tendencji do ordzawiania się lub tendencja bardzo mała.
Elstar P.C.P.® jasnoczerwony rumieniec, duże owoce – największe wśród sportów ‘Elstara’, wczesny termin zbioru.
Stechmann® paskowany rumieniec, wysoka produktywność, wysoki udział owoców I klasy, wczesny termin zbioru.
Van der Zalm® paskowany rumieniec, średni termin zbioru, niska produktywność, wysoki udział owoców klasy I, wysoka jędrność, wysoka zawartość ekstraktu w miąższu.[/su_note]
Sadownicy i konsumenci zwracają przede wszystkim uwagę na jędrność jabłek. Ważna jest nie tylko ta określana podczas zbioru, lecz także po okresie przechowywania. W doświadczeniu omawianym przez P. Badowskiego jabłka wszystkich ocenianych sportów ‘Elstara’ badano pod koniec listopada (28.11.2013 r.) i w styczniu (8.01.2014 r.; tabela 1). Przechowywano je w chłodni zwykłej (NA) w temperaturze 2°C, a tuż po
zbiorze traktowano preparatem SmartFresh®.
Tabela 1. Jędrność jabłek poszczególnych sportów ‘Elstara’ przechowywanych w warunkach NA (doświadczenie holenderskie 2013/2014)

FOTO:

Inny parametr o coraz większym znaczeniu to zawartość ekstraktu – wynika to z wysokich wymagań odbiorców z nowych krajów-importerów jabłek. Owoce sportów uprawianych pod osłonami mają zazwyczaj wyższą jego zawartość, szczególnie Van der Zalm® i Elshard®.

Doświadczenia z ‘Szampionem’

‘Szampion’ to odmiana popularna w naszych sadach, podobnie jak ‘Elstar’ w Niemczech i w Holandii. Zyskała popularność konsumentów, często jest także eksportowana. Nasadzeń tej odmiany z roku na rok przybywa, a znaczenie zyskują jej dobrze wybarwiające się sporty, takie jak Reno2® oraz Szampion Arno® (tab. 2).
Tabela 2. Produkcja drzewek odmiany ‘Szampion’ w Polsce w latach 2012–2016 z podziałem na sporty (dane PIORiN); w szt.

FOTO:

Jak przekazał P. Badowski, ‘Szampion’ to odmiana łatwa do prowadzenia w sadzie, ma owoce średnie do dużych, wyrównane pod względem wielkości w koronie drzewa. Miąższ jest soczysty, słodki, aromatyczny i wysoko oceniany przez polskich konsumentów. Z punktu widzenia sadownika ważne jest, że drzewa tej odmiany wcześnie wchodzą w pełnię owocowania, plonują obficie i regularnie. Jest to odmiana o małej podatności na najczęściej występujące w sadach choroby grzybowe – parcha i mączniaka jabłoni. Wrażliwa jest jednak na niską temperaturę zimą, a także na patogeny powodujące choroby kory i drewna oraz gumowatość drewna jabłoni. Na dobrych glebach najlepiej rosną drzewka uszlachetniane na ‘M.9’, a na piaszczystych na ‘M.26’. Preferowana rozstawa sadzenia to 3–3,2 m x 0,7–1,0 m, a forma korony to superwrzeciono lub korona kolumnowa. W przypadku ‘Szampiona’, podobnie jak w przypadku ‘Elstara’, jędrność jabłek podczas zbioru jest często już niska, a dodatkowo dość szybko spada podczas przechowywania, dlatego dla tych odmian można porównać warunki przechowywania. Ponadto u ‘Szampiona’ coraz większą popularność zyskują także sporty, których owoce wybarwiają się lepiej od odmiany wyjściowej. To umożliwia zbiór jabłek w odpowiednim terminie – owoce mają pożądany rumieniec i tym samym odpowiednią, wysoką jędrność, która pozwoli na długie ich przechowywanie (w przeszłości owoce ‘Szampiona’ były na ogół zbierane zbyt późno, gdyż sadownicy czekali na poprawę ich wybarwienia).
Wprowadzone do sadów mutanty, których owoce lepiej się wybarwiają, można zebrać w lepszym momencie – przy jędrności ponad 6,5 kG/cm², co znacznie poprawi możliwość długiego przechowywania i zapobiegnie wystąpieniu chorób przechowalniczych. Owoce odpowiedniej jędrności można przechowywać w atmosferze niskotlenowej do 10 miesięcy (preferowany skład gazowy w komorze to 0,6–0,8% CO₂ i 0,6–0,8% O₂). Z doświadczenia wykonanego w SGGW na zlecenie AgroFresh wynika, że udało się utrzymać jędrność na poziomie akceptowalnym przez konsumenta przez 10 miesięcy przechowywania i w okresie shelf-life (wyk. 4) – przekazał P. Badowski.
[su_note note_color="#d7edea"]W sezonie przechowalniczym 2017/2018 wystąpiły problemy podczas przechowywania jabłek standardowej odmiany ‘Szampion’ – przede wszystkim były to uszkodzenia skórki. Problemów takich nie obserwowano na owocach jej sportów – Szampion Arno® i Reno2®. [/su_note]
[su_note note_color="#d7edea"]Szampion Arno® – na kilkanaście dni przed zbiorem prawie cała powierzchnia skórki jest pokryta czerwonym, marmurkowatym rumieńcem; skórka jest mniej sucha niż u odmiany podstawowej, pokryta lekko woskowym nalotem z wyraźnymi przetchlinkami; owoce dojrzałość zbiorczą osiągają w drugiej połowie września, kilka dni przed odmianą podstawową.[/su_note]
[su_note note_color="#d7edea"]Reno2® – owoce o gładkiej, nieordzawionej skórce, rumieniec pokrywa większą jego część; skórka mniej sucha niż u odmiany podstawowej, pokryta lekko woskowym nalotem z wyraźnymi przetchlinkami; owoce dojrzałość zbiorcza osiągają w drugiej połowie września, kilka dni przed odmianą podstawową.[/su_note]
Wykres 4. Jędrność jabłek ‘Szampion’ (kG/cm²) po 10 miesiącach przechowywania w komorze KA (0,6–0,8% CO2: 0,6–0,8% O₂) – doświadczenie SGGW

FOTO:

Aby uzyskać jak najlepsze efekty po okresie przechowywania i zachować wysoką jakość jabłek – jak zalecał
P. Badowski – owoce należy zbierać przy wartości indeksu skrobiowego 4,5–5,0 (w skali 1–10), jędrności powyżej 6,5 kG/cm² i zawartości ekstraktu powyżej 12,0°Brix. Bezpośrednio po zbiorze powinny być one schłodzone do temperatury 1–1,5°C, a zapełnianie komory nie powinno trwać dłużej niż 7 dni. Produktem SmartFresh® traktowane powinny być jabłka, których temperatura nie przekracza 5°C. Owoce traktowane SmartFresh® powinny być przechowywane, w zależności od warunków, maksymalnie 2 miesiące w NA, 4–5 miesięcy w KA, 6–7 miesięcy w ULO i 8–10 miesięcy w DKA.
fot. D. Łabanowska-Bury
Wszystkie wykresy i tabele pochodzą z prezentacji J. Vernooija i P. Badowskiego

