Często rozwiązanie stworzone z myślą o jednej branży dobrze sprawdza się także w innej. Tak było z systemem Whailex, który powstał po to, by chronić winnice w Badenii-Wirtembergii, w południowo-zachodnich Niemczech. Była to odpowiedź na niszczycielskie gradobicia z początku tego wieku, które nawiedzały ten winiarski region. Jego twórcą jest hydraulik Kurt Wagner, który nadal zajmuje się montażem tego systemu.

Tradycyjne konstrukcje z siatkami przeciwgradowymi bardzo dobrze sprawdzają się na równinach. Na stromych zboczach i małych kwaterach winnic w zachodnich Niemczech ich budowa była jednak niemal niemożliwa. To właśnie ograniczenia terenu i coraz częstsze gradobicia doprowadziły do powstania systemu, w którym siatkami okrywa się każdy rząd osobno.

Gdzie sprawdzi się system Whailex

Rozwiązanie jest przeznaczone przede wszystkim do sadów z istniejącymi już konstrukcjami sadowniczymi. Nie trzeba jednak okrywać całej kwatery. Jeśli mamy dużą powierzchnię i po kilka rzędów różnych odmian, można zdecydować się na przykrycie pionowymi siatkami tylko wybranych, cenniejszych odmian, na przykład Gali.

System sprawdzi się także, podobnie jak w niemieckich winnicach, na zboczach oraz na małych działkach o nieregularnym kształcie. W takim terenie budowa tradycyjnej konstrukcji bywa trudniejsza. System można więc stosować wszędzie tam, gdzie postawienie klasycznej konstrukcji jest technicznie niemożliwe. Z drugiej strony nie ma żadnych przeciwwskazań, aby zamontować pionowe siatki także na regularnej, kwadratowej kwaterze sadu na nizinach o powierzchni kilku hektarów.

Warto wspomnieć także o samym montażu. Nie potrzeba długich słupów, kotew, małej koparki ani całej związanej z tym logistyki. Siatki montuje się bardzo szybko do górnego drutu nad rzędem, z wykorzystaniem platformy sadowniczej doposażonej w osprzęt montażowy. W ciągu jednego dnia można rozłożyć 3000 metrów bieżących siatki.

Kurt Wagner – twórca systemu

FOTO: Sad24

Zalety? Przede wszystkim czas

Whailex wyróżnia się na tle tradycyjnych konstrukcji architekturą pionową. Dlatego zdecydowanie największą zaletą jest czas jego zwijania i rozwijania. Jeśli mamy długie rzędy to dzielimy odcinki siatki na maksymalnie 100 metrów. Siatka na każdej połowie rzędu obciążona jest rurką z tworzywa na dole, co sprawia, że rozwijania trwa dosłownie sekundy. Całość możemy zwijać ręcznie (korbą) lub za pomocą wkrętarki akumulatorowej. W zależności od długości rzędów i kształtu działki zwinięcie lub rozwinięcie siatek na hektarze szacujemy na czas od pół godziny do godziny.

To ułamek czasu i kosztów pracy, jaki dotyczy tradycyjnych siatek. Nie potrzebujemy zatrudniać dodatkowych pracowników i nie musimy używać platformy sadowniczej. Przy rosnących stawkach godzinowych to w dzisiejszych czasach chyba najważniejsza zaleta systemu. 

Przy mniejszych obszarach upraw można pozwolić sobie na kilkukrotne rozwijanie i zwijanie systemu w sezonie – przed spodziewanymi nawałnicami z gradem. 

Ochrona nie tylko przed gradem

System Whailex to nie tylko ochrona przed gradem. Można wybrać siatki o znacznie drobniejszym splocie, które chronią owoce także przed szkodnikami. Pionowa konstrukcja zabezpiecza również sad przed sarnami, które lokalnie są w Polsce istotnym problemem. W tym sezonie ważna jest też ochrona przed oparzeniami słonecznymi. Jeśli chodzi o zabiegi, nie ma konieczności zwijania siatek przed ich wykonaniem.

Jeśli chodzi o wpływ na rośliny, badania Państwowego Instytutu Uprawy Winorośli w niemieckim Fryburgu wykazały, że system bocznych siatek nie zaburza fotosyntezy ani mikroklimatu krzewów winorośli, a jednocześnie chroni owoce przed gradem i osami.

Artur Bartnik – to w jego kwaterze z odmianą Magic Star® montowano pionowe sieci przeciwgradowe

FOTO: Sad24

Dystrybutor w Polsce

Niedawno opublikowaliśmy na naszym profilu na Facebooku krótki film i galerię zdjęć z montażu systemu u pana Artura Bartnika w miejscowości Stryjno Drugie, w powiecie świdnickim. To drugi sad w Polsce, w którym system zamontowano komercyjnie. Rozwiązanie działa także w sadzie doświadczalnym SGGW w Wilanowie. Wyłącznym dystrybutorem oryginalnego systemu Whailex w Polsce jest firma JB Plus. Po więcej szczegółów zapraszamy do kontaktu z właścicielami firmy:

Przemysław Bobin – 601 889 985

Wojciech Jankowiak – 508 100 252

FOTO: Sad24

Zdaniem Piotra Zielińskiego w tym roku zbierzemy znacznie mniej jabłek niż zazwyczaj. Sytuacja jest nieco lepsza niż wydawało się od razu po przymrozkach, ale i tak będą to zbiory znacząco odbiegające od potencjału produkcyjnego. Według niego oznacza powrót do poziomu sprzed wielu lat, mimo ogromnych inwestycji w sadownictwo.

Jak ocenia nasz rozmówca, przez lata branża inwestowała w nowe kwatery, chłodnie, sortownie, opryskiwacze, ciągniki i całą infrastrukturę. Tymczasem pogoda zmieniła się szybciej niż sposób myślenia o produkcji. Wiosenne przymrozki, susza i coraz większa niestabilność opadów sprawiają, że sam sprzęt i sama technologia już nie wystarczają.

