Jesienne wapnowanie gleby w sadzie

Zachowanie odpowiedniego odczynu gleby to podstawowy, niezwykle ważny element nawożenia warunkujący dobrą dostępność makro i mikroelementów dla roślin. Kontrola i utrzymanie właściwego odczynu wymaga analizy pH gleby oraz – w razie potrzeby wapnowania.

Analizy gleby na zawartość składników wykonywane są rzadko, a nawożenie w wielu gospodarstwach wciąż odbywa się „na oko”.

Jednym z najważniejszych elementów jest odpowiednie pH gleby. Wartość pH to liczba mająca największy wpływ na wzrost roślin oraz wielkość i jakość plonu. Nawet obfite stosowanie nawozów doglebowych nie zapewni żadnego efektu (poza skutecznym czyszczeniem portfela), jeśli odczyn podłoża będzie nieodpowiedni, gdyż ich składniki zostaną uwstecznione i nie będą dostępne dla roślin.

Optymalna wartość pH

Optymalne pH dla drzew owocowych zawiera się w zakresie 5,9 – 6,4. Odczyn na poziomie poniżej 5,5 i powyżej 6,5 – 7 skutkują już wyraźnymi problemami z wielkością plonu. Na glebach zbyt kwaśnych utrudnione jest pobieranie podstawowych składników pokarmowych (potas, fosfor, magnez, wapń) oraz boru. W takim środowisku dobrze rozpuszczają się niektóre mikroskładniki (np. mangan), co często prowadzi do fitotoksyczności.

fot. 1 pH zbyt wysokie skutkuje ograniczeniem dostępności mikroskładników (żelazo, mangan, cynk, molibden).

Aby poznać pH gleby w sadzie możemy oddać jej próbki do analizy. Poznamy wówczas również zasobność gleby w składniki pokarmowe, m.in. magnezu, który możemy dostarczyć w postaci wapna magnezowego w jednym zabiegu.

Jakie wapno najlepiej zastosować?

Nawozy wapniowe występują w kilku formach. W sprzedaży znajdują się nawozy wapniowe tlenkowe, węglanowe oraz kredowe. Wapno węglanowe jest odpowiednie na gleby lekkie, które charakteryzuje niska buforowość. Oznacza to, że na takim podłożu określona ilość wapnia silniej podnosi pH niż na glebach ciężkich (o wysokiej buforowości), jednak po kilku latach od wapnowania odczyn spada szybciej. Wapno węglanowe rozpuszcza się wolniej (dłużej) i działa łagodniej, dzięki czemu jest odpowiednim rozwiązaniem na takie podłoża, choć bez wymieszania z glebą jego działanie jest relatywnie słabe. Dlatego zwykłe wapno węglanowe poleca się stosować raczej przed posadzeniem sadu na glebach lekkich i średnich, kiedy nawóz możemy wymieszać z podłożem. W rosnącym sadzie lepszym rozwiązaniem będzie łatwo rozpuszczalne wapno kredowe.

Na gleby ciężkie – zarówno przed posadzeniem jak i w rosnącym sadzie odpowiednie będzie łatwo rozpuszczalne i silnie działające wapno tlenkowe.

Nawozy wapniowe i wapniowo – magnezowe

Te drugie zawierają również znaczne ilości (8 – 20%) Mg. Magnez ten czasem jest traktowany jako „gratisowy dodatek”. Nie powinniśmy jednak stosować wapna magnezowego, jeśli analiza wskazuje na wysoką zawartość Mg w glebie – co jest częstym zjawiskiem. Wówczas dodatkowy magnez spowoduje znaczny nadmiar i zachwianie równowagi K:Mg oraz spadek plonu. Nawozy wapniowo – magnezowe występują w formie tlenkowej oraz „zwykłej” węglanowej (dolomit). Nawozy kredowe zawierają nieznaczne ilości magnezu.

Dawki wapna zależą od odczynu (pH) oraz rodzaju gleby. W rosnącym sadzie nie powinniśmy przekraczać maksymalnych jednorazowych dawek. Jeśli podłoże w sadzie ma niskie pH, konieczne będzie rozłożenie wapnowania na 2 – 3 lata (niższymi dawkami). W przeciwnym wypadku przewapnujemy wierzchnią warstwę gleby.

Zwrócić należy uwagę również na magnez i jego dawki. Jeśli zawartość Mg w glebie jest optymalna, nie powinniśmy dostarczyć zbyt dużych jego ilości. Możemy wówczas w pierwszym roku zastosować wapno magnezowe, a w pozostałych – zwykłe (bez magnezu).

Nie bójmy się stosować wapna, które wykorzystujemy w komorach chłodniczych. Niektórzy twierdzą, że takie wapno jest nic warte, nic bardziej mylnego. Wapno hydratyzowane, które wkładamy do komory chłodniczej ma na celu obniżenie zawartości CO2 .

CaO +CO2 > CaCO3, czyli powstaje węglan wapna, czyli kreda. Wtedy mamy bardzo wartościowe wapno, które dobrze podnosi pH gleby oraz też, co ważne, podnosi bardzo dobrze zawartość wapnia w glebie. Często zawartość wapna jest na poziomie 300 mg na 1 litr podłoża, a powinno być powyżej 1000 mg na 1 litr podłoża.

Szczególnie ważne jest wykonanie analiz przed posadzeniem nowego sadu, gdyż tylko w takich warunkach stosowane nawozy możemy wymieszać z glebą, co pozwoli na skuteczne ich dostarczenie do głębszych jej warstw.

Kiedy stosować wapno w sadzie?

Najlepszym terminem jest jesień, przed zamarznięciem gleby. W tym czasie duża ilość wody z jesiennych opadów, a później topniejącego śniegu przemieści wapń w głąb podłoża. Jeśli nie zdążymy wapnowania wykonać jesienią, dobrym terminem będzie również wczesna wiosna, kiedy tylko będziemy mogli wjechać na pole. Jednak wapnowanie niekorzystnie jest wykonywać równocześnie z innym nawożeniem, szczególnie fosforowym. Zalecana przerwa to minimum 3 tygodnie, choć korzystniejszy byłby dłuższy okres – np. wapnowanie jesienią i nawożenie fosforowe wiosną.

Marcin Piesiewicz

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here