Dzień gruszowy

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Fri, 21 Dec 2018 12:17:47 +0100

Wspólny cel

Celem projektu InnoFruit jest rozwój potencjału sektora produkcji i przetwórstwa owoców w krajach bałtyckich i zabezpieczenie dostępności zdrowych, wysokiej jakości owoców oraz przetworów owocowych poprzez poparte nauką innowacje. Ma to skutkować wzrostem konkurencyjności i długotrwałą stabilnością rynku owocowego na Łotwie, Litwie, w Polsce i Szwecji, zwłaszcza w sferze organizacji produkcji i przetwórstwa owoców, wprowadzania innowacji marketingowych, rozszerzania ofert handlowych, zdobywania nowych rynków zbytu i utrzymywania już istniejących.
Główne zadanie projektu to m.in. wymiana wiedzy i umiejętności pomiędzy jego partnerami adresowana do małych i średnich przedsiębiorstw/gospodarstw sektora produkcji i przetwórstwa owoców w krajach bałtyckich, ponadto uzupełnienie kompetencji instytucji naukowych, organizacji pozarządowych, grup producenckich oraz małych i średnich przedsiębiorstw wchodzących w skład konsorcjum.
Udział w spotkaniach odbywających się w ramach projektu InnoFruit jest nieodpłatny. Seminaria te są dla sadowników nie tylko szansą na pogłębienie wiedzy, np. w zakresie uprawy danego gatunku/odmiany, lecz również okazją do skorzystania z fachowych konsultacji. W ramach projektu odbyły się już spotkania poświęcone m.in. uprawie wiśni, brzoskwini, czereśni, wybranych gatunków jagodowych, a także dotyczące pielęgnacji gleby.
Jak informował dr Mirosław Sitarek (fot. 1), kierownik projektu z ramienia Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach, działania prowadzone w ramach tego projektu mają przyczynić się także do wzrostu liczby nowoczesnych gospodarstw i małych firm sektora owocowego w krajach bałtyckich. Ma w tym pomóc upowszechnienie innowacji naukowych na bazie nowo założonej sieci poletek demonstracyjnych, gospodarstw demonstracyjnych oraz prowadzonego doradztwa. W projekcie bierze udział 8 partnerów, jednostek z ww. krajów. Liderem/koordynatorem projektu jest dr Edgars Rubauskis (Institute of Horticulture, Latvia University of Agriculture), którego zadaniem jest nadzór nad planowanymi działaniami i ich monitoring, koordynowanie pracy partnerów, gromadzenie i analiza danych oraz zarządzanie i administrowanie projektem.

Fot. 1. Cele i założenia projektu InnoFruit przedstawił dr Mirosław Sitarek

FOTO:

Fot. 2. Jak informowała dr Dorota Kruczyńska, profesjonalnie prowadzone sady gruszowe, założone na terenach o korzystnych ku temu warunkach, mogą przynosić zadowalające efekty ekonomiczne, a także stanowić alternatywę, np. dla uprawy jabłoni

FOTO:

Fot. 3. Grusze prowadzone w V-system

FOTO:

Fot. 4. Nacinanie pni jest jednym ze sposobów na ograniczenie wzrostu drzew w sadzie

FOTO:

Fot. 5. Coraz większym zainteresowaniem ze strony konsumentów cieszą się gruszki o atrakcyjnym wybarwieniu

FOTO:

Fot. 6. Do produkcji trafia coraz więcej odmian o atrakcyjnym ordzawieniu owoców, czy kształcie

FOTO:

Fot. 7. Coraz częściej goszczące także na naszym rynku owoce odmiany ‘Rocha‘

FOTO:

Fot. 8. Jak informował dr Krzysztof Zmarlicki, w 2016 r. w Polsce wyprodukowano 4,5 mln ton owoców, w tym 81 tys. ton gruszek

FOTO:

Fot. 9. Podczas spotkania o możliwościach przechowywania gruszek i wymogach z tym związanych informował dr Krzysztof Rutkowski

FOTO:

O krajowej produkcji

W Polsce – jak informowała dr Dorota Kruczyńska (fot. 2) z IO – grusza nie odgrywa wiodącej roli w uprawach sadowniczych. Jednak profesjonalnie prowadzone sady, założone na terenach o korzystnych ku temu warunkach, mogą przynosić zadowalające efekty ekonomiczne, a także stanowić alternatywę, np. dla uprawy jabłoni.
Tabela 1. Systemy uprawy gruszy
Tabela 2. Według badań prowadzonych w IO – oceniano podatność odmian gruszy na zarazę ogniową