Dziś najważniejsza jest woda

Według niego w sadownictwie kluczowa jest woda. Bez niej nie da się ograniczyć skutków suszy, a także części strat po przymrozkach. Jego zdaniem, gdybyśmy umieli zatrzymywać więcej wody opadowej, łatwiej byłoby chronić sady, poprawić stan wód powierzchniowych i zasilić całe rolnictwo. 

Doradca przypomina też prostą zależność. Gdy jest wilgoć i opady, ryzyko przymrozków jest mniejsze. Gdy jest sucho, gleba szybciej się wychładza i straty mogą być większe. Dlatego brak wody uderza w sad dwa razy: najpierw przez suszę, potem przez większą podatność na wiosenne spadki temperatury.

Bez retencji stracimy to, co już zbudowaliśmy

Piotr Zieliński uważa, że bez zatrzymywania wody zaczniemy tracić to, co przez lata zostało zbudowane za ogromne pieniądze. Chodzi o sady, chłodnie, sortownie, przetwórstwo i cały potencjał eksportowy. Jeśli nie będzie wody, nie będzie też stabilnego plonu. A bez plonu nawet najlepsza infrastruktura przestaje mieć znaczenie.

Jeśli przez kolejne lata sad traci plon przez przymrozki i suszę, to wcześniejsze dotacje i wydatki na infrastrukturę przestają się zwracać. Budynek stoi, sprzęt stoi, ale owoców brakuje. Właśnie dlatego trzeba zmienić kolejność myślenia o inwestycjach. Najpierw trzeba zabezpieczyć produkcję wodą. Dopiero wtedy kolejne inwestycje mają pełny sens.

Nasz rozmówca mówi o zbiornikach buforowych, małej retencji, stawach, jazach, rowach nawadniających i szerzej o odbudowie stosunków wodnych. W jego ocenie Polska traci dziś ogromne ilości wody opadowej. Gdyby udało się zatrzymać choć część tych zasobów, skala strat w sadownictwie byłaby mniejsza.

To uderza także w przetwórstwo i eksport

Mniejsza i niestabilna produkcja to problem nie tylko dla sadownika. To uderza też w zakłady przetwórcze, które przez lata inwestowały z myślą o określonej ilości surowca, a także w grupy producenckie i firmy handlowe. 

Same studnie nie załatwią sprawy

Jeśli nie poprawimy retencji, a wszyscy zaczną sięgać po wody podziemne, tych zasobów zacznie brakować. Wtedy pojawią się kolejne konflikty i kolejne ograniczenia. 

Piotr Zieliński uważa, że potrzebna jest zmiana myślenia o wodzie na poziomie całego państwa. Nie chodzi o jedną dopłatę ani o jeden program. Chodzi o długofalowy plan, który obejmie retencję, prawo wodne, finansowanie i odbudowę stosunków wodnych. Równie ważne byłyby długoterminowe, nisko oprocentowane kredyty na zbiorniki, stawy i inne inwestycje, które pozwolą zatrzymywać wodę.

W jego ocenie dziś trzeba policzyć, ile kosztowałaby taka zmiana i ile kosztuje jej brak. Bo straty po przymrozkach, suszy i kolejnych anomaliach pogodowych liczone są już nie w pojedynczych gospodarstwach, ale w całym sektorze.

Od tego, zdaniem naszej rozmówczyni, trzeba zacząć. Tarcznik niszczyciel może rozwijać się w różnym tempie nawet w sadach oddalonych od siebie o kilka kilometrów. – Na pewno trzeba zacząć od monitoringu we własnych sadach i sprawdzić, czy larwy faktycznie są obecne w danym sadzie. To może się różnić w zależności od położenia sadu. Nawet odległość pięciu kilometrów może już robić różnicę – wyjaśnia prof. Golan.

Prognozowane chłodniejsze dni mogą co prawda trochę spowolnić aktywność larw. Nie zatrzymają jej jednak całkowicie. Jeśli larwy są już obecne, decyzji o zabiegu nie warto odkładać zbyt długo.

Larwa tarcznika, stadium L1

FOTO: Dr Hab. Katarzyna Golan, Prof. Up W Lublinie

Larwa tarcznika, stadium L1

FOTO: Dr Hab. Katarzyna Golan, Prof. Up W Lublinie

To najważniejszy moment w sezonie

Właśnie teraz jest czas, kiedy można skutecznie zadziałać preparatami chemicznymi. Larwy pierwszego stadium nie mają jeszcze tarczek, więc preparaty mają szansę dobrze zadziałać. To okno nie będzie jednak trwało długo. Za chwilę larwy zaczną nieruchomieć i otaczać się osłoną. Wtedy będzie już dużo trudniej. 

Dobra wiadomość jest taka, że larwy nie wychodzą spod tarczek samic w jednym momencie. To nie jest jednorazowy, kilkugodzinny pik. Jest więc jeszcze czas, żeby dobrze zaplanować zabieg, ale to już nie jest moment na odwlekanie decyzji.

Trzeba trafić w pogodowe okno

W tym roku planowanie utrudnia pogoda. Opady są przelotne, prognozy szybko się zmieniają, a temperatury nie są wysokie. To może trochę spowolnić wyjście larw, ale nie powinno usypiać czujności.

Najważniejsze jest znalezienie takiego terminu, żeby po zabiegu nie spadł od razu deszcz. W cieplejszych rejonach nie ma już sensu długo czekać. – Jeżeli ktoś jeszcze tego zabiegu nie wykonał, a obserwuje larwy, to już trzeba tę decyzję podjąć. Początek przyszłego tygodnia to najpóźniej, oczywiście jeśli pogoda pozwoli – mówi.

