Czy nawożeniem organicznym można zastąpić nawozy mineralne w uprawach jagodowych?

Fot. Gleba do nasadzeń malin wzbogacona w CarboMat

Po ubiegłorocznym, skokowym wzroście cen nawozów mineralnych wielu plantatorów zaczęło poszukiwać sposobów obniżających  koszty nawożenia. Jako jedną z najważniejszych alternatyw zaczęto brać pod uwagę wykorzystanie tradycyjnych nawozów organicznych: oborników (w tym oferowanych w sprzedaży oborników suszonych), kompostów, nawozów zielonych, węgla brunatnego jak również różnego rodzaju odpadowej masy organicznej (wytłoczyn z zakładów przerobu owoców, odpadów z produkcji pieczarek).

Ile składników mineralnych można wnieść do gleby z dobrym nawozem organicznym?

Nawozy organiczne stosuje się głównie w celu podniesienia zawartości materii organicznej (tzw. węgla organicznego) w ryzosferze. Faktem natomiast jest, iż każdy nawóz organiczny wnosi do gleby pewną pulę składników pokarmowych. Zgodnie z obowiązującymi zaleceniami stosowania nawozów organicznych rocznie możemy wprowadzić je w dawce wnoszącej maksymalnie 170 kg azotu na hektar. Jest to ok 30 ton dobrej jakości obornika z którym wniesiemy również ok: 40 kg P, 180 kg K, 90 kg Ca, 30 kg Mg oraz komplet mikroskładników pokarmowych.

W tym miejscu należy podkreślić, iż pomioty ptasie są nawozami zawierającym znacznie większe zawartości składników pokarmowych (nawet 10-krotnie!!!), stąd też ich dawki powinny być odpowiednio zmniejszone.

Jako, że mamy do czynienia z substancją organiczną należy precyzyjnie skalkulować jak szybko te składniki zostaną uwolnione do gleby i w jakim stopniu zostaną wykorzystane przez rośliny. Należy wziąć również pod uwagę, iż inaczej uwalniają się pierwiastki z masy organicznej wymieszanej z glebą a inaczej z nawozów pozostawionych w rzędach roślin na powierzchni.

Nawozy zielone – jakie gatunki wysiewać?

Do tej pory plantatorzy roślin jagodowych uprawiając „nawozy zielone” sięgali po nasiona gatunków posiadających właściwości fitosanitarne: gryki, gorczycy, rzodkwi oleistej, facelli, rzadziej aksamitki. Ubiegłoroczny rajd cen nawozów mineralnych sprawił, iż część plantatorów rozważa powrót do uprawy roślin motylkowatych (bobowatych, Fabaceae): łubin żółty, łubin wąskolistny, wyka, seradela. Biorąc pod uwagę aktualną sytuację na rynku nawozów mineralnych jest to w pełni zrozumiałe: odpowiednio bujna masa zielona łubinu może wzbogacić glebę nawet w 250 kg czystego azotu rocznie na ha. Biorąc pod uwagę obecną cenę jednego kilograma czystego N w saletrze amonowej (ok. 13,2 PLN za 1 kg, przy cenie nawozu w okolicach 450 PLN za 100 kg) sam zysk wynikający ze wzbogacenia gleby w azot wynosi 3300 PLN. Do tego oczywiście dochodzą niebagatelne korzyści płynące z wprowadzenia do gleby dużej ilości masy organicznej.

Fot. Czy uprawa gryki posiadającej najważniejsze właściwości fitosanitarne zostanie zamieniona na gatunki bobowate

Czy stosowanie podłoża popieczarkowego to dobry pomysł?

Część plantatorów zaczęła również rozważać nabycie podłoża popieczarkowego- masy organicznej pozostającej po towarowej uprawie pieczarek. Materiał ten w niektórych regionach jest oferowany w atrakcyjnych cenach i  łatwo dostępny. Pominąwszy nie do końca jasne kwestie formalno-prawne użycia podłoża popieczarkowego jako nawozu organicznego warto pamiętać, iż materiał ten może zawierać znaczne ilości pierwiastków niepożądanych w uprawie gatunków jagodowych (głównie sodu i chloru – patrz tabela poniżej).

Zawartość składników pokarmowych oraz odczyn i EC w podłożu popieczarkowym określona metodą ogrodniczą (Spurway`a) w 0,03 M CH3COOH (Jarosz, 2019)

Materiał N P K Ca Mg Na Cl pH Zasolenie

(g NaCl·l-1

Zawartość składników w mg·l-1 podłoża
Podłoże

popieczarkowe

1336 918 4144 4482 1012 766 571 7,09 11,75

 

Węgiel brunatny w poprawie żyzności gleby

Drobniejsze frakcje węgla brunatnego w postaci Carbomat coraz częściej wykorzystywane są do poprawy właściwości gleb w uprawach jagodowych – zarówno tych zbyt ciężkich jak i zbyt lekkich. Oprócz zdolności poprawy struktury gleby (poprawa właściwości sorpcyjnych, pojemności wodnej, właściwości termicznych) materiał ten wnosi do gleby składniki mineralne, z których rośliny mogą korzystać. Jako że rozkład mikrobiologiczny węgla brunatnego jest bardzo wolny, wniesiona ilość składników pokarmowych jest zapasem na kilka kolejnych lat.

Fot. Gleba do nasadzeń malin wzbogacona w CarboMat

Dużo wątpliwości i pytań…..

Niewątpliwie częściowe zastąpienie drożejących nawozów mineralnych poprzez odpowiednio dobrane nawozy organiczne to bardzo dobry pomysł. Jednak precyzyjny wybór odpowiedniej masy organicznej rodzi dużo pytań natury teoretycznej jak i technologicznej:

– jaka jest rzeczywista wartość nawozowa oborników świeżych w kontekście dodatków do pasz substancji chemicznych poprawiających zdrowotność zwierząt oraz przyspieszających rozrost ich masy?

– na co zwrócić uwagę przy wyborze obornika suszonego?

– jakie maksymalne dawki pomiotów ptasich można zastosować w uprawach jagodowych? Kiedy najlepiej?

– jeśli myślimy o uprawie nawozów zielonych: jakie gatunki wysiać aby uzyskać maksymalne wzbogacenie gleby w  składniki pokarmowe, działanie strukturotwórcze i fitosanitarne?

– jakie korzyści przyniesie dla gleby i roślin uprawnych zastosowanie węgla brunatnego Carbomat?

– co z tym podłożem popieczarowym: stosować czy nie stosować?

– jak precyzyjnie ustalić dawki wybranego nawozu organicznego i jak go zastosować: czy tylko przed posadzeniem roślin? Jaka jest przydatność stosowania nawozów mineralnych w istniejącej uprawie?

– jakie przedstawia się uwalnianie składników pokarmowych z poszczególnych nawozów organicznych w czasie kolejnych sezonów wegetacyjnych?

Fot. Gleba przygotowywana do nasadzeń malin wzbogacona suszonym obornik w połaczeniu w węglem brunatnym CarboMat

Na te i inne pytania odpowie prof. dr hab. Witold Grzebisz (UP Poznań) podczas swojego wykładu w ramach Kongresu Jagodowego 2022, na który wszystkich serdecznie zapraszamy.

Szczegóły całego programu Kongresu Jagodowego 2022 oraz zasady uczestnictwa na naszej stronie https://doradcajagodowy.pl/kongres-2022/

Serdecznie wszystkich zapraszamy

Zespół Doradcy Jagodowego

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here