* Według literatury odmiany zakwalifikowane do kilku grup podatnościTabela 3.
Podatność odmian gruszy na zarazę ogniową wg literatury
W najbardziej sprzyjających latach produkcja gruszek w Polsce wynosiła około 100 tys. ton. Owoce te przeznaczane są przede wszystkim na rynek owoców deserowych. W celu wydłużenia podaży wymagają odpowiednich warunków przechowywania. Przechowywanie gruszek jest bowiem bardziej skomplikowane niż przechowywanie jabłek. Wymagany okres chłodu jest specyficzny dla każdej odmiany. Jeśli jest zbyt krótki lub zbyt długi, może spowodować obniżenie się jakości owoców. Dlatego podobnie jak w przypadku jabłek, gruszki przeznaczone do przechowywania należy zebrać w odpowiednim terminie. Zebrane zbyt wcześnie szybciej więdną, natomiast zebrane zbyt późno są bardziej podatne na gnicie i rozpad miąższu, a także wykazują większą wrażliwość na CO2 i są mniej smaczne po przechowaniu.
O opłacalności produkcji danego gatunku sadowniczego, w tym gruszek, decyduje m.in. intensyfikacja uprawy. Mają na nią wpływ m.in. właściwy dobór odmiany i podkładki. W przypadku tej ostatniej nie mamy zbyt dużego wyboru, są to bowiem siewki gruszy kaukaskiej oraz kilka typów pigwy. Ważny jest też sposób prowadzenia drzew (tab. 1), przy czym obecnie w intensywnych sadach dominuje wrzeciono i V-system (fot. 3).
Najważniejsze cechy, na które należy zwrócić uwagę przy wyborze odmiany, to przydatność do uprawy w naszych warunkach klimatyczno-glebowych oraz jakość owoców. Powinna to być odmiana plenna, o atrakcyjnych wizualnie oraz smacznych owocach. Ważna jest też potwierdzona zgodność zrastania się danej odmiany z podkładką. Ponieważ dobór środków ochrony roślin jest ograniczony, istotna jest też podatność wybranej odmiany na porażenie sprawcami chorób oraz zasiedlenie przez szkodniki. W przypadku chorób szczególnej uwagi wymaga ochrona przed zarazą ogniową. Choroba ta nie występuje w każdym roku i w każdym rejonie w takim samym nasileniu. O tym, czy dojdzie do infekcji i jej rozwoju w danym sezonie, decyduje kilka czynników. Aby doszło do infekcji, musi być obecne źródło choroby, a o jej rozwoju na porażonych roślinach decydują warunki otoczenia i podatność rośliny. Choroba występuje ogniskowo. Najbardziej podatne na porażenie są kwiaty i młode pędy. W wyniku infekcji kwiaty więdną, przebarwiają się i zasychają, a wierzchołki pędów najczęściej zakrzywiają się ku dołowi (w kształcie pastorału), natomiast liście zwijają się wzdłuż głównego nerwu do środka. Powstałym nekrozom często towarzyszy wyciek bakteryjny. Ponadto na starszych pędach oraz gałęziach, a nawet na pniu można czasem pod korą zaobserwować przebarwienia.
W doświadczeniach prowadzonych w IO oceniano podatność kilku odmian gruszy na zarazę ogniową. Klasyfikację na podstawie uzyskanych wyników podano w tabeli 2. Przy czym na czerwono zaznaczono te odmiany, w przypadku których w literaturze występują znaczne różnice w ocenie ich podatności na porażenie sprawcą zarazy ogniowej. Ponadto w tabeli 3 podano klasyfikację podatności poszczególnych odmian według danych z literatury.
Drugą z najczęściej występujących chorób, przed którą grusze wymagają ochrony, jest parch gruszy. W tym celu poleca się stosowanie fungicydów – zgodnie z programem ochrony roślin na dany rok. Właściwy dobór środków do ochrony przed sprawcą parcha sprawia, że coraz rzadziej w sadach gruszowych występuje też inna choroba grzybowa – rdza gruszy. Jej objawy najczęściej pojawiają się już na młodych liściach – są to niewielkie, jaskrawo pomarańczowe plamy na wierzchniej ich stronie, następnie w obrębie plam pojawiają się drobne, czarne wzniesienia – skupienia zarodników grzyba. W drugiej połowie lata i jesienią na dolnej stronie liści pojawiają się brązowe narośla, a na ich zakończeniu białe wypustki. Liście porażone przez sprawcę rdzy gruszy przedwcześnie opadają.
Wśród szkodników najgroźniejsze są miodówki. Powodują one zarówno szkody bezpośrednie, poprzez wysysanie soku z zasiedlonych drzew i wydzielanie toksyn do ich tkanek, jak i pośrednie – poprzez obfite wydalanie rosy miodowej, na której rozwijają się czarne grzyby sadzakowe, które zakłócają fotosyntezę oraz obniżają jakość owoców. Ponadto miodówka gruszowa plamista jest wektorem fitoplazmy powodującej zamieranie gruszy, która szczególnie gwałtownie objawia się podczas długich okresów upalnej i suchej pogody.
W uprawie gruszy, podobnie jak i jabłoni, należy pamiętać, że do wysokiego plonowania i dobrego zawiązywania silnych pąków kwiatowych ważne jest dobre doświetlenie korony. Najbardziej korzystna orientacja rzędów w naszych warunkach klimatycznych to północ-południe. Ponadto materiał szkółkarski powinien być dobrej jakości, a przede wszystkim zdrowotności. Często w celu ograniczenia wzrostu drzew stosuje się Regalis Plus 10 WG, a także podcina korzenie oraz nacina pnie (fot. 4).
W przypadku gruszy warto również uwzględnić skłonność danej odmiany do partenokarpii, co przy niesprzyjającym przebiegu warunków atmosferycznych wiosną może mieć istotne znaczenie dla uzyskania plonu. Obecnie, gdy odbiorcy owoców wymagają, aby były one nie tylko odpowiedniej jakości, lecz także oferowane przez możliwie jak najdłuższy czas, istotna jest zdolność przechowalnicza i ich trwałość w obrocie handlowym.
Obecnie główne kierunki hodowli gruszy, zarówno w kraju, jak i za granicą, są prowadzone pod kątem m.in.: hodowli odpornościowej (miodówka, zaraza ogniowa, parch gruszy), osłabienia wzrostu drzew, poprawy jakości i atrakcyjności owoców (np. odmiany o czerwonej i brązowej skórce), zgodności zrastania z pigwą, hodowli nowych podkładek, a także uzyskania nowej jakości (mieszance międzygatunkowe).
Do produkcji trafiają też mutacje znanych odmian, np. o atrakcyjnym wybarwieniu (fot. 5) czy ordzawieniu owoców (fot. 6). Pojawia się też coraz więcej odmian klubowych, których owoce sprzedawane są pod markami. Ogranicza to możliwości ich uprawy, bowiem właściciele odmian coraz bardziej restrykcyjnie pochodzą do praw własności. Mimo to obecnie nadal około 80% produkcji stanowią odmiany znane i powszechnie uprawiane, natomiast udział nowości, odmian lokalnych oraz klubowych jest niewielki. W produkcji światowej dominują ‘Konferencja’ i ‘Bonkreta Williamsa’, przy czym w Europie wiodąca jest ta pierwsza. W Polsce uprawiane są przede wszystkim ‘Konferencja’, ‘Lukasówka’ i ‘Faworytka’. Ponadto, zarówno z krajowych dostaw, jak i z importu dostępne są ‘Triumf Packhama’ i ‘Komisówka’. Na uwagę zasługują też odmiany produkowane lokalnie na świecie, ale coraz częściej goszczące także na naszym rynku – ‘Abate Fetel’ (produkowana głównie we Włoszech) i ‘Rocha’ (Portugalia). Owoce odmiany ‘Rocha’ mają średnicę 55–75 mm (fot. 7), beczułkowaty kształt i żółtozieloną skórkę (żółtą w fazie dojrzałości konsumpcyjnej), ordzawioną zwłaszcza przy szypułce. Niekiedy mogą mieć też niewielki rumieniec. Miąższ jest kremowobiały, ziarnisty, soczysty, a równocześnie kruchy. Ich zalety to możliwość długiego przechowywania (przez co są oferowane nawet przez 12 miesięcy w roku) oraz trwałość w obrocie handlowym. Natomiast ‘Abate Fetel’ produkowana jest w regionie Emilia-Romania. Jest to najbardziej ceniona włoska gruszka. Jej owoce dojrzewają pod koniec września – na początku października. Są duże do bardzo dużych. Mają słodki i soczysty miąższ. Są przydatne do długiego przechowywania.