Wędrujące larwy na pędzie

FOTO: Dr Hab. Katarzyna Golan, Prof. Up W Lublinie

Ważna technika zabiegu

Przy zwalczaniu tarcznika niszczyciela sam termin to nie wszystko. Równie ważna jest technika wykonania zabiegu. Preparat musi dotrzeć tam, gdzie szkodnik rzeczywiście występuje.

– Trzeba pamiętać o dokładnym oprysku, żeby ten zabieg nie był skierowany tylko na liście, ale na koronę drzewa, pnie i gałęzie. To właśnie tam teraz skupia się tarcznik – mówi nasza rozmówczyni. Naszym celem powinno być bardzo dobre pokrycie całej powierzchni drzewa.

Nawet po przymrozkach nie warto odpuszczać

Ten sezon jest dla wielu sadowników bardzo trudny. W wielu gospodarstwach przymrozki mocno ograniczyły plon, dlatego część producentów może zastanawiać się, czy zabieg przeciwko tarcznikowi ma jeszcze sens. Zdaniem prof. Katarzyny Golan odpowiedź jest jednoznaczna: tak.

Jeśli teraz zrezygnujemy ze zwalczania, problem wróci w przyszłym roku ze zdwojoną siłą.

– Jeżeli teraz nie przeprowadzi się tych zabiegów, to w przyszłym roku liczebność tarcznika będzie podwójna. Mimo wszystko zalecałabym wykonanie tego zabiegu – ostrzega.

Jak podsumowuje nasza rozmówczyni, tarcznik niszczyciel jest już w fazie, w której można go skutecznie zwalczać. Trzeba sprawdzić własny sad, znaleźć larwy L1, poczekać na pogodowe okno bez deszczu i wykonać bardzo dokładny oprysk pni, gałęzi i całej korony. Kto ma larwy i będzie zbyt długo zwlekał, może stracić najlepszy moment na skuteczny zabieg.

Na zdjęciu widoczna jest wędrująca larwa tarcznika niszczyciela oraz larwa L1 z zaczynającą się tworzyć białą tarczką

FOTO: Dr Hab. Katarzyna Golan, Prof. Up W Lublinie

W większości sadów dominuje mszyca jabłoniowa, co nie budzi aż tak dużego niepokoju. Są jednak także takie kwatery, gdzie nadal można znaleźć sporo pędów z koloniami mszycy jabłoniowo-babkowej.

Tam, gdzie mszyca jabłoniowo-babkowa mocniej dokucza, przyczyna zwykle leży we wcześniejszych zabiegach. Najczęściej chodzi o zbyt małą dawkę, zbyt dużą prędkość podczas zabiegu albo złą technikę opryskiwania. Trzeba też pamiętać, że tam, gdzie przymrozki ograniczyły plon, ochrona często była słabsza. Stąd również może wynikać większa presja. W sadach, gdzie wcześniejsze zabiegi zostały wykonane prawidłowo, obecnie najczęściej obserwujemy tylko mszycę jabłoniową, czyli tak zwaną zieloną.

FOTO: M. Piesiewicz

Trzeba pamiętać, że młode przyrosty cały czas rosną. To będzie sprzyjało pojawianiu się mszyc na wierzchołkach pędów. Dlatego właśnie teraz jest dobry moment na wykonanie zabiegów aficydami.

Przy zabiegach na mszyce trzeba pamiętać o trzech sprawach. Po pierwsze, zabieg musi być wykonany dokładnie. Po drugie, nie wolno jechać zbyt szybko. Po trzecie, trzeba zastosować większą ilość cieczy użytkowej na hektar. Do tego warto dodać zwilżacz. Te trzy elementy bardzo mocno poprawiają skuteczność działania aficydów. Sam wybór środka nie wystarczy, jeśli zabieg zostanie wykonany zbyt szybko albo niedokładnie.

Powinniśmy już myśleć o zabiegach na owocówkę

To jest już moment, kiedy trzeba przygotować zabieg przeciwko owocówce jabłkóweczce. Termin nie wypada wszędzie tak samo, bo zależy od przebiegu temperatur w danym rejonie. Na południu Polski ten moment już nadszedł. Podobnie jest na zachodzie kraju. Z rozmów z sadownikami z Wielkopolski wynika, że tam próg również został już osiągnięty.

Termin zabiegu wyznacza suma stopniodni. Ochronę należy planować wtedy, gdy wartość ta mieści się w przedziale od 90 do 110. W rejonie Zwolenia i Wilgi po wczorajszym dniu, czyli 2 czerwca 2026 roku, suma stopniodni przekroczyła poziom 90. To oznacza, że także w tym rejonie trzeba już przygotować się do zabiegu.

To jest dobry moment także z punktu widzenia pogody. Pod koniec tygodnia zapowiadane są niewielkie opady, lokalne burze i wiatr. Dlatego lepiej nie odkładać ochrony i zrobić to teraz, zanim warunki się pogorszą. W sadach, gdzie mamy zawiązki, zalecałbym Coragen. W sadach, gdzie owoców nie ma, część sadowników będzie wybierała Mospilan i takie rozwiązanie również można zastosować. Niezależnie od wybranego rozwiązania bardzo dużo zależy od techniki oprysku. Także w tym przypadku warto dodać zwilżacz i nie jechać zbyt szybko. Chodzi o dobre pokrycie drzew.

Jeżeli w sadzie trzeba równocześnie zwalczać mszyce, ochronę przeciwko owocówce można połączyć z zabiegiem na mszyce i wykonać oba podczas jednego przejazdu. 

Marcin Piesiewicz

FOTO: M. Piesiewicz

FOTO: M. Piesiewicz

Konferencja rozpocznie się 9 czerwca o godz. 9:30 rejestracją uczestników. O 10:00 nastąpi oficjalne otwarcie wydarzenia. W pierwszej części eksperci omówią skalę strat po przymrozkach i suszy w Polsce oraz Europie, a także sytuację na rynku owoców przed nowym sezonem. Wśród prelegentów znaleźli się m.in. Adam Paradowski (AgroHorti Media), Karol Pajewski (SAD24) oraz Piotr Zieliński (Gruppa Organic, Sad w Lipowej).

Kolejny blok poświęcony będzie pomocy dla sadowników i budowaniu odporności gospodarstw na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych. Swoje wystąpienia zaplanowali Mirosław Maliszewski, prezes Związku Sadowników RP i przewodniczący sejmowej Komisji Rolnictwa, a także przedstawiciel Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

W programie znalazł się również panel dyskusyjny zatytułowany „Jak zmienić system, by szybciej i skuteczniej reagować na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych w polskim ogrodnictwie?”. Udział w nim wezmą przedstawiciele branży, administracji i samorządów lokalnych.

W wydarzeniu wezmą udział sadownicy, przedstawiciele organizacji branżowych, lokalnych samorządów, a także firmy pracujące na rzecz ogrodnictwa – podkreślają organizatorzy, zaznaczając, że bezpośrednia rozmowa z decydentami i ekspertami ma być jednym z najważniejszych elementów konferencji.

Po części dyskusyjnej uczestnicy wysłuchają wystąpienia o metodach przeciwdziałania przymrozkom. Następnie odbędzie się spotkanie z doradcami sadowniczymi, poświęcone aktualnym zaleceniom dla sadów jabłoniowych i gruszowych.

Udział w wydarzeniu jest otwarty dla wszystkich zainteresowanych aktualną sytuacją i dyskusją na temat przyszłości polskiego sadownictwa.

Organizatorzy przypominają, że region sandomierski pozostaje jednym z najważniejszych ośrodków sadowniczych w kraju. Dlatego konferencja w Sandomierzu ma być nie tylko przeglądem problemów, ale też miejscem, w którym padną konkretne propozycje działań dla całej branży.

Udział w wydarzeniu jest otwarty dla wszystkich zainteresowanych aktualną sytuacją i dyskusją na temat przyszłości polskiego sadownictwa. Cały program konferencji dostępny jest: TUTAJ

informacja prasowa 

FOTO: Michał Malicki

To ma być przygotowanie, nie regeneracja

Przy takim przebiegu pogody rośliny nie będą szybko wznawiały wegetacji. W najbliższych dniach trzeba więc skupić się na dwóch kwestiach. Pierwsza to ograniczenie ryzyka chorób. Druga to takie działanie na fizjologię roślin, by lepiej zniosły chłód i przymrozki. Na regenerację przyjdzie czas dopiero wtedy, gdy temperatury wzrosną i roślina znów zacznie normalnie funkcjonować.

FOTO: Michał Malicki

Najpierw bakterie, potem reszta

W pierwszej kolejności trzeba uwzględnić ryzyko chorób bakteryjnych, przede wszystkim raka bakteryjnego. Na tych plantacjach jagodowych, gdzie nie ma jeszcze otwartych kwiatów, można sięgać po klasyczne produkty miedziowe, oparte na tlenku miedzi, tlenochlorku lub wodorotlenku, czy to z rejestracją ŚOR, czy nawozową, w zależności od gatunku.

Nie mówię tu jednak o miedziach aktywnych, systemicznych i wgłębnych. Takie rozwiązania podane tuż przed przymrozkiem mogą po spadkach temperatur zwiększać ryzyko fitotoksyczności.

FOTO: Michał Malicki

Jest jeszcze jedna opcja w gatunkach niekwitnących

W gatunkach, które jeszcze nie kwitną, można rozważyć także rozwiązanie o działaniu fosforowo-potasowym, błonotwórczym i wysuszającym, stosowane w stężeniu 1% (np. Miligard). Taki zabieg ma z jednej strony wspierać zagęszczanie soków komórkowych, a z drugiej delikatnie ograniczać niektóre patogeny obecne na powierzchni zielonych tkanek, w tym mączniaki.

Tam, gdzie plantacje już kwitną, jak w porzeczkach czy truskawkach, lepszym kierunkiem są rozwiązania wspierające naturalną odporność roślin, na przykład oparte na laminarynie albo wyciągach roślinnych (np. Vaxiplant, ExtraGo).

W truskawce największy problem może zacząć się pod okrywą

Jeśli chodzi o choroby grzybowe, najwięcej uwagi wymaga teraz truskawka. Zwłaszcza tam, gdzie plantacje będą nakrywane agrowłókniną. Przed założeniem okrywy trzeba wykonać dobry zabieg zabezpieczający przed szarą pleśnią, szczególnie na plantacjach kwitnących. Pod tkaniną będzie cieplej i wilgotniej, a okrywa może pozostać na kilka dni. Takie warunki sprzyjają infekcjom. Rośliny muszą być dobrze zabezpieczone.

Po ustąpieniu chłodów temat nie zniknie. Nawet jeśli uszkodzenia nie będą duże, na częściach wegetatywnych i generatywnych mogą pojawić się mikrospękania. To właśnie tam później łatwo rozwija się szara pleśń.

Teraz nie ma sensu pobudzać roślin

Przed tym ochłodzeniem nie powinno się pobudzać roślin do wzrostu. Dlatego nie jest to dobry moment na rozwiązania oparte na aminokwasach czy algach morskich, zwłaszcza tam, gdzie mają działanie pobudzające.

Cel jest inny. Rośliny trzeba uspokoić i przygotować na chłód. Jednym z kierunków jest zagęszczenie soków komórkowych. Do tego można wykorzystać nawozy oparte na solach potasu oraz rozwiązania z siarczanem potasu lub siarczanem magnezu. Trzeba je jednak podać wtedy, gdy rośliny jeszcze pracują i mogą je pobrać. Im lepiej przygotowane tkanki, tym mniejsze ryzyko uszkodzeń przy spadkach temperatury.