Produkcja w liczbach

Jak informował dr Krzysztof Zmarlicki (fot. 8), na świecie rocznie produkuje się około 26 mln ton gruszek. Największymi producentami owoców tego gatunku są Chiny, natomiast kolejne miejsca zajmują: kraje UE – 2,5 mln ton, Stany Zjednoczone – 700 tys. ton, Argentyna – 600 tys. ton oraz RPA – 500 tys. ton. W krajach UE najwięcej gruszek produkuje się we Włoszech – 31%, Holandii – 16%, Belgii – 15%, Hiszpanii – 14%, Portugalii i Francji – po 6%, Polsce i Grecji – po 3% oraz w Niemczech – 2%.
W 2016 r. w Polsce wyprodukowano 4,5 mln ton owoców, w tym 81 tys. ton gruszek. Natomiast na światowym rynku w 2016 r. produkcja gruszek wyniosła 25,4 mln ton. Globalna ich konsumpcja osiągnęła 22,7 mln ton, w tym w Chinach 17,1 mln ton, a w UE około 2 mln ton. Do przetwórstwa w skali globalnej trafiło zaś 2,6 mln ton tych owoców. Przeciętnie Europejczyk spożywa 4 kg gruszek rocznie, przy czym najwięcej konsumuje się ich we Włoszech, Holandii i Belgii – nawet 10 kg rocznie, a najmniej m.in. w Polsce i na Litwie – niecałe 2 kg/osobę.
W Polsce zmiany w handlu detalicznym wymuszają zmiany w handlu hurtowym. Stale zwiększa się udział w handlu produktami ogrodniczymi sklepów należących do sieci. Wymagają one dostawy dużych ilości jednorodnego towaru bardzo wysokiej jakości w określonym czasie i w określonym miejscu. Pojedynczy producenci, nawet z wysokotowarowych gospodarstw, nie są w stanie sprostać tym wymogom. Mogą je jedynie spełniać grupy producenckie i ich zrzeszenia. Dlatego też poza okresem jesiennym w ofercie sieci handlowych przeważają owoce importowane – informował K. Zmarlicki.
Zauważalną od kilku lat tendencją na światowym rynku owoców jest zorientowanie na produkcję lokalną. Bardzo modne jest kupowanie owoców przez sieci od lokalnych producentów. Jest to sposób bezpośredniego wspierania własnego regionu i zapewnienia konsumentom świeżego towaru. Kupowanie lokalnych, świeżych produktów staje się tak samo popularne w Europie, jak i Ameryce.
Światowa produkcja gruszek stale wzrasta. Wzrasta też ich konsumpcja w Chinach i Indiach. Ponadto wzrost kosztów produkcji powoduje, że od kilku lat zmniejsza się zainteresowanie produkcją jabłek i w miarę możliwości zastępuje się je gruszkami.
Gdyby produkcja gruszek miała być rozwijana także w Polsce, konieczne jest zapewnienie koncentracji produkcji i obrotu tymi owocami oraz zwiększenie udziału w produkcji gruszek deserowych najwyższej jakości. Zapewnienie zbytu polskich owoców wymagałoby ograniczenia rosnącego importu gruszek prowadzonego bezpośrednio przez sieci. Jednocześnie należy liczyć się z nieprzewidywalnością przebiegu warunków atmosferycznych, koniecznością spełnienia wysokich wymagań w zakresie agrotechniki i sprostania dużej konkurencji na światowym rynku tych owoców – informował K. Zmarlicki.

Wydłużyć podaż

Podczas spotkania o możliwościach przechowywania gruszek i wymogach z tym związanych informował dr Krzysztof Rutkowski (fot. 9) z IO. Zwrócił uwagę na normy jakościowe – urzędowe, jakie obwiązują także w przypadku tych owoców. Głównymi wyróżnikami jakości produktów ogrodniczych są: wygląd owocu (wielkość, kształt, barwa, połysk, brak uszkodzeń), tekstura (jędrność, soczystość, kruchość, mączystość), smakowitość (smak słodki, kwaśny, cierpki, zapach, obce smaki i/lub zapachy), wartości odżywcze i zdrowotne (zawartość składników mineralnych, witamin, węglowodanów, błonnika, antyoksydantów) oraz bezpieczeństwo spożycia (pozostałości środków ochrony roślin, mykotoksyny, zanieczyszczenia mikrobiologiczne, alergeny).
Najczęściej termin zbioru gruszek sadownicy wyznaczają w oparciu o: liczbę dni od pełni kwitnienia, datę kalendarzową, wielkość owocu, powierzchnię rumieńca, barwę zasadniczą skórki, łatwość odchodzenia owoców od krótkopędu. Istotnymi, ale dużo rzadziej wykorzystywanymi wskaźnikami są: stężenie etylenu w komorach nasiennych, tempo produkcji etylenu, tempo oddychania, indeks skrobiowy, zawartość ekstraktu w owocach, jędrność miąższu, kwasowość owoców, indeksy zbiorcze.
fot. 1–9 M. Strużyk

Dzień gruszowy

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Fri, 21 Dec 2018 12:17:47 +0100

Wspólny cel

Fot. 1. Cele i założenia projektu InnoFruit przedstawił dr Mirosław Sitarek

FOTO:

Fot. 3. Grusze prowadzone w V-system

FOTO:

Fot. 4. Nacinanie pni jest jednym ze sposobów na ograniczenie wzrostu drzew w sadzie

FOTO:

Fot. 5. Coraz większym zainteresowaniem ze strony konsumentów cieszą się gruszki o atrakcyjnym wybarwieniu

FOTO:

Fot. 6. Do produkcji trafia coraz więcej odmian o atrakcyjnym ordzawieniu owoców, czy kształcie

FOTO:

Fot. 7. Coraz częściej goszczące także na naszym rynku owoce odmiany ‘Rocha‘

FOTO:

Fot. 8. Jak informował dr Krzysztof Zmarlicki, w 2016 r. w Polsce wyprodukowano 4,5 mln ton owoców, w tym 81 tys. ton gruszek

FOTO:

Fot. 9. Podczas spotkania o możliwościach przechowywania gruszek i wymogach z tym związanych informował dr Krzysztof Rutkowski

FOTO:

O krajowej produkcji

Produkcja w liczbach

Wydłużyć podaż

Dzień gruszowy

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Fri, 21 Dec 2018 12:17:47 +0100

Wspólny cel

Fot. 1. Cele i założenia projektu InnoFruit przedstawił dr Mirosław Sitarek

FOTO:

Fot. 3. Grusze prowadzone w V-system

FOTO:

Fot. 4. Nacinanie pni jest jednym ze sposobów na ograniczenie wzrostu drzew w sadzie

FOTO:

Fot. 5. Coraz większym zainteresowaniem ze strony konsumentów cieszą się gruszki o atrakcyjnym wybarwieniu

FOTO:

Fot. 6. Do produkcji trafia coraz więcej odmian o atrakcyjnym ordzawieniu owoców, czy kształcie

FOTO:

Fot. 7. Coraz częściej goszczące także na naszym rynku owoce odmiany ‘Rocha‘

FOTO:

Fot. 8. Jak informował dr Krzysztof Zmarlicki, w 2016 r. w Polsce wyprodukowano 4,5 mln ton owoców, w tym 81 tys. ton gruszek

FOTO:

Fot. 9. Podczas spotkania o możliwościach przechowywania gruszek i wymogach z tym związanych informował dr Krzysztof Rutkowski

FOTO:

O krajowej produkcji

Tabela 1. Systemy uprawy gruszy

FOTO:

Tabela 2. Według badań prowadzonych w IO – oceniano podatność odmian gruszy na zarazę ogniową

Tabela 2. Według badań prowadzonych w IO – oceniano podatność odmian gruszy na zarazę ogniową

FOTO:

* Według literatury odmiany zakwalifikowane do kilku grup podatnościTabela 3.
Podatność odmian gruszy na zarazę ogniową wg literatury

Tabela 3. Podatność odmian gruszy na zarazę ogniową wg literatury

FOTO:

W najbardziej sprzyjających latach produkcja gruszek w Polsce wynosiła około 100 tys. ton. Owoce te przeznaczane są przede wszystkim na rynek owoców deserowych. W celu wydłużenia podaży wymagają odpowiednich warunków przechowywania. Przechowywanie gruszek jest bowiem bardziej skomplikowane niż przechowywanie jabłek. Wymagany okres chłodu jest specyficzny dla każdej odmiany. Jeśli jest zbyt krótki lub zbyt długi, może spowodować obniżenie się jakości owoców. Dlatego podobnie jak w przypadku jabłek, gruszki przeznaczone do przechowywania należy zebrać w odpowiednim terminie. Zebrane zbyt wcześnie szybciej więdną, natomiast zebrane zbyt późno są bardziej podatne na gnicie i rozpad miąższu, a także wykazują większą wrażliwość na CO2 i są mniej smaczne po przechowaniu.
O opłacalności produkcji danego gatunku sadowniczego, w tym gruszek, decyduje m.in. intensyfikacja uprawy. Mają na nią wpływ m.in. właściwy dobór odmiany i podkładki. W przypadku tej ostatniej nie mamy zbyt dużego wyboru, są to bowiem siewki gruszy kaukaskiej oraz kilka typów pigwy. Ważny jest też sposób prowadzenia drzew (tab. 1), przy czym obecnie w intensywnych sadach dominuje wrzeciono i V-system (fot. 3).
Najważniejsze cechy, na które należy zwrócić uwagę przy wyborze odmiany, to przydatność do uprawy w naszych warunkach klimatyczno-glebowych oraz jakość owoców. Powinna to być odmiana plenna, o atrakcyjnych wizualnie oraz smacznych owocach. Ważna jest też potwierdzona zgodność zrastania się danej odmiany z podkładką. Ponieważ dobór środków ochrony roślin jest ograniczony, istotna jest też podatność wybranej odmiany na porażenie sprawcami chorób oraz zasiedlenie przez szkodniki. W przypadku chorób szczególnej uwagi wymaga ochrona przed zarazą ogniową. Choroba ta nie występuje w każdym roku i w każdym rejonie w takim samym nasileniu. O tym, czy dojdzie do infekcji i jej rozwoju w danym sezonie, decyduje kilka czynników. Aby doszło do infekcji, musi być obecne źródło choroby, a o jej rozwoju na porażonych roślinach decydują warunki otoczenia i podatność rośliny. Choroba występuje ogniskowo. Najbardziej podatne na porażenie są kwiaty i młode pędy. W wyniku infekcji kwiaty więdną, przebarwiają się i zasychają, a wierzchołki pędów najczęściej zakrzywiają się ku dołowi (w kształcie pastorału), natomiast liście zwijają się wzdłuż głównego nerwu do środka. Powstałym nekrozom często towarzyszy wyciek bakteryjny. Ponadto na starszych pędach oraz gałęziach, a nawet na pniu można czasem pod korą zaobserwować przebarwienia.
W doświadczeniach prowadzonych w IO oceniano podatność kilku odmian gruszy na zarazę ogniową. Klasyfikację na podstawie uzyskanych wyników podano w tabeli 2. Przy czym na czerwono zaznaczono te odmiany, w przypadku których w literaturze występują znaczne różnice w ocenie ich podatności na porażenie sprawcą zarazy ogniowej. Ponadto w tabeli 3 podano klasyfikację podatności poszczególnych odmian według danych z literatury.
Drugą z najczęściej występujących chorób, przed którą grusze wymagają ochrony, jest parch gruszy. W tym celu poleca się stosowanie fungicydów – zgodnie z programem ochrony roślin na dany rok. Właściwy dobór środków do ochrony przed sprawcą parcha sprawia, że coraz rzadziej w sadach gruszowych występuje też inna choroba grzybowa – rdza gruszy. Jej objawy najczęściej pojawiają się już na młodych liściach – są to niewielkie, jaskrawo pomarańczowe plamy na wierzchniej ich stronie, następnie w obrębie plam pojawiają się drobne, czarne wzniesienia – skupienia zarodników grzyba. W drugiej połowie lata i jesienią na dolnej stronie liści pojawiają się brązowe narośla, a na ich zakończeniu białe wypustki. Liście porażone przez sprawcę rdzy gruszy przedwcześnie opadają.
Wśród szkodników najgroźniejsze są miodówki. Powodują one zarówno szkody bezpośrednie, poprzez wysysanie soku z zasiedlonych drzew i wydzielanie toksyn do ich tkanek, jak i pośrednie – poprzez obfite wydalanie rosy miodowej, na której rozwijają się czarne grzyby sadzakowe, które zakłócają fotosyntezę oraz obniżają jakość owoców. Ponadto miodówka gruszowa plamista jest wektorem fitoplazmy powodującej zamieranie gruszy, która szczególnie gwałtownie objawia się podczas długich okresów upalnej i suchej pogody.
W uprawie gruszy, podobnie jak i jabłoni, należy pamiętać, że do wysokiego plonowania i dobrego zawiązywania silnych pąków kwiatowych ważne jest dobre doświetlenie korony. Najbardziej korzystna orientacja rzędów w naszych warunkach klimatycznych to północ-południe. Ponadto materiał szkółkarski powinien być dobrej jakości, a przede wszystkim zdrowotności. Często w celu ograniczenia wzrostu drzew stosuje się Regalis Plus 10 WG, a także podcina korzenie oraz nacina pnie (fot. 4).
W przypadku gruszy warto również uwzględnić skłonność danej odmiany do partenokarpii, co przy niesprzyjającym przebiegu warunków atmosferycznych wiosną może mieć istotne znaczenie dla uzyskania plonu. Obecnie, gdy odbiorcy owoców wymagają, aby były one nie tylko odpowiedniej jakości, lecz także oferowane przez możliwie jak najdłuższy czas, istotna jest zdolność przechowalnicza i ich trwałość w obrocie handlowym.
Obecnie główne kierunki hodowli gruszy, zarówno w kraju, jak i za granicą, są prowadzone pod kątem m.in.: hodowli odpornościowej (miodówka, zaraza ogniowa, parch gruszy), osłabienia wzrostu drzew, poprawy jakości i atrakcyjności owoców (np. odmiany o czerwonej i brązowej skórce), zgodności zrastania z pigwą, hodowli nowych podkładek, a także uzyskania nowej jakości (mieszance międzygatunkowe).
Do produkcji trafiają też mutacje znanych odmian, np. o atrakcyjnym wybarwieniu (fot. 5) czy ordzawieniu owoców (fot. 6). Pojawia się też coraz więcej odmian klubowych, których owoce sprzedawane są pod markami. Ogranicza to możliwości ich uprawy, bowiem właściciele odmian coraz bardziej restrykcyjnie pochodzą do praw własności. Mimo to obecnie nadal około 80% produkcji stanowią odmiany znane i powszechnie uprawiane, natomiast udział nowości, odmian lokalnych oraz klubowych jest niewielki. W produkcji światowej dominują ‘Konferencja’ i ‘Bonkreta Williamsa’, przy czym w Europie wiodąca jest ta pierwsza. W Polsce uprawiane są przede wszystkim ‘Konferencja’, ‘Lukasówka’ i ‘Faworytka’. Ponadto, zarówno z krajowych dostaw, jak i z importu dostępne są ‘Triumf Packhama’ i ‘Komisówka’. Na uwagę zasługują też odmiany produkowane lokalnie na świecie, ale coraz częściej goszczące także na naszym rynku – ‘Abate Fetel’ (produkowana głównie we Włoszech) i ‘Rocha’ (Portugalia). Owoce odmiany ‘Rocha’ mają średnicę 55–75 mm (fot. 7), beczułkowaty kształt i żółtozieloną skórkę (żółtą w fazie dojrzałości konsumpcyjnej), ordzawioną zwłaszcza przy szypułce. Niekiedy mogą mieć też niewielki rumieniec. Miąższ jest kremowobiały, ziarnisty, soczysty, a równocześnie kruchy. Ich zalety to możliwość długiego przechowywania (przez co są oferowane nawet przez 12 miesięcy w roku) oraz trwałość w obrocie handlowym. Natomiast ‘Abate Fetel’ produkowana jest w regionie Emilia-Romania. Jest to najbardziej ceniona włoska gruszka. Jej owoce dojrzewają pod koniec września – na początku października. Są duże do bardzo dużych. Mają słodki i soczysty miąższ. Są przydatne do długiego przechowywania.