FOTO: Michał Malicki

Chodzi też o mocniejsze tkanki

Drugim kierunkiem są rozwiązania antystresowe oraz wzmacniające tkanki. Tu mieszczą się preparaty wspierające odporność roślin na stres oraz produkty wzmacniające wiązki przewodzące i lignifikację tkanek (np. Asahi, DrevGo). Chodzi o to, by tkanki były mniej podatne na uszkodzenia podczas krystalizacji wody.

Regeneracja dopiero po ociepleniu

Cały schemat działania przed przymrozkami jest dość prosty. Najpierw trzeba wyhamować rośliny, ograniczyć pobudzanie wzrostu, zagęścić soki komórkowe i zabezpieczyć plantacje przed infekcjami, które mogą wejść w czasie chłodów. Dopiero po wzroście temperatur można wracać do rozwiązań regeneracyjnych i do ponownego pobudzania fizjologii.

Michał Malicki

FOTO: Michał Malicki

Sezon w sadzie nie czeka. Przymrozki, terminy zabiegów, zmiany cen skupu, nowe zalecenia ochrony – informacji jest dużo, a czasu na ich śledzenie coraz mniej. Właśnie dlatego powstał newsletter SAD24. Raz w tygodniu zbieramy to, co naprawdę ważne: ocenę sytuacji w sadach i na plantacjach, aktualne zalecenia agrotechniczne, komunikaty ochrony, a także najświeższe informacje o cenach i rynku.

Jeden przegląd tygodnia. Jeden mail. Raz w tygodniu. Bez spamu.

Zapisz się na newsletter SAD24 i miej pewność, że nie przeoczysz żadnego ważnego newsa z branży. Jeśli chcesz być na bieżąco z tym, co naprawdę ważne w sadownictwie, zapisz się już dziś TUTAJ

Nadal niszowy, ale z potencjałem

Dr Tomasz Lipa przypomina, że w porównaniu z jabłonią grusza wciąż jest gatunkiem niszowym. Szacunkowo relacja powierzchni upraw i wolumenu produkcji to około 1 do 40 na korzyść jabłoni. To oznacza, że w teorii w Polsce jest jeszcze miejsce na zwiększenie produkcji gruszek. Przeanalizujmy jednak jeszcze kilka wątków.

Zbyt mało gruszek na polskich stołach

Pomijając na razie wyzwania agrotechniczne, powinniśmy najpierw zwrócić uwagę na stosunkowo niskie spożycie gruszek w Polsce. Przeciętny konsument zjada zaledwie około 1,5–2 kg gruszek rocznie. To ułamek spożycia jabłek.

Przy takim poziomie konsumpcji krajowy rynek wchłania mniej więcej 70 tysięcy ton owoców. To wciąż mniej niż obecna produkcja. Najlepszym krokiem byłoby zatem zwiększenie krajowego spożycia. Jednak – jak zaznacza dr Lipa – nie wydarzy się to samoistnie. Potrzebna jest systematyczna praca nad promocją gruszek.

Jak na razie sieci handlowe nie wykorzystują w pełni potencjału tych owoców. Ekspozycje często nie zachęcają do zakupu, a sklepy nie edukują konsumenta w sprawie odmian, dojrzałości czy walorów smakowych. W takich warunkach nawet bardzo dobra odmiana nie zbuduje pozycji rynkowej bez wsparcia.

Importowane gruszki zamiast polskich

Co więcej, dr Tomasz Lipa pokazał podczas prezentacji zdjęcia z polskich sklepów, które dobrze ilustrują skalę importu. W dużych sieciach można było zobaczyć Abate Fetel z zagranicy, odmianę Rocha z Portugalii, a także czerwone mutacje Konferencji z Holandii, podczas gdy w tym samym czasie polska Konferencja wciąż jest w chłodniach.

Dr Lipa podkreśla, że nie chodzi tylko o sam fakt importu, ale o to, że w brakuje silnej obecności polskich gruszek i wyraźnego oznaczenia ich pochodzenia.

Bez lepszej organizacji podaży, wspólnych działań marketingowych i presji na czytelne znakowanie krajowego pochodzenia nawet bardzo dobrze wyprodukowana polska gruszka przegra walkę z ładnie opakowanym towarem z zagranicy. To kolejny argument za tym, że sama produkcja bez promocji i współpracy nie wystarczy.

Konferencja rządzi, ale to niebezpieczna wygoda

Idźmy dalej – na rynku dominuje Konferencja. Jest dobrze znana, akceptowana przez handel i konsumentów, a technologia jej uprawy jest coraz lepiej opanowana. Z punktu widzenia pojedynczego gospodarstwa to wygodne. Z punktu widzenia całej branży – ryzykowne.

Dr Lipa podkreśla, że opieranie się głównie na jednej odmianie i jednym terminie zbioru powoduje koncentrację podaży w krótkim okresie oraz ogromne zapotrzebowanie na siłę roboczą w jednym momencie.

Warto też zwrócić uwagę, że sytuacja na rynku się zmienia. Przez lata handel przyjmował każdą ilość drobnych gruszek. W tym sezonie handlowym drobne gruszki są praktycznie niesprzedawalne. Część trafiła do długiego przechowywania, psując rynek także dla owoców o odpowiedniej wielkości.

To przykład, że gruszek nie da się już „sprzedać każdej ilości, w każdej jakości”. Liczy się jakość. Bez tego nowe nasadzenia Konferencji szybko napotkają barierę zbytu.

Inne odmiany: szansa?

W dyskusji pojawił się szeroki wachlarz odmian: Lukasówka, Patten, Nojabrskaja, Abate Fetel, grusze azjatyckie, czerwone mutanty Konferencji, odmiany lokalne typu Rocha. Dr Lipa zwraca uwagę, że sama obecność odmiany na rynku nie wystarczy, by zbudować dla niej bezpieczną przyszłość.

Dobrym przykładem jest Nojabrskaja. W Polsce jest uprawiana od lat. Długo jednak nie mogła zdobyć popularności rynkowej i zazwyczaj była tańsza od Konferencji. Przełom nastąpił dopiero wtedy, gdy w Holandii i Belgii wprowadzono ją jako odmianę klubową i zaczęto intensywnie promować. Dopiero połączenie odmiany z przemyślaną strategią marketingową i kontrolą podaży zaczęło budować jej wartość.