Produkcja w liczbach

Wydłużyć podaż

Dzień gruszowy

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Fri, 21 Dec 2018 12:17:47 +0100

Wspólny cel

Fot. 1. Cele i założenia projektu InnoFruit przedstawił dr Mirosław Sitarek

FOTO:

Fot. 3. Grusze prowadzone w V-system

FOTO:

Fot. 4. Nacinanie pni jest jednym ze sposobów na ograniczenie wzrostu drzew w sadzie

FOTO:

Fot. 5. Coraz większym zainteresowaniem ze strony konsumentów cieszą się gruszki o atrakcyjnym wybarwieniu

FOTO:

Fot. 6. Do produkcji trafia coraz więcej odmian o atrakcyjnym ordzawieniu owoców, czy kształcie

FOTO:

Fot. 7. Coraz częściej goszczące także na naszym rynku owoce odmiany ‘Rocha‘

FOTO:

Fot. 8. Jak informował dr Krzysztof Zmarlicki, w 2016 r. w Polsce wyprodukowano 4,5 mln ton owoców, w tym 81 tys. ton gruszek

FOTO:

Fot. 9. Podczas spotkania o możliwościach przechowywania gruszek i wymogach z tym związanych informował dr Krzysztof Rutkowski

FOTO:

O krajowej produkcji

Produkcja w liczbach

Wydłużyć podaż

Migawki z targów Interpoma 2018

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Fri, 21 Dec 2018 12:12:24 +0100

Lokalizacja targów w Bolzano nie jest przypadkowa – Południowy Tyrol to jeden z największych w Europie regionów sadowniczych, znany z doskonałej jakości owoców produkowanych w górskich dolinach. Z lokalnej imprezy Interpoma stała się miejscem, gdzie warto przyjechać, żeby zobaczyć co nowego dzieje się w europejskim sadownictwie, w jakim kierunku idzie hodowla nowych odmian i co nowego oferują producenci maszyn oraz technologii wspierających uprawę, zbiór przechowywanie czy pakowanie owoców.
Na tegorocznych targach nie zabrakło wystawców z Polski – nasz kraj reprezentowały firmy ICB Pharma, GoTrack, Kapka i Stilmer. Odmiany i ich oferta to znacząca część ekspozycji targowej – szkółkarze z całego świata prezentują tu swoje odmiany potencjalnym klientom. Największe zainteresowanie budziły klony ‘Gali’ – ta odmiana, podobnie jak w Polsce, jest obecnie najczęściej sadzona w Południowym Tyrolu. Wśród prezentowanych odmian można było także znaleźć te z owocami o czerwonym miąższu, a także przedstawianą przez Stację Badawczą w Laimburgu kolekcję 20 odmian parchoodpornych. Na Interpomie swoją premierę miała także nowa marka włoskich jabłek – Tessa (pod tą nazwą będzie sprzedawana odmiana Fengapi, uzyskana w wyniku krzyżowania odmian ‘Gala’ i ‘Pink Rose’). Odwiedzając stoiska targowe i rozmawiając z wystawcami wielokrotnie pojawiały się hasła digitalizacja i automatyzacja – widać to chociażby w ofercie maszyn do sortowania i pakowania, ale także ciągników czy opryskiwaczy. Coraz szersza jest także oferta rozwiązań dla produkcji ekologicznej, która w Południowym Tyrolu stanowi już prawie 20% całej produkcji. Następne targi Interpoma zaplanowane są na listopad 2020 r. (impreza organizowana jest w cyklu dwuletnim).