Inny przykład to odmiana Rocha w Portugalii. Kraj, który z sadownictwem zwykle się nie kojarzy, produkuje ok. 150–200 tysięcy ton jednej, rozpoznawalnej w całej Europie gruszki. Sukces ten opiera się na konsekwentnej promocji i traktowaniu odmiany jako elementu narodowej marki.

Dr Lipa zauważa, że w Polsce brakuje własnej „odmiany wizytówki”. Konsumenci najlepiej rozpoznają tradycyjną Faworytkę (Klapsę), ale jest ona trudna w uprawie i ma poważne ograniczenia, zwłaszcza na pigwie. Bez polskiego odpowiednika Rochy czy dobrze prowadzonej odmiany klubowej pozostajemy zależni od tego, co wymyślą inni.

Grusze azjatyckie i nisze rynkowe

W trakcie dyskusji pojawił się wątek grusz azjatyckich. Zainteresowanie tym segmentem rośnie, ale na razie praktycznie cały towar na półkach pochodzi z importu. Grusze azjatyckie wymagają odmiennych rozwiązań agrotechnicznych, mają też inny profil smakowy. To produkt, który wymaga aktywnej promocji i wyjaśnienia konsumentowi, czym różni się od zwykłej gruszki.

Znowu wracamy do punktu wyjścia – bez wsparcia marketingowego i odpowiedniej skali ryzyko jest bardzo duże i pojedyncze gospodarstwa mają małe szanse w starciu z tańszym importem.

Zablokowany Wschód i silny Zachód

Rynki wschodnie, które kiedyś były kierunkiem zbytu dla owoców z Polski, są dziś w dużej mierze zablokowane z powodów politycznych. Dr Lipa nie spodziewa się szybkiego odblokowania tego kierunku.

Z drugiej strony Zachód nie czeka bezczynnie. Holendrzy i Belgowie wykorzystali kryzys we włoskiej produkcji gruszek. We Włoszech wysokie temperatury i nowe szkodniki mocno zredukowały areał i plony. Producenci z Beneluksu przejęli część tej luki.

Dla Polski oznacza to wejście na rynek, na którym miejsce jest już częściowo zajęte przez lepiej zorganizowanych eksporterów. Konkurowanie wyłącznie ceną będzie coraz trudniejsze, zwłaszcza przy rosnących kosztach pracy i konieczności inwestowania w infrastrukturę.

Dodatkowy czynnik ryzyka to potencjał Ukrainy. Jak podkreśla dr Lipa, tamtejsze gleby i klimat sprzyjają produkcji gruszek na dużą skalę. Jeśli po zakończeniu konfliktu wojennego produkcja sadownicza zostanie tam dynamicznie rozwinięta, może to być silna konkurencja dla Polski.

Koszty założenia sadu jako naturalna bariera

Dr Lipa zwraca uwagę, że jednym z czynników, który realnie powstrzymują zbyt szybki wzrost nasadzeń grusz, są bardzo wysokie koszty założenia sadu i dostępność odpowiedniego materiału szkółkarskiego (drzewka wieloprzewodnikowe). Nowoczesne kwatery na Pigwie wymagają drogich drzewek, konstrukcji przeciwgradowych, systemów nawadniania i fertygacji, często siatek. Do tego dochodzą chłodnie dostosowane do specyfiki przechowywania gruszek.

Sadownicy muszą się organizować

Jednym z najsłabszych punktów polskiej produkcji gruszek jest organizacja handlu. Dr Lipa przywołał sytuację ze spotkania producentów, podczas którego wielu zadeklarowało, że nie będzie sprzedawać Konferencji poniżej 3,50 zł. Sezon pokazał jednak, że część z nich szybko złamała tę nieformalną barierę.

Brak spójnej polityki cenowej i silnych organizacji producentów osłabia pozycję negocjacyjną wobec dużych sieci. Daje także przewagę krajom, które potrafią skoordynować podaż i warunki sprzedaży. Bez poprawy w tym obszarze dodatkowe hektary nasadzeń bardziej powiększą presję na cenę niż faktyczne dochody…

W jaki sposób pokryć bieżące koszty związane z inwestycjami we własne gospodarstwo?

• Kredyty inwestycyjne umożliwiające finansowanie nawet do 90 proc. wartości zaplanowanych inwestycji i modernizacji.

Preferencyjne kredyty rolnicze – jakie inwestycje można sfinansować z kredytem dla rolnika?

• zakup użytków rolnych z dopłatami do oprocentowania w formie pomocy de minimis,


• zakup użytków rolnych przez młodych rolników z dopłatą do kapitału


• inwestycje w rolnictwie i w rybactwie śródlądowym z dopłatami do oprocentowania .

Dlaczego warto korzystać z kredytów rolniczych na rozwój i inwestycje? Podsumowanie

• większą wydajność pracy,


• niższe koszty produkcji,


• nowoczesne maszyny i sprzęt,


• gwarancję spełnienia wymogów środowiskowych.

Krok 1: Dokładne czyszczenie maszyny po sezonie

Krok 2: Inspekcja, naprawy i walka z korozją

• stan podzespołów,


• poziom płynów eksploatacyjnych,


• zużycie filtrów,


• mocowanie części.

Krok 3: Zabezpieczenie antykorozyjne i malowanie

• barierowość – izolacja od środowiska,


• pasywacja.

Krok 4: Serwis płynów, smarowanie i mechanizmy

Krok 5: Konserwacja akumulatora i elektroniki

Krok 6: Wybór miejsca i sposobu przechowywania

Garażowanie – idealne warunki

Przechowywanie pod wiatą

• wilgoć w powietrzu,


• wiatr,


• wahania temperatur,


• promieniowanie UV, które może przyspieszać degradację lakieru i tworzyw sztucznych,


• szkodniki, takie jak gryzonie, które mogą korzystać z otwartej konstrukcji jako schronienia.