Gala Schniga® SchniCo red promowana na stoisku szkółki Gruber Genetti

FOTO:

Adam Paradowski podczas swojej prezentacji na kongresie "Jabłko na świecie"

FOTO:

Firma GOTrack z wyróżnieniem Interpoma Technology
Award

FOTO:

ProNutiva – nowy projekt firmy Arysta LifeScience

FOTO:

Redlove® – odmiana o czerwonym miąższu

FOTO:

Beehive – międzynarodowy projekt firmy Pszczelinka

FOTO:

Claas – najnowszy model firmy, w zestawie z maszyną do defoliacji

FOTO:

ponad 400 firm – tyle wzięło udział w tegorocznej edycji targów

FOTO:

ciągniki sadownicze – bardzo szeroka oferta targowa

FOTO:

Robot pakujący firmy Greefa

FOTO:

Lohmann – nowy model opryskiwacza

FOTO:

Sinclar – stoisko firmy

FOTO:

markA Melinda® – oferta jabłek

FOTO:

fot. A. Paradowski

Nowy globalny gracz na rynku rolniczym

sad24.pl@sad24.pl.empty (SAD24.PL) — Fri, 21 Dec 2018 11:53:52 +0100

FOTO:

Corteva AgriscienceTM to spółka założona w oparciu o dobrze znane polskim rolnikom globalne firmy Dow AgroSciences, Dupont i Pioneer. Dla wielu to jednak nadal nowa nazwa. Skąd się wzięła? „Cor” odnosi się do łacińskiego „cor”, czyli „serca”, natomiast „teva” to starożytne słowo oznaczające „ziemię/naturę”. Razem tłumaczymy to jako serce przyrody, gdyż jesteśmy czysto rolniczą firmą. Natomiast nasze logo nawiązuje do pól uprawnych z widocznymi skibami – mówił Jean Philippe Riffat (fot. 1), dyrektor regionu Europa Środkowa. Poinformował też o wyzwaniach, jakie obecnie stoją przed firmą. Przede wszystkim wynikają one ze zmian zachodzących na rynku, w tym ochrony roślin i nasiennictwa związanych z globalnym wzrostem popytu na żywność. Szacuje się, że jej produkcja do 2050 r. będzie musiała wzrosnąć o 50%, aby wyżywić rosnącą populację 9,7 miliarda ludzi. Jednocześnie produkcja rolnicza jest coraz trudniejsza. Zmiany klimatyczne są wyzwaniem dla systemów produkcji i wpływają na żywotność plonów na całym świecie. Szkodniki pojawiają się w rejonach, gdzie dawniej nie występowały, natomiast ceny towarów są zmienne. Globalnie powierzchnia gruntów ornych per capita spadła o 40% w ciągu ostatnich 40 lat. Rolnictwo wymaga też znacznych ilości wody (zużywa 70% słodkiej wody), natomiast standardy dotyczące paliw i emisji mają wpływ na rozwój branży maszynowej.
Wszystko to sprawia, że branża rolnicza się zmienia, integruje. Zwiększa się powierzchnia gospodarstw, np. w latach 2007–2012 liczba farm w USA spadła o 4,3%, podczas gdy średnia wielkość farmy wzrosła o 3,8%. Obecnie dystrybutorzy i dostawcy konsolidują się w całym przemyśle. Rolnictwo się globalizuje, państwa znajdują aktywa poza własnym terytorium. Branża wprowadza innowacje, w tym coraz mocniej rozwija się rolnictwo precyzyjne. Wprowadzane są też regulacje dotyczące rejestracji, przechowywania i traktowania produktów, jak i użytkowania wody. Innymi kwestiami, na które zwraca się coraz większą uwagę, są produktywność i bioróżnorodność. Szacuje się, że do 2030 r. utracone zostanie około 10% dzisiejszej bioróżnorodności, głównie z powodu intensyfikacji rolnictwa. Jednocześnie na produktywność rolnictwa duży wpływ ma możliwość zastosowania m.in. chemikaliów, genetyki, biotechnologii oraz samo wykorzystanie ziemi. Producenci żywności oraz firmy dostarczające rozwiązań przydatnych w tej materii muszą uwzględniać również wymagania stawiane przez konsumentów. Ich oczekiwania co do produktów rolniczych są coraz wyższe, np. obecnie 70% konsumentów w UE uważa GMO za „zasadniczo nienaturalne”. Oczekują oni żywności bezpiecznej, ale zarazem wysokiej jakości i identyfikowalnej. Obecnie można prześledzić pochodzenie tylko około 13% produktów żywnościowych, ale możliwość sprawdzenia pochodzenia staje się coraz istotniejsza. Biorąc pod uwagę powyższe, zrodził się pomysł, aby ^utworzyć firmę, która łącząc wiedzę i doświadczenia trzech podmiotów, będzie w stanie odpowiedzieć na te wyzwania i pomóc rolnikom w funkcjonowaniu na obecnym rynku. Jeśli chodzi o nasze portfolio, to jest ono zrównoważone: mniej więcej połowę stanowią produkty związane z nasiennictwem, a drugą połowę – produkty związane z ochroną roślin. Firma Corteva Agriscience™ oferuje także zaawansowane rozwiązania cyfrowe. Naszą misją jest wzbogacać życie tych, którzy produkują, i tych, którzy konsumują, zapewniając postęp przyszłym pokoleniom – mówił J.P. Riffat.

FOTO:

Nowo utworzoną markę Corteva Agriscience™ wyróżnia dorobek trzech wiodących firm oraz ich wielopokoleniowe doświadczenie w branży rolniczej, solidny zespół ekspertów, technologii, innowacji i badań, możliwości rozwojowe, dbałość o zachowanie środowiska naturalnego oraz bliska współpraca z polskimi spółkami i instytucjami. Kapitał, jaki posiada Corteva Agriscience™, pozwoli nam rozwijać system żywnościowy, dając rolnikom szansę na uzyskanie lepszych, zdrowszych i obfitszych plonów, przy jednoczesnej trosce o środowisko naturalne – mówi Andrzej Paluch (fot. 2), dyrektor krajowy (Country Leader) w Corteva Agriscience™ w Polsce. Firma zapewnia rolnikom dostęp do innowacyjnych rozwiązań w zakresie nasion oraz ochrony upraw w dzisiejszym wysoce konkurencyjnym środowisku, a także w świetle ograniczeń prawnych i wyzwań związanych z zastąpieniem popularnych produktów. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom klientów, w związku z coraz większą presją, jakiej poddane jest rolnictwo, Corteva Agriscience™ wprowadza na rynek produkty oparte na unikalnej formule, zaopatrując rolników w odpowiednie narzędzia do codziennej pracy, takie jak Isoclast™ Active, Inatreq™ Active, Arylex™
Active, Lumiposa^® i Zorvec^®. Ponadto jest aktywnym uczestnikiem inicjatyw branżowych mających na celu ograniczenie wpływu na środowisko naturalne. Współpracuje z Polskim Stowarzyszeniem Ochrony Roślin – m.in. uczestniczy w Systemie Zbiórki Opakowań, zapewniającym skuteczne, bezpieczne dla środowiska oraz ludzi zbieranie i zagospodarowywanie opakowań po środkach ochrony roślin, oraz w kampanii Bezpieczna Uprawa, informującej rolników o tym, jak ustrzec się przed nielegalnymi i podrabianymi środkami ochrony roślin i jak używać ś.o.r. w odpowiedzialny i legalny sposób. Kolejna kampania branżowa, w którą zaangażowała się firma, skierowana jest do szerszej publiczności – „Pryskane? Nie szkodzi”. Informuje ona społeczeństwo o korzyściach z używania środków ochrony roślin w rolnictwie.

FOTO:

Nowości w portfolio firmy omówił Przemysław Szubstarski (fot. 3), dyrektor ds. marketingu, Polska. Wśród środków, które są już dobrze znane sadownikom, jest np. SpintorTM 240 SC – środek owadobójczy o działaniu kontaktowym i żołądkowym oraz jajobójczym przeznaczony do zwalczania niektórych szkodników gryzących w roślinach rolniczych, sadowniczych i warzywnych. Zawiera on spinosad, substancję biologicznie czynną otrzymywaną w wyniku fermentacji bakterii Saccharopolyspora spinosa. Działa na komórki nerwowe owada, co prowadzi do paraliżu, a następnie do jego śmierci. W sadownictwie preparat przeznaczony jest m.in. do zwalczania muszki plamoskrzydłej (Drosophila suzukii), wciornastka różówka, zwójki bukóweczki, zwójki siatkóweczki i zwójki różóweczki. Jak poinformował P. Szubstarski, w przyszłym roku firma Corteva Agriscience™ ma uzyskać rejestrację nowego preparatu (dedykowanego do ochrony upraw sadowniczych) opartego na podobnej substancji aktywnej, uzyskiwanej jednak syntetycznie.
Nowością w portfolio firmy jest Closer™ oparty na substancji czynnej sulfoksaflor (nazwa handlowa Isoclast™ Active). Obecnie środek ten jest przeznaczony do zwalczania mszyc w uprawach warzywniczych, jednak w przyszłym roku firma oczekuje rozszerzenia jego rejestracji na uprawy sadownicze. Isoclast™ Active oddziałuje na receptory acetylocholiny w unikalny i złożony sposób, który różni się od sposobu działania innych substancji czynnych grup 4 IRAC (w tym neonikotynoidów). Działa na szkodniki zarówno kontaktowo, jak i żołądkowo. Charakteryzuje go długotrwała skuteczność i szybkość działania.
W tym roku rejestrację w Polsce uzyskał Zorvec Enicade^® – środek grzybobójczy nowej generacji do zwalczania zarazy ziemniaczanej nawet w najtrudniejszych warunkach środowiskowych. Nowa generacja substancji aktywnej daje nieporównywalne efekty ze względu na bardzo wysoką wrażliwość patogenu – zarazy ziemniaka. Zorvec Enicade^® jest polecany głównie zapobiegawczo do ochrony przed zarazą liści, zarazą łodygową, a w konsekwencji – do zapobiegania zarazie bulw – informował P. Szubstarski.
fot. 1–3 M. Strużyk

Artykuły 2019 | Sad24.pl

Zmiany pogody a występowanie szkodników w sadach

Temperatura a rozwój szkodników

Problem z wyborem terminu wykonania zabiegu

PORS 2019 – usunięte, dodane, zmienione, uzupełnione

Nie można stosować

Wycofywane w trakcie sezonu 2019

Rozszerzenie rejestracji

Nowości

Nowe gatunki roślin sadowniczych w programie

Dopuszczone do obrotu po ukazaniu się PORS w wersji tradycyjnej

11 + 7 = 18 koncepcyjnych odmian w Południowym Tyrolu

Coraz więcej odmian

Odmiany niszowe

Więcej ogólnodostępnych odmian

Siedem nowych odmian

Kissabel® – odmiana o czerwonym miąższu

Tniemy, przycinamy, wycinamy

LÖWE

BAHCO

LISAM

STIHL

INFACO

ZANON

SAPHIR

CAMPAGNOLA

FISKARS

PELLENC

SHARK TOOLS

FELCO

28. Spotkanie Sadownicze Sandomierz 2019

Nowe odmiany jabłoni czy kolorowe mutanty?

Odpowiednia reklama

Cechy nowej odmiany

‘Gala’ i jej mutanty

‘Red Delicious’

Eksport na dalekie rynki

Jak ograniczyć skutki zmęczenia gleby

Zmęczenie gleby

Odkażanie gleby

Fot. 3. Guzowatość korzeni na młodym okulancie czereśni FOTO: Metody przyjazne środowisku

Zasady nawożenia roślin sadowniczych

Nawożenie azotem (N)

Tabela 1. Orientacyjne dawki azotu (N) dla sadów w zależności od zawartości materii organicznej w glebie FOTO:

Nawożenie fosforem (P), potasem (K), magnezem (Mg) i mikroskładnikami

Tabela 3. Optymalna zawartość składników w glebie oznaczona metodą uniwersalną FOTO:

Wapnowanie

Siarkowanie

Choroby w sadach w sezonie 2018

Zaraza ogniowa

Parch jabłoni

Mączniak jabłoni

Brunatna zgnilizna drzew pestkowych

Antraknoza

Inne choroby drzew pestkowych

Rozwój sadownictwa w zachodniej Europie

Co roku mniej jabłek

Koszty produkcji

Różnice w kosztach siły roboczej w przeliczeniu na ha (za P. van Arkelem) FOTO: Zmiany w odmianach, ale nie tylko

W Niemczech…

We Włoszech…

We Francji…

W Holandii…

Produkcja sadownicza w Holandii w ciągu ostatnich 30 lat (za P. van Arkelem) FOTO: W Belgii…

W Wielkiej Brytanii…

W Austrii…

Przechowywanie jabłek odmiany ‘Szampion’

‘Elstar’ – pożądane mutanty

Doświadczenia z ‘Szampionem’

Dzień gruszowy

Wspólny cel

O krajowej produkcji

Produkcja w liczbach

Wydłużyć podaż

Dzień gruszowy

Wspólny cel

O krajowej produkcji

Produkcja w liczbach

Wydłużyć podaż

Dzień gruszowy

Fot. 3. Guzowatość korzeni na młodym okulancie czereśni

FOTO:

Metody przyjazne środowisku

Tabela 1. Orientacyjne dawki azotu (N) dla sadów w zależności od zawartości materii organicznej w glebie

FOTO:

Tabela 3. Optymalna zawartość składników w glebie oznaczona metodą uniwersalną

FOTO:

Różnice w kosztach siły roboczej w przeliczeniu na ha (za P. van Arkelem)

FOTO:

Zmiany w odmianach, ale nie tylko

Produkcja sadownicza w Holandii w ciągu ostatnich 30 lat (za P. van Arkelem)

FOTO:

W Belgii…