Jak szybko zmienić swoje nawyki żywieniowe? Pomyśl o diecie pudełkowej na tydzień!

Dlaczego dieta pudełkowa może być lepszym wyborem niż fast-foody?

• składniki – fast-foody często zawierają przetworzone mięso, sztucznie wzbogacane przyprawy, konserwanty i sporo ukrytego cukru. Catering pudełkowy stawia na świeże, naturalne produkty: warzywa z lokalnych dostaw, mięso pochodzące od sprawdzonych dostawców, produkty pełnoziarniste.


• Wartość odżywcza i proporcje – typowy zestaw fast-foodowy to bomba kaloryczna z ogromną ilością tłuszczu i węglowodanów prostych, przy minimalnej zawartości białka i witamin. Posiłki cateringowe są precyzyjnie zbilansowane przez dietetyków i mają odpowiednie proporcje makroskładników, ale też witaminy, minerały i błonnik.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze dostawcy?

Jakie przepisy regulują korzystanie z paleniska w ogrodzie?

• Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r.;


• Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach;


• Kodeks cywilny.

Czym różni się palenisko od ogniska?

Gdzie można legalnie ustawić palenisko?

Jakie palenisko ogrodowe wybrać?

Mandaty i kary – co grozi za nielegalne palenisko?

Najważniejszy jest dobry ubiór

Komfort termiczny a wygoda ruchu

Jak dbać o zdrowie podczas pracy na zewnątrz?

Rodzaj kosiarki – dopasowanie do potrzeb

Kosiarki akumulatorowe

Kosiarki elektryczne

Kosiarki spalinowe

Roboty koszące

Szerokość i wysokość koszenia

Pojemność kosza i system wyrzutu trawy

Mulczowanie – czy warto?

Moc i zasilanie

Komfort użytkowania

• regulację rączki – pozwala dostosować wysokość rączki do wzrostu użytkownika;


• system uruchamiania – kosiarki elektryczne często są wyposażone w prosty przycisk start, natomiast te spalinowe wymagają szarpaka;


• amortyzację i napęd – o wiele łatwiej prowadzi się modele kosiarek z napędem, zwłaszcza jeśli teren jest nierówny.

Konserwacja i trwałość

Zarezerwuj miejsce i kup bilet. Ilość miejsc jest ograniczona! -----> TUTAJ

Udział w spotkaniu jest płatny. Bilet wstępu przy wcześniejszym zakupie to koszt 200 zł. Dla prenumeratorów MPS SAD przygotowaliśmy zniżkę – mogą oni kupić bilet w cenie 150 zł. Pod tym linkiem można dokonać zakupu TUTAJ.

1. Zakładanie sadu gruszowego – przygotowanie gleby - Marcin Piesiewicz

• Wykorzystanie produktów organiczno-węglowych do kondycjonowania gleby - dr Radosław Łaźny, Carbohort

1. Start sezonu w sadzie gruszowym - dr Andrzej Soska


2. Praktyczny pokaz cięcia z komentarzem doradcy z Belgii - Koen Vandenput

Kelpak to ekstrakt z alg morskich

fot. Wpływ dolistnego opryskiwania biostymulatorem Kelpak

Mgr inż. Emil Szulc, Product Manager ds. Sadownictwa

Co to za portal?

Co ciekawego już pojawiło się na nowym portalu?

…i wiele, wiele więcej!

Zapraszam do regularnego korzystania z nowego portalu. Sukces w uprawie zaczyna się tutaj: www.jagodowe.pl.

Dlaczego wybrać akumulatorowe nożyce do żywopłotu?

Przewaga akumulatorowych nożyc do żywopłotu

• cichą pracę – w przeciwieństwie do narzędzi spalinowych akumulatorowe nożyce do żywopłotu pracują znacznie ciszej, co jest dużym plusem, zwłaszcza jeśli ma się za płotem sąsiadów. Z nimi da się śmiało przycinać żywopłot o dowolnej porze dnia, nie zakłócając spokoju innych oraz dbając o własny komfort;


• ekologia i niskie koszty eksploatacji – nożyce akumulatorowe są przyjazne dla środowiska, bo nie emitują spalin, a ich eksploatacja jest tańsza w porównaniu z modelami spalinowymi. Poza tym koszt użytkowania ogranicza się głównie do ładowania akumulatora, co jest znacznie tańsze niż regularny zakup benzyny. Inwestycja zatem szybko się zwróci;


• niska waga – akumulatorowe nożyce do żywopłotu są zazwyczaj lżejsze niż modele spalinowe, co sprawia, że są wygodne w obsłudze. Wiele modeli posiada ergonomiczne uchwyty, które znacząco poprawiają komfort podczas dłuższego użytkowania.

Jak wybrać odpowiednie akumulatorowe nożyce do żywopłotu?

• moc – mocniejszy silnik poradzi sobie z grubszymi gałęziami i gęstszym żywopłotem;


• pojemność akumulatora – im większa pojemność, tym dłużej można pracować bez konieczności ładowania. Warto zainwestować w model, który oferuje co najmniej 30–60 minut ciągłej pracy;


• waga – sprzęt o niskiej wadze jest wygodniejszy w użytkowaniu i bardziej ergonomiczny;


• regulowana wysokość cięcia – przydatna funkcja zwłaszcza przy przycinaniu żywopłotu;


• regulacja prędkości – pozwala dobrać szybkość cięcia do różnych rodzajów roślin;


• długość ostrza – dłuższe ostrze pozwala na szybsze przycinanie większych powierzchni, jednak może być trudniejsze do manewrowania w trudnodostępnych miejscach. Należy dopasować długość ostrza do specyfiki ogrodu.

Tutaj można potwierdzić swoją obecność na Letnich Pokazach Czereśniowych: Potwierdzenie obecności

Poznaj cały program Letnich Pokazów Czereśniowych

Zachęcamy do wcześniejszej rejestracji: TUTAJ

Dlaczego warto kupić parasol?

Cechy dobrego parasola ogrodowego

• wielkość i kształt – żeby odpowiednio zacienić strefę relaksu, trzeba kupić parasol większy niż stół lub wyznaczone miejsce do siedzenia. Przyjmuje się, że do stolika dla 2-4 osób odpowiedni będzie parasol o średnicy 200-250 cm, a do stołu dla 4-6 osób parasol o wielkości 300-350 cm;

• rodzaj tkaniny – materiał powinien być lekki i wytrzymały, a jednocześnie odporny na plamy i wodę. Choć naturalne tkaniny są piękne i szlachetne, to niekoniecznie sprawdzą się na zewnątrz w zmiennych warunkach pogodowych. Lepiej postawić na poliester o wysokiej gramaturze, która zapewni odpowiednią trwałość i długo nie straci nasycenia barw. Tkaniny parasoli są często oznaczone klasami od 1 do 4 – im wyższa klasa, tym większa trwałość koloru;


• możliwość regulacji – funkcje, takie jak mechanizmy rotacyjne czy możliwość nachylenia wpływają na wygodę użytkowania. Dobrze więc, kiedy parasol ogrodowy można ustawić pod kątem, aby ochronić się przed promieniami słonecznymi padającymi z określonego kierunku. Na szczególną uwagę zasługują modele z systemem T1 lub T2. Ten pierwszy umożliwia pochylenie czaszy w jednej płaszczyźnie, a drugi w dwóch płaszczyznach. To idealne rozwiązanie, kiedy korzysta się z tarasu zarówno wczesnym rankiem, jak i późnym wieczorem, gdy słońce jest nisko na niebie;


• sposób rozkładania – parasol rozkładany ręcznie czy może automatycznie, za pomocą jednego przycisku? Wszystko zależy od preferencji użytkowników;


• dopasowanie do panujących warunków – wiatr to największy wróg parasoli. Jeśli w ogrodzie jest wyjątkowo wietrznie, bo wokół brakuje drzew i budynków, które stanowiłyby osłonę, to lepiej wybrać model z ciężką podstawą i stelażem odpornym na wiatr. Prym w tej kategorii wiodą stalowe konstrukcje. Bazę kupuje się zazwyczaj oddzielnie – warto zainwestować w tę najbardziej stabilną.

Jak dopasować parasol ogrodowy do mebli wypoczynkowych?

Analizy fizykochemiczne gleby i wody

Jak otrzymany wynik wpływa na kondycję roślin oraz plon? Jak to jest z wynikami analizy gleby?

Fot. 2. Próbka gleby w laboratorium

FOTO:

Jakość wody kluczowa dla prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin

Działanie środków ochrony roślin i instalacja nawodnieniowa

Twardość wody

Gdzie wykonać badania?

Weronika Tul,
Krzysztof Polewski,
Karolina Felczak-Konarska

Jakie wykonuje się badania wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi?

Jakie wymagania mikro-biologiczne musi spełniać woda do spożycia w świetle prawa?

Czym grozi picie wody zawierającej drobnoustroje i czy jest to niebezpieczne?

Enterokoki kałowe (paciorkowce kałowe)

Gdzie wykonać badania?

Laboratorium Instytutu Agronomicznego Fertico oferuje badania mikrobiologiczne wody do spożycia zgodnie z akredytowanymi normami. Liczba Escherichia coli według PN-EN ISO 9308-1:2014-12+A1:2017-04 Liczba bakterii grupy coli według PN-EN ISO 9308-1:2014-12+A1:2017-04 Liczba enterokoków kałowych według PN-EN ISO 7899-2:2004 Liczba Clostridium perfringens łącznie ze sporami według PN-EN ISO 14189:2016-10 Ogólna liczba mikroorganizmów w 22°C według PN-EN ISO 6222:2004 Ogólna liczba mikroorganizmów w 36°C według PN-EN ISO 6222:2004

Iwona Kozieł, Karolina Felczak-Konarska

ZAPRASZAMY DO WSPÓŁPRACY Instytut Agronomiczny Fertico ul. Mogielnicka 33, 05-600 Grójec e-mail: laboratorium@fertico.com.pl Tel.: +48 603 171 355

Parametry mikrobiologiczne oznaczane w wodzie przeznaczonej do spożycia

karcher myjka

FOTO:

Co możesz zyskać oprócz rabatu na jedną z trzech poniższych myjek?

• HDS 5/15 U


• HDS 8/18-4 C


• HDS 10/20-4 M

Poznaj nasze produkty promocyjne!

• Wzmacnianie ścian komórkowych:

• Zwiększenie odporności na stres środowiskowy:

FOTO:

FOTO:

Zwiększona odporność na choroby i szkodniki

FOTO:

Mgr inż. Oskar Maziarka, absolwent Akademii Górniczo Hutniczej na kierunku Górnictwo i Geologia, specjalizacja mineralogia stosowana z gemmologią.
Dział badawczo- rozwojowy firmy Agro Smart Lab

• Przyczynia się do poprawy odporności na choroby, co przekłada się na dalsze oszczędności – większa odporność to mniej zabiegów koniecznych do wykonania przeciwko sprawcom chorób pochodzenia grzybowego.


• Jest niezbędny do podziału komórek roślinnych i poprawy wytrzymałości ścian komórkowych.


• Pomaga w przekształcaniu azotanu azotu w formy potrzebne do tworzenia białka.


• Aktywuje układy enzymatyczne regulujące wzrost roślin.


• Poprawia wchłanianie składników odżywczych przez korzenie i pomaga w ich transporcie w obrębie rośliny

Adam Leśniewski

1. urzędowi skarbowemu – w terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym;


2. podatnikowi – w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym.