Rolnictwo stoi na krawędzi kryzysu, jakiego nie widzieliśmy od lat. Rosnące w rekordowym tempie ceny prądu i gazu mogą doprowadzić do upadku wielu gospodarstw, które już dziś otrzymują horrendalnie wysokie rachunki za energię. Rolnicy alarmują, że nie podołają takim kosztom i będą musieli ograniczyć produkcję. Sadownicy już zapowiadają, że jabłka oddadzą na przemysł, bo boją się uruchamiać komory. A to dopiero początek tych podwyżek – do końca roku cenniki dostawców energii mogą się zmienić kilkukrotnie.

Branża rolna apeluje więc o natychmiastową interwencję rządu i uruchomienie tarczy antyinflacyjnej dla gospodarstw rolnych i  przedsiębiorstw z sektora rolno-spożywczego. 

Dostawca mleka do OSM Garwolin: za prąd płacę 3000 zł więcej  

- Jestem vatowcem na taryfie C11. Doję 20 krów i dziś nie jestem w stanie opłacić rachunków za prąd. Jeszcze w styczniu za 1 kWh płaciłam 57 groszy, teraz 1,48 zł, a od 1 września będzie to 2,20 zł. Przecież to są chore stawki, na które mnie nie stać. Na początku roku rachunek za prąd opiewał na 1700 zł, a teraz płacę 4700 zł! To prawie trzy razy tyle – żali się pani Bogna z powiatu otwockiego, dostawca mleka do OSM Garwolin.

Rolniczka jest przerażona skalą podwyżek. Mówi, że jakby nie liczyć, z 20 krów nie opłaci tak wysokich rachunków.  

- Muszę schłodzić 1000 l mleka. Przy tych cenach prądu to mi się w ogóle nie opłaca. Bo przecież mleko zdrożało o 38 gr od grudnia, czyli raptem o 19 proc. A prąd poszedł w górę o 285 proc.! – mówi pani Jagna. 

Rolniczka żali się, że w przeciwieństwie do rolników, którzy prowadzą produkcję rolna w oparciu o taryfę domową G11, ona nie będzie mieć żadnej rządowej ochrony.

- Rolnicy, którzy są w domowej taryfie G11 będą chronieni przez tarczę antyinflacyjną. A my na prądzie przemysłowym C11 już nie. To mocno niesprawiedliwe. Jeżeli państwo nie wprowadzi natychmiastowej gwarancji ceny prądu dla przedsiębiorców, to leżymy – wyjaśnia rolniczka. I dodaje, że przez wysokie ceny prądu zamykają się w jej okolicy sklepy, do których dostarczała świeże mleko.

Pani Bogna na własną rękę próbuje szukać oszczędności, instaluje więc fotowoltaikę. No ale w tej kwestii też napotkała na problemy, bo musi czekać na podłączenie przez PGE.

- W obliczu tak wielkiego kryzysu, sieci energetyczne powinny zostać przystosowane do natychmiastowego podłączenia instalacji fotowoltaicznej – mówi rolniczka.

Jeśli rolnicy przestaną produkować żywność, co konsumenci włożą do garnka?

Sytuacja jest bardzo poważna, bo w takiej sytuacji jak pani Bogna jest wielu rolników. Jeśli przestaną produkować żywność, co konsumenci włożą do garnka? Obawy o bezpieczeństwo żywnościowe powinny jak najszybciej zmobilizować rząd do wprowadzenia rozwiązań, które obniżyłyby ceny prądu.

OSM Koło: brak prądu ograniczy skup mleka

W ocenie Czesława Cieślaka, prezesa Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Kole także przemysł mleczarski powinien być uprzywilejowany w dostawie energii elektrycznej – podobnie jak piekarnictwo czy też ciepłownictwo. 

- Nie wyprodukowanie nawozów, nie wyprodukowanie stali, niewyprodukowanie innych produktów technicznych może być odłożone w czasie w odróżnieniu od przetwórstwa mleka. Radykalny spadek ilości potrzebnej nam energii elektrycznej i gazu sprawi, że będziemy musieli ograniczyć produkcję. Zaś konsekwencją tego stanu rzeczy będzie ograniczenie skupu mleka, a nawet jego zaprzestanie. A nieodebrane od rolnika staje się odpadem zatruwającym środowisko, bo rolnicy nie będą mieli co z nim zrobić – mówi prezes Cieślak.

Prąd zdrożał trzykrotnie. Sadownicy będą sypać na przemysł zamiast uruchamiać komory

Ogromny problem z wysokimi cenami prądu dotyka także branżę sadowniczą. Producenci owoców, np. jabłek muszą jesienią uruchomić komory przechowalnicze, które pobierają bardzo dużo energii.

- Miałem prąd za 48 gr za kWh, a teraz podpisałem umowę na 1,62 zł! Na jesieni 2021 roku cztery komory załadowane do pełna zużyły prądu za 8 tysięcy, a w tym będzie to 30 tysięcy. Skąd ja mam na to barć, jak jabłko kosztuje tyle samo co rok temu? - pyta rozżalony sadownik, właściciel 20-ha sadu k. Grójca.  I dodaje, że wielu jego kolegów zamierza oddać jabłka na przemysł, by nie uruchamiać przechowalni. Sam rozważa sprzedaż części jabłek już teraz, by zmniejszyć ilość owoców w chłodni. 

Inny sadownik, z którym rozmawialiśmy ma komory na 560 ton. Zainwestował w tym roku w fotowoltaikę. I choć wydatek był spory, ma nadzieję że przy obecnych cenach prądu zwróci mu się to w trzy lata.

- Ceny prądu są przerażające. Słyszy się, że po nowym roku 1 kWh będzie kosztować nawet 3 zł. Przy takich podwyżkach, jak obecnie musiałbym płacić 60 tys. zł za prąd, a od stycznia jeszcze więcej. Założyłem więc fotowoltaikę. Ale to też pochłonęło kupę pieniędzy, bo aż 140 tys. zł. A tymczasem stoję na Broniszach od wczoraj i sprzedałem raptem 4 skrzynki jabłek. Ręce opadają, aż się odechciewa tego wszystkiego - mówi nam sadownik spod Warki.

Zakłady mięsne: mniejsze firmy upadną przez drożejącą energię

Pod murem postawiona jest także branża mięsna: ubojnie i zakłady mięsne. Jak wylicza Unia Producentów i Pracodawców Przemysłu Mięsnego koszty prowadzenia działalności będą większe nawet o 100 milionów złotych rocznie przez drożejącą energię. W niektórych przypadkach ceny poszybowały tak wysoko, że grozi to zamknięciem mniejszych rodzinnych firm.

– W naszym przypadku rachunki za gaz wzrosły z 78 000 tysięcy do 378 000 złotych – mówi Krzysztof Borkowski Prezes Zarządu Zakładu Mięsnego Mościbrody – Chciałbym dodać, że nie chodzi nam tylko o rosnące koszty energii, ponieważ one dotykają każdego przedsiębiorcę. W tak trudnym momencie wzrosły również koszty kontroli weterynaryjnych, sieci handlowe nie pozwalają podnosić cen, a nasi hodowcy mierzą się z rosnącymi kosztami pasz, co powoduje, że rolnicy zastanawiają się czy kontynuować produkcję, a przecież to ona jest podstawą naszej działalności.

Producenci drobiu: cena prądu wzrosła sześciokrotnie!

Swoje faktury grozy mają także producenci i przetwórcy drobiu.

- W porównaniu z rokiem 2021, kiedy za megawatogodzinę gazu płaciliśmy 76 złotych, dziś koszt ten wynosi 1100 złotych. Podobnie sytuacja wygląda z kosztami energii elektrycznej, gdzie cena w roku 2021 wynosiła 280 złotych, a obecnie 1700 oraz węgla, który nie tylko jest droższy, ale również staje się towarem deficytowym. Do ogrzewania kurników dotychczas zamawialiśmy 10 ciężarówek tygodniowo. Obecnie dostawy to 2 ciężarówki na tydzień. Jeśli taka sytuacja utrzyma się dłużej, nie będziemy w stanie ogrzać kurników, zwierzęta zamarzną. Korzystamy zamiennie z gazu propan-butan, ale tu również jest problem, ponieważ w Polsce nie ma obecnie wystarczającej liczby cystern, które mogłyby dowozić jego wymaganą ilość. Chcieliśmy kupić własne, ale to również nie jest możliwe. Dodatkowo dostawcy już uprzedzają nas, że nie będą w stanie gwarantować dostaw na dotychczasowym poziomie. Jeśli chodzi o stronę kosztową, to na przestrzeni roku, za wszystkie nośniki energii jesteśmy zmuszeni płacić około 100 milionów więcej niż w latach poprzednich - mówi Jarosław Krzyżanowski Prezes Zarządu KPS Partners sp. z o.o.

Branża mięsna chce powrócenia wakacji kredytowych

Producenci mięsa zaznaczają, że potrzebują długofalowej, strategicznej wizji i podejścia nie tylko do branży mięsnej, ale całego rolnictwa. Oceniają, że masowa pomoc państwa w obniżce lub zamrożeniu kosztów nośników energii jest niemożliwa, ze względu na jej koszty. Jednak dotychczasowe działania mogą być lepiej koordynowane i odpowiadać na rzeczywiste problemy w różnych sektorach gospodarki.

– Rozmowy z innymi przedsiębiorcami pokazują, że część kredytów w naszej branży jest obsługiwana przez banki kontrolowane przez państwo – mówi Jarosław Krzyżanowski – Według mnie dobrym rozwiązaniem byłoby powrócenie do wakacji kredytowych, jakie stosowane były podczas pandemii COVID 19. Dzięki nim udało nam się przejść przez ten kryzys w miarę suchą stopą. Ograniczenie spłat kredytów inwestycyjnych nie będzie decydować o naszych zyskach, ale pozwoli nam przetrwać ten trudny okres.

opr. na podstawie Kamila Szałaj tygodnik-rolniczy.pl
fot. arch.pixabay.com

Doradztwo i obsługa prawna w zakresie nieruchomości – tak w dużym skrócie można opisać to, czym zajmuje się prawnik nieruchomości. Warszawa to ogromne miasto, dlatego też mnogość i skomplikowanie różnych spraw przyczynia się do zwiększonego popytu na podobne usługi prawne. Kupno, sprzedaż oraz zarządzanie nieruchomościami niosą za sobą spore ryzyko popełnienia błędów. W skrajnych przypadkach mogą prowadzić nawet do bankructwa i upadku firmy. Aby temu zapobiec i zabezpieczyć się przed wszelkimi problemami (które są niestety nierozerwalną częścią branży nieruchomości), warto prosić o pomoc natury prawno-podatkowej.

Usługi prawne

Prawnik ds. nieruchomości w Warszawie odpowiada za szereg czynności. Jak bardzo łatwo można się domyślić, do jego podstawowych obowiązków należy obsługa prawna inwestycji nieruchomościowych (kupna, sprzedaży, najmu itd.). Prawnik zajmuje się też doradztwem w zakresie zarządzania inwestycjami mieszkaniowymi. Może dokonywać audytów stanu prawnego nieruchomości, udzielać wsparcia w zakładaniu spółek deweloperskich, a także negocjować z wykonawcami. Pełni również rolę przedstawiciela dla swojego klienta przed organami administracyjnymi.

Do innych, równie istotnych zadań specjalisty od prawa nieruchomości w Warszawie, należą:

• obsługa przetargów;
• negocjacje warunków umów;
• flipy nieruchomości;
• obsługa inwestycji i nieruchomości rolnych;
• a także doradztwo w sprawie prostych i złożonych problemów natury prawnej dotyczących nieruchomości.

Kto może korzystać z pomocy prawnej dla nieruchomości?

Z usług prawnych w zakresie nieruchomości mogą korzystać zarówno przedsiębiorcy, firmy budowlane, jak i inwestorzy prywatni. Dobry prawnik skupia się na sprawnym rozwiązywaniu problemów w zakresie kupna, sprzedaży, najmu, a także obsługi inwestycji mieszkaniowych.

Nierzadko taki specjalista współpracuje z ekspertami z wielu innych dziedzin (inżynierami budowlanymi, doradcami finansowymi, architektami, notariuszami, rzeczoznawcami itd.). Profesjonalista ma odpowiednią wiedzę i kwalifikacje, które może wykorzystać w swojej codziennej pracy z klientem. Korzystanie z takich rozwiązań, jak obsługa prawna nieruchomości, jest gwarancją bezpieczeństwa i pozwala na skuteczną obronę – jeżeli zajdzie taka potrzeba.

Nieruchomości, nabywcy oraz inwestorzy i deweloperzy są różni. Każda sprawa ma swoją własną, niepowtarzalną historię, dlatego wiele z nich może wymagać odpowiedniej wiedzy oraz indywidualnego podejścia. Warto zatem korzystać z takich usług, szczególnie w tak dużych miastach, jak Warszawa.

Pełna cyfryzacja ma rozwiązać problem

Obecnie trwają prace nad nową ustawą dotyczącą zatrudniania cudzoziemców, usprawnieniu procedur z tym związanych, pełna cyfryzacja, która przyczynić się ma do uproszczenia postępowań w sprawach udzielania zezwoleń na pracę.

opr. Bernat Patrycja
Źródło: ZSRPP
Fot: Envato.elements

Pełna cyfryzacja ma rozwiązać problem

Obecnie trwają prace nad nową ustawą dotyczącą zatrudniania cudzoziemców, usprawnieniu procedur z tym związanych, pełna cyfryzacja, która przyczynić się ma do uproszczenia postępowań w sprawach udzielania zezwoleń na pracę.

opr. Bernat Patrycja
Źródło: ZSRPP
Fot: Envato.elements

Pełna cyfryzacja ma rozwiązać problem

Obecnie trwają prace nad nową ustawą dotyczącą zatrudniania cudzoziemców, usprawnieniu procedur z tym związanych, pełna cyfryzacja, która przyczynić się ma do uproszczenia postępowań w sprawach udzielania zezwoleń na pracę.

opr. Bernat Patrycja
Źródło: ZSRPP
Fot: Envato.elements

Rząd miał ogłosić propozycje wsparcia jeszcze w sierpniu, tymczasem minął pierwszy tydzień września i nadal nie znamy szczegółów. Co prawda i premier Morawiecki, i rzecznik rządu Piotr Mueller kilka razy informowali o rozwiązaniach, które rząd bierze pod uwagę, ale nie były to wiążące  propozycje.

Kowalczyk: ceny nawozów będą wynosić ok. 3 tys. złotych

Teraz rąbka tajemnicy uchylił minister rolnictwa Henryk Kowalczyk. Jak informuje portal topagrar.pl wicepremier podczas spotkania z przedstawicielami izb rolniczych w Częstochowie zadeklarował, że ceny nawozów będą odgórnie regulowane i będą wynosić ok. 3 tys. zł za tonę.

- Ten poziom, który ustalił rząd, czyli 3 tys. z małym okładem załóżmy jest już ceną akceptowalną. Co prawda jest ona dalej bardzo wysoka, ponieważ jest 2,5-razy wyższa niż poprzednio, ale przy wzroście cen zbóż można ją jakoś przeżyć i liczyć na to, że kiedyś ta sytuacja się unormuje łącznie z ceną gazu. Takie rozwiązanie chcemy wprowadzić – podkreślił Henryk Kowalczyk cytowany przez topagrar.pl.

Minister poinformował jednocześnie, że plan czeka na akceptację premiera Mateusza Morawieckiego i ma być wprowadzony zarządzeniem prezesa Rady Ministrów. 

Niewykluczone, że szczegóły poznamy w najbliższych dniach. 

Morawiecki: będą kolejne dopłaty do nawozów

Jednocześnie kilka dni temu premier Morawiecki zadeklarował, że będzie kolejny program dopłat do nawozów, jeśli nie uda się opanować ich cen na rynkach. Ale zostanie uruchomiony zimą lub wczesną wiosną.

Przypomnijmy, że Grupa Azoty wstrzymała produkcję 22 sierpnia. Na ten sam krok zdecydował się Anwil, ale po kilku dniach przywrócił produkcję. 

oprac. ksz, na podst. topagrar.pl
fot. arch

O czym musimy pamiętać, oddając opakowania?

Opakowań po środkach ochrony roślin, pod żadnym pozorem, nie wolno wyrzucać do pojemników na odpady komunalne, oraz nie wolno ich palić ani wykorzystywać ponownie do przechowywania innych substancji.

Etap pierwszy:

• Opakowania po środkach ochrony roślin powinny zostać opróżnione;
• Następnie należy je przepłukać trzykrotnie;
• Powstałe popłuczyny wykorzystać do oprysku;
• Popłuczyny nie mogą zostać wylane do kanalizacji.

Etap drugi:

Tak przygotowane opakowanie, może zostać oddane w punkcie sprzedaży. W punkcie tym wyznaczone osoby przyjmują od nas opakowania bezpłatnie, spisują protokół, w którym zaznaczają ich ilość i wielkość. Przykładowo 3 butelki jedno litrowe, 2 butelki po 250 ml. Jedna kopia zostaje w punkcie, druga trafia do osoby oddającej opakowania.

Kartę można pobrać tutaj: https://systempsor.pl/wp-content/uploads/2017/03/karta.png

Etap trzeci:

Opakowania przekazane w punkcie sprzedaży, zostaną następnie przez nich przekazane firmie zajmującej się ich utylizacją.
Pamiętajmy, że puste opakowania możemy oddać w każdym punkcie, nie tylko w tym, w którym dokonaliśmy zakupu. Nie mamy obowiązku okazywania paragonu ani faktury.

Mapa punktów odbioru opakowań

Bernat Patrycja
Źródło: systempsor
Fot: systempsor/Bernat Patrycja

O czym musimy pamiętać, oddając opakowania?

Opakowań po środkach ochrony roślin, pod żadnym pozorem, nie wolno wyrzucać do pojemników na odpady komunalne, oraz nie wolno ich palić ani wykorzystywać ponownie do przechowywania innych substancji.

Etap pierwszy:

• Opakowania po środkach ochrony roślin powinny zostać opróżnione;
• Następnie należy je przepłukać trzykrotnie;
• Powstałe popłuczyny wykorzystać do oprysku;
• Popłuczyny nie mogą zostać wylane do kanalizacji.

Etap drugi:

Tak przygotowane opakowanie, może zostać oddane w punkcie sprzedaży. W punkcie tym wyznaczone osoby przyjmują od nas opakowania bezpłatnie, spisują protokół, w którym zaznaczają ich ilość i wielkość. Przykładowo 3 butelki jedno litrowe, 2 butelki po 250 ml. Jedna kopia zostaje w punkcie, druga trafia do osoby oddającej opakowania.

Kartę można pobrać tutaj: https://systempsor.pl/wp-content/uploads/2017/03/karta.png

Etap trzeci:

Opakowania przekazane w punkcie sprzedaży, zostaną następnie przez nich przekazane firmie zajmującej się ich utylizacją.
Pamiętajmy, że puste opakowania możemy oddać w każdym punkcie, nie tylko w tym, w którym dokonaliśmy zakupu. Nie mamy obowiązku okazywania paragonu ani faktury.

Mapa punktów odbioru opakowań

Bernat Patrycja
Źródło: systempsor
Fot: systempsor/Bernat Patrycja

O czym musimy pamiętać, oddając opakowania?

Opakowań po środkach ochrony roślin, pod żadnym pozorem, nie wolno wyrzucać do pojemników na odpady komunalne, oraz nie wolno ich palić ani wykorzystywać ponownie do przechowywania innych substancji.

Etap pierwszy:

• Opakowania po środkach ochrony roślin powinny zostać opróżnione;
• Następnie należy je przepłukać trzykrotnie;
• Powstałe popłuczyny wykorzystać do oprysku;
• Popłuczyny nie mogą zostać wylane do kanalizacji.

Etap drugi:

Tak przygotowane opakowanie, może zostać oddane w punkcie sprzedaży. W punkcie tym wyznaczone osoby przyjmują od nas opakowania bezpłatnie, spisują protokół, w którym zaznaczają ich ilość i wielkość. Przykładowo 3 butelki jedno litrowe, 2 butelki po 250 ml. Jedna kopia zostaje w punkcie, druga trafia do osoby oddającej opakowania.

Kartę można pobrać tutaj: https://systempsor.pl/wp-content/uploads/2017/03/karta.png

Etap trzeci:

Opakowania przekazane w punkcie sprzedaży, zostaną następnie przez nich przekazane firmie zajmującej się ich utylizacją.
Pamiętajmy, że puste opakowania możemy oddać w każdym punkcie, nie tylko w tym, w którym dokonaliśmy zakupu. Nie mamy obowiązku okazywania paragonu ani faktury.

Mapa punktów odbioru opakowań

Bernat Patrycja
Źródło: systempsor
Fot: systempsor/Bernat Patrycja

W maju 2020 r. Komisja przedstawiła swoją strategię „Od pola do stołu” jako jedno z kluczowych działań w ramach Europejskiego Zielonego Ładu. Strategia ma przyczynić się do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r., a jednocześnie zmienić obecny unijny system żywnościowy w model zrównoważony. Jednym z celów Europejskiego Zielonego Ładu jest zmniejszenie o 50% zużycia pestycydów do 2030 r.

Większa dostępność ekologicznych preparatów

Komisja Europejska realizując ten cel przyjęła właśnie nowe przepisy w celu zwiększenia dostępności ekologicznych środków ochrony roślin do stosowania w państwach członkowskich. Nowe przepisy ułatwią wydawanie zezwoleń na stosowanie mikroorganizmów jako substancji czynnych w środkach ochrony roślin i zaoferują rolnikom z UE dodatkowe możliwości zastąpienia chemicznych środków ochrony roślin bardziej zrównoważonymi alternatywami.

- Przejście na bardziej zrównoważone systemy żywnościowe oznacza znalezienie alternatyw dla chemicznych pestycydów. Komisja Europejska jest zobowiązana do ułatwienia tego procesu poprzez zwiększenie liczby alternatyw biologicznych i alternatyw niskiego ryzyka na rynku. Od początku naszej kadencji zatwierdziliśmy już 20 alternatyw niskiego ryzyka. Dzięki tym nowym zasadom zapewnimy, że ekologiczne alternatywy dla tradycyjnych pestycydów będą mogły jeszcze szybciej dotrzeć do naszych rolników. Im więcej wspólnie zainwestujemy w ocenę środków ochrony roślin, tym bezpieczniejszymi alternatywami będziemy dysponować i będziemy mogli wywiązać się z naszego zobowiązania do ograniczenia stosowania pestycydów chemicznych o 50% do 2030 r. – powiedziała  Stella Kyriakides unijna komisarz ds. zdrowia i bezpieczeństwa żywności.

Uproszczenie już od listopada

Jednak zanim preparaty biologiczne zostaną dopuszczone do użytku, należy zweryfikować, czy ich użycie jest bezpieczne i nie ma negatywnych skutków dla zdrowia ludzi i zwierząt lub wobec innych organizmów niebędących przedmiotem zwalczania. Nowe przepisy powinny przyspieszyć zatwierdzanie mikroorganizmów biologicznych i zawierających je środków ochrony roślin.

Akty prawne będą teraz analizowane przez Parlament Europejski i Radę Europejską. Jeśli nie wniosą sprzeciwu, zostaną przyjęte i będą obowiązywać od listopada 2022 r.

Czy to wystarczy?

Polskie organizacje rolnicze zwracają jednak uwagę, że realizacja ambitnych planów redukcji stosowania środków ochrony roślin nie będzie taka prosta i wiąże się z ryzykiem znacznego spadku produkcji roślinnej. Preparaty biologiczne nie są bowiem tak skuteczne jak konwencjonalne środki ochrony roślin oraz droższe w stosowaniu.

- Proponowana redukcja zużycia środków ochrony roślin od 35 do 50 % w aktualnej sytuacji w UE oraz na świecie jest założeniem utopijnym, ale w niskiej skali może być wykonana pod warunkiem specjalnych dopłat dla rolników, którzy rozszerzają stosowanie metod niechemicznych, w tym głównie z wykorzystaniem preparatów biologicznych oraz odmian odpornych na agrofagi. Brak pomocy w ramach WPR 2023 - 2027 i pozostawienie rolników bez wsparcia finansowego spowoduje, że nie nastąpi ograniczenie chemizacji środowiska rolniczego w całej UE – napisali Marian Sikora z Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych oraz Stanisław Kacperczyk z Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych w liście do Copa-Cogeca. 

wk
fot: envato.elements

Rzecznik Praw Obywatelskich przystąpił do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ze skargi kasacyjnej obywatelki, którą Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zobowiązała do zwrotu całości wypłaconych środków unijnych.

Skarżąca realizowała swoje zobowiązanie w ramach umowy poddzierżawy na gruntach należących do innego podmiotu. Właściciel gruntów rozwiązał umowę z dzierżawcą pod pretekstem zawarcia umowy dzierżawy bezpośrednio ze skarżącą. Do zawarcia umowy jednak nie doszło, a  w kolejnym roku właściciel gruntów skosił na trawę na gruncie, co uniemożliwiło skarżącej dalszą realizację programu rolnośrodowiskowego.

Podstęp właściciela gruntu

Sąd I instancji uznał, że rozwiązanie umowy przez dzierżawcę nastąpiło w wyniku podstępu właściciela gruntu. Niemożność dalszego realizowania zobowiązania przez skarżącą było więc zdaniem sądu „okolicznością, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mającą wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będącą wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika” zgodnie z  przepisami przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

Siła wyższa

Sąd uznał jednak, że skarżąca nie zachowała 10 dniowego terminu do zgłoszenia tych okoliczności i oddalił skargę. Zgodnie z unijnymi przepisami przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta wraz z odpowiednimi dowodami, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent są w stanie dokonać tej czynności. Sąd I instancji uznał, że termin ten biegł od dnia, w którym rozwiązano umowę dzierżawy, a nie zawarto nowej. Nie uznał  tym samym argumentacji skarżącej, która termin ten wiązała z dniem, w którym odkryła skoszenie trawy na gruncie przez właściciela.

RPO wchodzi do gry

W piśmie procesowym Rzecznik Praw Obywatelskich podzielił stanowisko skarżącej. Zdaniem Rzecznika sąd I instancji mylnie połączył bieg terminu do zgłoszenia wyjątkowych okoliczności z kwestiami dotyczącymi stosunków umownych pomiędzy skarżącą a właścicielem gruntów. Tymczasem przepisy unijne i krajowe łączą możliwość przyznania płatności z posiadaniem działek rolnych.

Zdaniem RPO należy przyjąć, że posiadaczem uprawnionym do pobierania płatności bezpośrednich może być także osoba, która włada gruntami bezumownie, także wbrew woli właściciela. Na problem pobierania dotacji przez posiadaczy wbrew woli właścicieli RPO zwracał uwagę Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi w 2016 r. Ministerstwo stanęło wówczas na stanowisku, że celem przyznawania dopłat jest wspieranie faktycznej działalności rolniczej, a ewentualne spory własnościowe lub umowne powinny być rozstrzygane w postepowaniu cywilnym.


wk
fot. envateolements

Odmowa wypłaty odszkodowania jest w tej sytuacji niezgodna z prawem, warto zatem rozważyć wystąpienie na drogę sądową. Art. 822 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi wprawdzie, że przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Jest to jednak przepis ogólny, a w tym przypadku mają zastosowanie przepisy szczególne zawarte w Ustawie z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 tej Ustawy, z ubezpieczenia OC rolników przysługuje odszkodowanie, jeżeli rolnik, osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym lub osoba pracująca w jego gospodarstwie rolnym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z posiadaniem przez rolnika tego gospodarstwa rolnego szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia.

Natomiast w myśl art. 53 Ustawy, zakład ubezpieczeń nie odpowiada za szkody w mieniu, wyrządzone rolnikowi przez osoby pracujące w jego gospodarstwie rolnym lub pozostające z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym albo osobom pozostającym z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub pracującym w jego gospodarstwie rolnym. Ze względu na ochronny cel ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej rolników należy ujmować szeroko jej zakres.

Tak więc odszkodowanie przysługuje: osobie trzeciej, postronnej czy np. okresowo przebywającej na terenie gospodarstwa, w sytuacji gdy szkoda na osobie lub mieniu będzie wynikiem zawinionego zachowania rolnika, a także osobie zamieszkującej z rolnikiem. Ochrona ubezpieczeniowa rolnika jest zróżnicowana w zależności od tego, czy zachodzi szkoda na mieniu, czy szkoda na osobie. W przypadku szkody na osobie zakres odpowiedzialności gwarancyjnej rolnika jest bardzo szeroki, co wynika z treści artykułu 50 ustęp 1 ww. Ustawy. Przepis ten nie zawiera żadnego ograniczenia co do kręgu osób uprawnionych, w związku z czym odszkodowanie za szkodę na osobie przysługiwać będzie również samemu rolnikowi, jeżeli doznał szkody z winy osoby pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym lub osoby pracującej w gospodarstwie rolnym. Brak jest zatem podstaw do wyłączenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń za szkodę na osobie w sytuacji, gdy w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego poniosła ją osoba będąca posiadaczem tego gospodarstwa. Tak orzekł m.in. Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z 9 listopada 2012 r., sygn. akt: I ACa 525/12. Takie stanowisko zajął również Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z 25 lutego 2016 r., sygn. akt: I ACa 1266/15.

Alicja Moroz
Fot. envatoelements

Do dnia 31 sierpnia do sadowników trafiło już ponad 37 milionów z powyższej kwoty.

Wsparcie skierowane było do producentów jabłek deserowych II klasy, którzy nie sprzedali ich z powodu ograniczonych możliwości eksportowych, i którzy w okresie od 2 maja 2022 r. do 23 czerwca 2022 r. dostarczyli niesprzedane owoce do zakładów przetwórczych, które zgłosiły się do udziału w tym mechanizmie.

Kowalczyk - "Mamy to!"

O wyjaśnienia w sprawie odszkodowań za szkody w uprawach rolnych powodowanych przez chronione gatunki ptaków, zwróciły się Pomorska i Wielkopolska Izba Rolnicza.

Za co odpowiada Skarb Państwa?

W wyjaśnieniach przesłanych do Krajowej Rady Izb Rolniczych resort środowiska i klimatu przypomniał, że Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez:

• żubry;
• wilki;
• rysie;
• niedźwiedzie;
• bobry.

Z kolei oględzin i szacowania szkód, a także ustalenia wysokości odszkodowania i jego wypłaty dokonuje regionalny dyrektor ochrony środowiska, zaś na obszarze parku narodowego  dyrektor tego parku. Zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody, minister właściwy ds. środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rolnictwa i rybołówstwa, określił na drodze rozporządzenia tryb postępowania przy szacowaniu szkód oraz sposób wypłaty odszkodowania za szkody wyrządzone przez dzikie zwierzęta.

Jak ocenić szkody wyrządzone przez ptaki?

Na czym polega trudność dodania dzikich ptaków do listy gatunków, za których szkody Skarb Państwa wypłaca odszkodowania?

Resort klimatu i środowiska przypomina, że szacując szkody trzeba się kierować zasadą oceny rzeczywistej szkody oraz przyjęcia wyceny szkody według cen rynkowych.

- Trudność opracowania obiektywnych metodyk oceny rzeczywistej szkody wynika z faktu, iż przy szacowaniu szkód wyrządzonych przez ptaki na polach uprawnych nawet zmiana warunków atmosferycznych (w szczególności wystąpienie opadów) może istotnie utrudniać, a nawet uniemożliwiać, wskazanie gatunku odpowiedzialnego za spowodowanie szkód głównie z uwagi na często znaczną rotacje stad, a także obecność gatunków nieżerujących na zasiewach. Wymienione powyżej kwestie powodują, że oszacowanie szkody i udowodnienie, iż została ona wyrządzona przez konkretny gatunek objęty ochrona gatunkową, za którego wyrządzone szkody przysługuje odszkodowanie, jest niezwykle trudne, a w niektórych przypadkach może być niemożliwe – napisał Adam Guibourgé-Czetwertyński wiceminister klimatu i środowiska.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego

Jednocześnie ministerstwo klimatu zauważyło, że w orzeczeniu z 21 lipca 2014 r. Trybunał Konstytucyjny opowiedział się przeciwko całkowitej automatyzacji refundacji szkód, zwracając uwagę, że działania odszkodowawcze Skarbu Państwa winny być powiązane z oceną działań prewencyjnych podejmowanych przez właścicieli i posiadaczy mienia, w którym zaistniała szkoda.

Trybunał Konstytucyjny wskazał również, że działania zapobiegawcze pozwalają (...) z jednej strony na ochronę zagrożonych gatunków, które mogą swobodnie występować w formie dziko żyjącej, z drugiej zaś zapobiegają powstawaniu szkód w gospodarce człowieka lub je minimalizują. W połączeniu z istniejącymi zasadami odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez określone gatunki zwierząt chronionych jest to rozwiązanie realizujące standardy konstytucyjne”.

Jak odstraszać dzikie ptaki?

Obecnie w ramach działań prewencyjnych, regionalni dyrektorzy ochrony środowiska, na wniosek podmiotów, w których interesie jest zminimalizowanie szkód, wydają zezwolenia m.in. na:

• płoszenie i niepokojenie osobników gatunków objętych ochroną;
• eliminację osobników objętych ochroną częściową.

W przypadku płoszenia wskazać należy, że niezwykle istotne jest dokładne zaplanowanie takich działań i dopasowanie ich do warunków lokalnych. Wśród urządzeń dźwiękowych największą sprawność w odstraszaniu ptaków odnotowano dla systemów wykorzystujących bioakustykę (przekazujących dźwięki o znaczeniu biologicznym np. dźwięki wzywania pomocy), ale o ich skuteczności decyduje wykorzystanie wezwań specyficznych dla danego gatunku oraz dostępności alternatywnych miejsc, do których gatunek ten może się przenieść.

Należy jednak pamiętać, że pomimo początkowej skuteczności, ptaki potrafią się przyzwyczaić do dźwięków tych urządzeń (dłuższy efekt odstraszania można uzyskać wtedy, gdy źródła dźwięków są często przenoszone, a częstotliwość dźwięków jest dopasowywana odpowiednio do sytuacji i stosowane są uzupełniające techniki odstraszania ptaków).

wk
fot. envato.elements

Grupa posłów klubu Lewica zwróciła się do ministra rolnictwa z pytaniami dotyczącymi „procesu bezpłatnego przekazywania gruntów rolnych osobom prawnym Kościoła katolickiego”.
Zwrócili oni uwagę, że zgodnie z przepisami z 1989 r. Kościół katolicki otrzymał możliwość nieodpłatnego nabywania gruntów znajdujących się na terenach Ziem Odzyskanych, a więc tych, które Polska otrzymała po II wojnie światowej. Już w 2013 roku państwo polskie przekazało Kościołowi na Ziemiach Odzyskanych łącznie ponad 38 tysięcy hektarów. Oznacza to, że już 10 lat temu Kościół otrzymał o 5 tysięcy hektarów więcej, niż stracił.

Posłowie Lewicy zapytali między innymi ile dokładnie ziemi otrzymał Kościół katolicki oraz czy przewiduje się likwidację przepisów umożliwiających przekazywanie gruntów.

Ile ziemi otrzymały kościoły?

W odpowiedzi wiceminister rolnictwa Rafał Romanowski poinformował, że w okresie od 1992 r. do dnia 30 czerwca 2022 r. na rzecz kościelnych osób prawnych przekazano nieodpłatnie z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa 90 378 ha, w tym 82 656 ha na rzecz Kościoła Katolickiego.

W okresie od 1 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2022 r. przekazano łącznie 208 ha, w tym:

• w 2021 roku przekazano 168 ha, z czego 86 ha na rzecz Kościoła Katolickiego;
• w I półroczu 2022 r. przekazano 40 ha – w całości na rzecz Kościoła Katolickiego.

Kolejne wnioski czekają na rozpatrzenie

Jednocześnie zgodnie z informacjami przekazanymi przez Centralę Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa do 31 marca 2022 r. do oddziałów terenowych KOWR wpłynęło 407 wystąpień kościelnych osób prawnych zainteresowanych nieodpłatnym przekazaniem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na ich rzecz.

- Z uwagi na fakt, że znaczna część wniosków nie zawiera informacji co do oznaczenia nieruchomości oraz powierzchni, a stanowi jedynie informację o zainteresowaniu przejęciem gruntów, brak jest możliwości określenia powierzchni, której dotyczą te wystąpienia. W tym miejscu należy podkreślić, że nie są to wnioski inicjujące postępowanie w przedmiocie przekazania nieruchomości, gdyż takie żądania powinny być składane do wojewody – napisał wiceminister R. Romanowski.

Jednocześnie resort rolnictwa poinformował, że nie prowadzi prac nad zmianą tych przepisów gdyż są one w kompetencjach ministerstwa spraw wewnętrznych i administracji.

Będą zmiany?

Tymczasem posłowie Lewicy już w zeszłym roku złożyli projekt ustawy, który zakładała wstrzymanie przekazywania ziemi dla Kościoła Katolickiego w ramach rekompensaty za grunty utracone po II Wojnie Światowej. Szacowano, że wartość przekazanych w ten sposób gruntów to ok. 3,5 mld zł a Kościół otrzymanymi gruntami spekuluje na rynku. Ustawa nie została skierowana do prac parlamentarnych.

wk
fot. envato.elements

Celem tej interwencji jest wspieranie rozpoczynania i rozwoju działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym przez młodych rolników, zapewniając dostęp do kapitału niezbędnego w początkowej fazie prowadzenia gospodarstwa.

Na co można otrzymać dotację?

Wsparcie dotyczy rozpoczynania i rozwoju działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w zakresie wytwarzania nieprzetworzonych produktów rolnych, a także przygotowania do sprzedaży nieprzetworzonych produktów rolnych wytwarzanych w gospodarstwie. A szczególnie:

• inwestycje budowlane;
• zakup nieruchomości rolnych;
• zakup zwierząt gospodarskich lub innych zwierząt niezbędnych do prowadzenia produkcji zwierzęcej;
• zakup nowych maszyn, urządzeń, wyposażenia lub sprzętu, w tym sprzętu komputerowego i oprogramowania służącego wsparciu wytwarzania nieprzetworzonych produktów rolnych lub przygotowania ich do sprzedaży.

Nie przewiduje się wsparcia gospodarstw w zakresie:

• zwierząt futerkowych, z wyjątkiem królika utrzymywanego w celu produkcji surowca mięsnego‘;
• plantacji roślin wieloletnich na cele energetyczne;
• niektórych działów specjalnych produkcji rolnej m.in.: hodowla zwierząt laboratoryjnych, ryb akwariowych, psów rasowych i kotów rasowych.

Nie są wspierane inwestycje, które zostały zrealizowane lub rozpoczęte przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy.

Kto może otrzymać dotację?

Pomoc może być przyznana, jeżeli zostaną spełnione następujące warunki:

• rozpoczęcie prowadzenia działalności rolniczej (w gospodarstwie rolnym) nie wcześniej niż w okresie 24 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy;
• rozpoczęcie, najpóźniej w terminie 12 miesięcy od dnia przyznania pomocy, prowadzenia, jako kierujący, działalności rolniczej w gospodarstwie o powierzchni użytków rolnych równej co najmniej średniej wojewódzkiej lub krajowej (tej niższej) lub o wielkości ekonomicznej równej co najmniej 15 000 euro;
• powierzchnia użytków rolnych tego gospodarstwa nie może przekraczać 300 ha, a jego wielkość ekonomiczna – 150 000 euro;
• powierzchnia użytków rolnych stanowiących przedmiot własności beneficjenta, użytkowania wieczystego lub dzierżawy z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego stanowi co najmniej 50% odpowiedniej średniej (wojewódzkiej lub krajowej – tej niższej);
• przedłożenie biznesplanu dotyczącego rozwoju działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w zakresie wytwarzania nieprzetworzonych produktów rolnych lub przygotowania do sprzedaży nieprzetworzonych produktów rolnych wytwarzanych w gospodarstwie;
• posiadanie odpowiednich kwalifikacji zawodowych lub umiejętności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym (staż pracy w rolnictwie) i uwzględniających co najmniej wymogi określone w definicji młodego rolnika lub zadeklarowanie uzupełnienia kwalifikacji.

Co będzie musiał spełnić młody rolnik?

Beneficjent będzie zobowiązany do:

• realizacji założeń biznesplanu, w tym realizacji inwestycji w środki trwałe związanych z rozpoczynaniem lub rozwojem działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym o szacunkowej wartości wynoszącej co najmniej 70% kwoty pomocy;
• uzupełnienia kwalifikacji zawodowych – jeśli beneficjent nie spełniał wymogu dotyczącego posiadania odpowiednich kwalifikacji zawodowych lub umiejętności;
• korzystania z doradztwa indywidualnego dla osób rozpoczynających po raz pierwszy prowadzenie gospodarstwa jako młody rolnik w ramach interwencji „Kompleksowe doradztwo rolnicze”;
• osiągnięcia co najmniej 60-procentowego udziału przychodów uzyskiwanych w związku z prowadzoną w gospodarstwie działalnością rolniczą we wszystkich swoich przychodach;
• osiągnięcia w wyniku realizacji biznesplanu określonego szczegółowo wzrostu wielkości ekonomicznej gospodarstwa;
• osiągnięcia w wyniku realizacji biznesplanu wzrostu wielkości ekonomicznej gospodarstwa do poziomu co najmniej 19 500 euro – w przypadku, gdy gospodarstwo beneficjenta nie spełniało wymogu wyjściowej wielkości ekonomicznej;
• utrzymania wielkości ekonomicznej na zwiększonym, w co najmniej minimalnym wymaganym stopniu, poziomie oraz utrzymania co najmniej 60-procentowego udziału przychodów uzyskiwanych w związku z prowadzoną w gospodarstwie rolnym działalnością rolniczą we wszystkich przychodach beneficjenta przynajmniej - do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy;
• utrzymania nabytych w ramach operacji środków trwałych co najmniej do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy;
• prowadzenia rachunkowości rolniczej, w tym ewidencji przychodów i rozchodów, co najmniej do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy;
• prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie jako kierujący co najmniej do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy.

Przysługuje jedna premia na osobę i gospodarstwo

Kto nie otrzyma premii?

• Osoba, która otrzymała premię dla młodych rolników w ramach PROW 2014-2020 lub wsparcie na ułatwianie startu młodym rolnikom w ramach PROW 2007-2013 lub SPO 2004-2006 nie kwalifikuje się do wsparcia.

Wsparcia nie przyznaje się również, jeżeli małżonek młodego rolnika:

• otrzymał premię dla młodych rolników w ramach PROW 2014-2020 lub wsparcie na ułatwianie startu młodym rolnikom w ramach PROW 2007-2013 lub SPO 2004-2006 lub
• rozpoczął prowadzenie działalności rolniczej (w gospodarstwie rolnym) wcześniej niż w okresie 24 miesięcy przed dniem złożenia przez młodego rolnika wniosku o przyznanie pomocy.

Ile wyniesie premia?

W Planie Strategicznym założono, że wysokość premii dla młodych rolników wyniesie 200 tys. zł i będzie wypłacana w dwóch ratach. Ustalając stawkę pomocy wzięto pod uwagę aktualną kwotę pomocy dla młodych rolników oraz średnią wartość inwestycji zrealizowanych przez młodych rolników w ramach „Modernizacji gospodarstw rolnych” PROW 2014- 2020 (około 187 000 zł).


wk
fot: envatoelements

W całym kraju deficyt wody dla roślin uprawnych

Susza ponownie potwierdzona oficjalnie

 W odpowiedzi na pismo Małopolskiej Izby Rolniczej z lipca 2022 r. dotyczące konsolidacji instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo żywności ministerstwo rolnictwa poinformowało, że obecnie nie toczą się prace legislacyjne w tym zakresie.

 - Przeprowadzenie reorganizacji służb kontroli żywności w Polsce stanowi duże wyzwanie organizacyjne. Ponadto, w toku podejmowanych dotąd prób takiej reorganizacji występowały istotne rozbieżności dotyczące zadań i organizacji przyszłej skonsolidowanej inspekcji, a różnice w tym zakresie były trudne do przezwyciężenia – napisał wiceminister rolnictwa Lech Kołakowski.

Efekt Ukrainy?

Zdaniem resortu rolnictwa aktualne warunki geopolityczne będące w szczególności skutkiem agresji Federacji Rosyjskiej na terytorium Ukrainy, których skutki znajdują także odzwierciedlenie w działalności instytucji państwowych, nie sprzyjają generowaniu niepewności i niestabilności, które w początkowym etapie wiązałyby się z przeprowadzaniem takiej konsolidacji.

- Reasumując, realizacja szeroko zakrojonego działania w postaci konsolidacji inspekcji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i jakość żywności jest aktualnie niecelowa – podsumował wiceminister L. Kołakowski.

Niekończąca się historia

Koncepcja połączenia wszystkich inspekcji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo żywności była jednym z elementów programu wyborczego PiS. Resort rolnictwa pod kierownictwem Krzysztofa Jurgiela przygotował nawet stosowną ustawę, którą przyjął rząd. Ale projekt utknął w tzw. „sejmowej zamrażarce”.

Wniosek NIK

Potrzebę połączenia inspekcji bezpieczeństwa żywności widzi natomiast Najwyższa Izba Kontroli. W swoim raporcie NIK napisał, że w rozbudowanej strukturze organizacyjnej systemu kontroli bezpieczeństwa żywności występuje podział kompetencji pomiędzy poszczególnymi inspekcjami, który opiera się na kilku kryteriach często wzajemnie się nakładających i nie zawsze w pełni czytelnych. Bierze w nim udział wiele instytucji takich jak:

• Inspekcja Sanitarna;
• Inspekcja Weterynaryjna;
• Inspekcja Ochrony Roślin
• oraz Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.

Kontrole wykazały, m.in., że organy Inspekcji Weterynaryjnej oraz Sanitarnej nie przekazywały między sobą informacji o przypadkach nielegalnie prowadzonej działalności w zakresie produkcji artykułów żywnościowych. Stwierdzono też spory kompetencyjne pomiędzy oboma inspekcjami w zakresie sprawowania nadzoru nad produktami pochodzenia zwierzęcego.

wk
fot: pixabay

Nowe działanie PROW

Rozporządzenie wprowadza nowy zakres wsparcia – „zielona energia w gospodarstwie”. MRiRW przewiduje w nim inwestycje w:

• urządzenia produkujące energię ze źródeł odnawialnych;
• magazynowanie energii elektrycznej, a także w pompy ciepła;
• systemy zarządzania energią, które będą wykorzystywane na potrzeby własne gospodarstwa

Jakie możliwości dofinansowania?

W przypadku operacji w obszarze „zielona energia w gospodarstwie” pomoc przyznaje się i wypłaca do wysokości limitu, który w okresie realizacji programu, na jednego beneficjenta i na jedno gospodarstwo, wynosi maksymalnie 150 tys. zł.

Do kosztów kwalifikowalnych rolnicy będą mogli zaliczyć następujące koszty:

• zakupu nowych urządzeń służących do pozyskiwania energii elektrycznej z promieniowania słonecznego o zainstalowanej mocy elektrycznej do 50 kW wraz z magazynami energii, z tym że koszt magazynu energii nie może stanowić mniej niż 30% całkowitych kosztów kwalifikowalnych;
• zakupu nowych pomp ciepła wraz z magazynami energii;
• zakupu systemów zarządzania przepływami energii elektrycznej;
• budowy lub zakupu infrastruktury technicznej niezbędnej do instalacji urządzeń, o których mowa powyżej;
• zakupu sprzętu komputerowego i oprogramowania na potrzeby funkcjonowania systemu zarządzania przepływami energii elektrycznej w gospodarstwie;
• opłat za patenty lub licencje.

Wnioskodawca w danym naborze może złożyć maksymalnie jeden wniosek do ARiMR o przyznanie pomocy dotyczący jego gospodarstwa na operację w obszarze zielona energia w gospodarstwie.

Dodatkowe warunki

Warunkiem przyznania pomocy na operacje w obszarze zielona energia w gospodarstwie, następuje wyłącznie w przypadku, jeżeli inwestycja będzie realizowana na obiektach budowlanych, w których pokrycie dachowe nie będzie zawierać azbestu. Pośrednio powinno się to przyczynić do minimalizacji negatywnych skutków zdrowotnych spowodowanych obecnością azbestu na terenach wiejskich oraz likwidacji szkodliwego oddziaływania azbestu na środowisko.

Ponadto inwestycje mają służyć wyłącznie zaspokojeniu potrzeb własnych beneficjenta w zakresie energii, a zdolności produkcyjne tych urządzeń nie przekroczą ekwiwalentu łącznego średniego rocznego zużycia energii elektrycznej w danym gospodarstwie rolnym.


wk
fot. pixabay

2400 wniosków

W tamtym okresie ARiMR zarejestrowała ponad 2,4 tysiąca wniosków na łączną kwotę 59,36 miliona złotych. Ilość owoców, jaka z tego wynikała to 198 tysięcy ton.

Weryfikacja przez agencję rozpoczęła się z początkiem lipca 2022 i wtedy również zaczęto wypłaty. Do dnia 22 sierpnia 2022 roku do producentów jabłek trafiło 15,5 miliona złotych.

Pomoc skierowana była do producentów jabłek deserowych II klasy, którzy mieli utrudnioną sprzedaż ze względu na ograniczenia możliwości eksportowych. Musieli oni w okresie od 2 maja 2022 do dnia 23 czerwca 2022 dostarczyć niesprzedane owoce do wyznaczonych zakładów przetwórczych. Maksymalna ilość owoców, która objęta była dofinansowaniem to 200 tysięcy ton.

Opr. Bernat Patrycja
Źródło: gov.pl
Fot: envatoelements

Tegoroczne plony pod znakiem zapytania

Niestety panująca sytuacja nie pozwala zaspokoić w pełni potrzeby ilości pracowników, przez co tegoroczne plony postawione są pod znakiem zapytania.

W związku z tym ZSRPP zwraca uwagę na potrzebę zmiany dotychczasowych przepisów, które dotyczą pobytów krótkoterminowych w Polsce w ruchu bezwizowym. Aktualne warunki sprowadzają się do tego, że po spędzonych 90 dniach lub więcej w Polsce, aby ponownie wjechać do naszego kraju, taka osoba musi odczekać minimum 90 dni za granicą.



Przez te panujące zasady ZSRPP, zwrócił się do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej z wnioskiem, który mówi o zmianie lub złagodzeniu przepisów, tak aby wjazd do Polski był możliwy w ruchu bezwizowym, bez konieczności odczekiwania tych 90 dni.

Warto zwrócić również uwagę na fakt, że często osoba, która zatrudnia się w Polsce, jest również jedyną osobą, która zarabia na rodzinę. W Ukrainie w dalszym ciągu trwa wojna i takie przepisy zmuszają do powrotu do domu i narażania swojego życia i braku możliwości zarabiania przez najbliższe trzy miesiące.

opr. Bernat Patrycja
Źródło: polskiesadownictwo
Fot: envatoelements

Morawiecki obiecuje interwencje

Premier poinformował, że temat nawozów był przedmiotem dyskusji na posiedzeniu Rady Ministrów. Podczas spotkania premier Morawiecki zwrócił się do wicepremierów Jacka Sasina i Henryka Kowalczyka o wypracowanie w możliwie krótkim czasie mechanizmów interwencji na rynku nawozów w tym i w przyszłym roku.

- Dzisiaj poprosiłem premierów Sasina i Kowalczyka o wypracowanie w możliwie krótkim czasie odpowiedniego mechanizmu podażowego, popytowego i cenowego, tak żeby znowu móc dokonać odpowiedniej interwencji na rynku nawozów, aby już nie tylko w tym, ale i w przyszłym roku wysokie ceny nawozów nie przekładały się na wysokie ceny żywności - powiedział dziennikarzom premier Mateusz Morawiecki.

Dodał, że propozycje mają zostać przedstawione w ciągu dwóch tygodni.  Nie wiadomo, jakie to będą działania, ale jest jasne, że rząd musi jakoś zareagować na obecną sytuację. Jeśli rolników nie będzie stać na kupno nawozów, obniżą się plony, a w konsekwencji jeszcze bardziej wzrosną ceny żywności.

W pierwszym naborze o dopłaty do nawozów ubiegało się 427 tys. rolników

Przypomnijmy, że do 31 maja 2022 r. rolnicy mogli składać wnioski o dopłaty do nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe lub wapno nawozowe z magnezem. 

Dotacje w wysokości 500 zł do ha upraw i 250 zł do ha łąk można było uzyskać na nawozy zakupione między 1 września 2021 r. a 15 maja 2022 r. O taką pomoc mógł ubiegać się jedynie rolnik, który złożył wniosek o przyznanie dopłat bezpośrednich za 2022 rok.

Do ARiMR wpłynęło blisko 427 tys. wniosków na kwotę 3,5 mld zł. Do tej pory rolnikom wypłacono 1,93 mld zł.

Kiedy Grupa Azoty i Anwil wznowią produkcję nawozów?

Grupa Azoty poinformowała o wstrzymaniu produkcji nawozów 22 sierpnia. Dzień później podobną decyzję podjął Anwil, który zastrzegł, że produkcja zostanie wznowiona jak tylko warunki makroekonomiczne na rynku gazu ulegną stabilizacji.

Natomiast Grupa Azoty zapewnia, że zapewnia, że stale monitoruje poziom cen wszystkich surowców oraz rentowność procesów produkcyjnych i na tej podstawie będzie podejmowała dalsze decyzje.

A na razie ceny gazu rosną w reakcji na zapowiedzi Gazpromu o przerwie w dostawie tego surowca przez gazociąg Nord Stream. Zdaniem analityków rynkowych nie zanosi się na szybką poprawę sytuacji.

-  Problemem jest ogromne zapotrzebowanie energetyczne, przy ograniczonej podaży. Rosja z diabelską konsekwencją realizuje swój cel. Europa nie ma szans na zasypanie dziury. Musi albo zacząć oszczędzać, co już robią Niemcy, albo inwestować np. w wydobycie węgla czy fotowoltaikę, ale te inwestycje nie dzieją się z dnia na dzień, stąd obecny kryzys - mówiła dziś money.pl Grażyna Piotrowska-Oliwa, była prezes PGNiG.

oprac. na podst. artykułu Kamili Szałaj tygodnik-rolniczy.pl
Fot: facebook Kancelaria Premiera

- Oczekiwanym efektem wejścia w życia projektowanego rozporządzenia będzie rozwój i dywersyfikacja krótkich łańcuchów dostaw poprzez wsparcie modernizacji działalności rozpoczynanej lub kontynuowanej przez rolników w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury – czytamy w uzasadnieniu projektu, które zostało opracowane na podstawie dotychczasowych doświadczeń z wdrażania podobnych działań inwestycyjnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Jakie będą warunki finansowania?

Dofinansowanie dla rolników i rybaków będzie udzielone przez ARiMR na przedsięwzięcia, których realizacja nie będzie trwała dłużej niż 12 miesięcy od dnia zawarcia umowy o objęcie przedsięwzięcia wsparciem i nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r. Wsparcia będzie udzielone, jeżeli wnioskodawca zobowiąże się, że co najmniej przez 3 lat będzie utrzymywał efekty realizacji przedsięwzięcia.

Maksymalna wysokość wsparcia to 500 000 zł., a minimalna 20 000 zł. Na realizację przedsięwzięcia może być przyznana i wypłacona zaliczka w wysokości do 50% wartości wsparcia.

MRiRW zakłada, że wsparciem zostanie objętych do końca 2025 r. co najmniej 1527 rolników i rybaków.

Na co można uzyskać wsparcie?

Poziom udzielonego wsparcia nie może przekroczyć 50% kosztów kwalifikowalnych, do których zalicza się koszty:

• budowy budynków i budowli wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, które są wykorzystywane do przetwarzania, przechowywania, przygotowania do sprzedaży oraz wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury;
• rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu połączonego z modernizacją budynków i budowli wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, które są wykorzystywane do przetwarzania, przechowywania, przygotowania do sprzedaży oraz wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury;
• zakupu nowych maszyn i urządzeń do przetwarzania, przechowywania, przygotowania do sprzedaży oraz wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury;
• zakupu nowych terminali płatniczych do obsługi bezgotówkowej oraz nowego sprzętu komputerowego i oprogramowania lub usługi informatycznej dotyczącej sprzedaży na odległość produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury;
• utrzymania domen internetowych w okresie realizacji przedsięwzięcia;
• zakupu nowych środków transportu, spełniających wymagania techniczne oraz normy niskiej emisji spalin określone w regulaminie wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem, które są przeznaczone do przewozu:
  - produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury, w tym produktów, których transport powinien odbywać się w szczególnych warunkach, takich jak cysterny, silosy, chłodnie, izotermy, baseny lub zbiorniki do transportu ryb;
  - produktów i półproduktów w procesach technologicznych lub magazynowania, w tym wózków widłowych i podnośników,
  - zwierząt przeznaczonych do uboju;
• zakupu nowych, ruchomych, spełniających wymagania techniczne oraz normy niskiej emisji spalin określone w regulaminie wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem, punktów sprzedaży oraz placówek gastronomicznych przeznaczonych do przygotowywania żywności wytworzonej w większości z produktów rolnych, rybołówstwa i akwakultury, pochodzących z gospodarstwa rolnego wnioskodawcy;
• modernizacji miejsc na placach targowych lub w budynkach i budowlach przeznaczonych do wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury przez wnioskodawcę, z tym że za koszt kwalifikowalny uważa się wyłącznie koszt, który jest związany bezpośrednio z powierzchnią wykorzystywaną przez wnioskodawcę do przechowywania, przygotowania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury;
• przygotowania w miejscach obsługi podróżnych, o których mowa w przepisach o drogach publicznych, miejsc do wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury, wytwarzanych przez wnioskodawcę;
• ogólne, bezpośrednio związane z przygotowaniem i realizacją przedsięwzięcia, takie jak koszty nadzoru, sporządzenia dokumentacji technicznej, studium wykonalności, planu przedsięwzięcia i uzyskania niezbędnych pozwoleń oraz związane z działaniami informacyjno-promocyjnymi.

Tylko nowe maszyny - konkurencyjność przetwórstwa

Ze względu na cele odnoszące się do poprawy konkurencyjności sektora przetwórstwa rolno-spożywczego, w ramach działania jest dopuszczony zakup wyłącznie nowych maszyn i urządzeń co gwarantuje, że koszty kwalifikowalne dotyczyć będą najnowszych dostępnych technologii. Dodatkowo, zgodnie z unijnymi wymogami, w ramach działania dopuszczony jest zakup wyłącznie nowych specjalistycznych środków transportu, które spełniają normy niskiej lub zerowej emisji spalin.

wk
fot: envatoelements

Zagrożone bezpieczeństwo żywnościowe UE i konkurencyjność

Zdaniem polskich organizacji rolniczych ogólny cel dla Unii Europejskiej, zakładający redukcję o 50 % zużycia pestycydów do 2030 r oraz krajowy, wynoszący nie mniej niż 35% będą miały istotny negatywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe i konkurencyjność unijnego rolnictwa, a konsekwencje realizacji tych celów nie zostały poddane wystarczającej analizie.

Proponowane przez UE ograniczenie zużycia środków ochrony roślin (ś.o.r) od 35 do 50 % może być korzystne tylko dla państw, które stosują bardzo dużo substancji czynnych. Wg danych FAO najwięcej w UE substancji czynnych stosuje się w Niderlandii, gdyż w ostatnich latach zużywa się 8,8 kg/ha, natomiast średnia dla całej UE wynosi 3,1. W Polsce stosuje się tylko 2,1 kg/ha substancji czynnych, co plasuje nasz kraj na 13 miejscu w UE.

Wg danych GUS w Polsce najniższe zużycie substancji czynnych notuje się w uprawach zbóż, a szczególnie w uprawie żyta, bo tylko 0,3 kg/ha, w owsie - 0,4 kg/ha, mieszanki zbożowe - 0,5 kg/ha, jęczmień jary i kukurydza - po 0,6 kg/ha, pszenica ozima - 1,3 kg/ha, rzepak ozimy - 1,7 kg/ha. W uprawach rolniczych największe zużycie ma miejsce w ochronie ziemniaków, gdzie stosuje się 3,6 kg/ha substancji czynnych, natomiast w burakach zużywa się 2,7. W Polsce w uprawach rolniczych stosuje się mniej substancji czynnych niż wynosi średnia dla całej UE z wyjątkiem ziemniaków, w których zużywa się więcej o 0, 5 kg/ha niż wynosi średnia dla UE.

Czarny scenariusz

- Redukcja stosowania substancji czynnych nawet o 35 % spowoduje w przypadku Polski duże problemy z prawidłową ochroną roślin. Taka sytuacja może spowodować zmniejszenie plonowania roślin rolniczych oraz zwiększy zagrożenie przez mykotoksyny, które w większości są substancjami wykazującymi oddziaływanie kancerogenne. Wg różnych ekspertyz wykonanych w Polsce oraz innych krajach nadmierne obniżenie zużycie może spowodować obniżenie plonowania roślin rolniczych od 15 do 50 %, co wpłynie na wielkie problemy z bezpieczeństwem żywnościowym – czytamy w piśmie podpisanym przez Mariana Sikorę z Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych oraz Stanisława Kaceprczyka z Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych.

Co można zmienić?

• Zdaniem FBZOR oraz PZPRZ w Polsce można obniżyć stosowanie szczególnie fungicydów, ale to wymaga szerokiego stosowania podczas siewu zaprawionego materiału siewnego odmian odpornych i tolerancyjnych na patogeny. Odmiany odporne są droższe i dlatego rolnicy powinni otrzymywać specjalne dopłaty w ramach WPR 2023 - 2027.
• W Polsce również można obniżyć zużycie insektycydów poprzez szerokie stosowanie środków biologicznych, które wymagają zwiększenia liczby zabiegów ochronnych, które są droższe o około nawet do 5-krotnie w porównaniu do metody chemicznej. Taka sytuacja wymaga pomocy dla praktyków, którzy stosują metody biologiczne w ramach specjalnych dopłat WPR 2023 - 2027. W niektórych krajach UE od wielu lat istnieją krajowe dopłaty, które pokrywają nawet 50 % kosztów zakupu środków biologicznych, co pozwoliło na duże upowszechnienie proekologicznych metod ochrony roślin.

Niewystarczający Plan Strategiczny

- Proponowana redukcja zużycia środków ochrony roślin od 35 do 50 % w aktualnej sytuacji w UE oraz na świecie jest założeniem utopijnym, ale w niskiej skali może być wykonana pod warunkiem specjalnych dopłat dla rolników, którzy rozszerzają stosowanie metod niechemicznych, w tym głównie z wykorzystaniem preparatów biologicznych oraz odmian odpornych na agrofagi. Brak pomocy w ramach WPR 2023 - 2027 i pozostawienie rolników bez wsparcia finansowego spowoduje, że nie nastąpi ograniczenie chemizacji środowiska rolniczego w całej UE – napisali M. Sikora oraz S. Kacperczyk.

Dlatego zdaniem organizacji rolniczych wprowadzenie proponowanych przez UE ograniczeń w stosowaniu będzie wymagało bardzo dużego wsparcia także w ramach Krajowego Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023 - 2027, który 15 lipca 2022 r. został przekazany przez MRiRW do akceptacji przez Komisję Europejską.

W Polsce produkcja roślin rolniczych powinna zostać oparta o Integrowaną Produkcję Roślinną, która została podana w KPS jako ekoschemat nr 14.3. W tym ekoschemacie uwzględniono całość wymagań w stosunku do produkcji roślin rolniczych, co pozwoli na rozwój metod niechemicznych, które ograniczą chemizację środowiska. Planowana kwota jednostkowa dopłat do prowadzenia Integrowanej Produkcji Roślinnej, która została określona na 306,74 € na 1 ha jest wartością pokrywającą koszty wynikające z IPR. Podano także powierzchnię IPR, która będzie podlegała dofinansowaniu i w latach realizacji WPR wynosi od 24.500 do 29.800 ha. Aktualnie certyfikowana IPR wynosi około 20.000 ha i wg PIORiN dotyczy głównie produkcji ogrodniczej, w tym jabłek, czyli MRiRW nie przewiduje rozwoju IPR.

Chcąc ograniczyć chemizację produkcji należy rozszerzyć IPR w Polsce nawet do powierzchni kilka mln ha, co wymaga dużego dofinansowania z WPR 2023 - 2027. Brak takich zmian spowoduje, że redukcja stosowania środków ochrony roślin nie będzie mogła zostać zrealizowana przez producentów roślin rolniczych.

- Aby cele redukcyjne były możliwe do osiągnięcia, powinny być realistyczne i oparte na dowodach naukowych. Powinny też uwzględniać lokalne uwarunkowania, poziom stosowania ś.o.r. w danym państwie członkowskim oraz wcześniejsze działania podejmowane w kierunku redukcji zużycia i ryzyka związanego ze stosowaniem ś.o.r. Podkreślamy jeszcze raz, że obecnie zużycie środków ochrony roślin w Polsce w przeliczeniu na powierzchnię upraw jest niższe od średniej wartości dla Unii Europejskiej oraz szeregu państw o podobnych warunkach rolniczych i klimatycznych – podsumowują Marian Sikora z FBZPR oraz Stanisław Kaceprczyk z PZPRZ. 

O stanowisku FBZPR oraz PZPRZ został powiadomiony wicepremier i minister rolnictwa Henryk Kowalczyk.

wk
fot: Bernat Patrycja

• wspieranie godziwych dochodów gospodarstw i odporności sektora rolnictwa w całej Unii w celu zwiększenia długoterminowego bezpieczeństwa żywnościowego oraz różnorodności w rolnictwie, a także zapewnienia stabilności ekonomicznej produkcji rolnej w Unii;
• przyciąganie i wspieranie młodych rolników i innych nowych rolników oraz ułatwienie zrównoważonego rozwoju przedsiębiorczości na obszarach wiejskich

Zalety funduszy wzajemnościowych

Dofinansowanie funduszy wzajemnościowych umożliwi wspólne zabezpieczenie się przed negatywnymi skutkami zdarzeń losowych w rolnictwie. Fundusze charakteryzują się niezarobkowym charakterem oraz swobodą członkostwa i demokracją w zarządzaniu funduszem. Rolnik jest jednocześnie członkiem funduszu i ma prawo udziału w jego władzach. Forma funduszu ubezpieczeń wzajemnych pozwala na obniżenie koszów ubezpieczenia w porównaniu do ubezpieczeń w zakładach komercyjnych.

Wypłaty odszkodowań w ramach funduszu zapewnią rolnikom uzyskanie dochodu z produkcji pomimo wystąpienia strat spowodowanych wystąpieniem:

• niekorzystnych zjawisk klimatycznych;
• chorób zwierząt lub roślin;
• inwazji szkodników;
• strat spowodowanych przez działanie podjęte w celu zwalczania lub powstrzymania choroby roślin, szkodników lub skutku incydentu środowiskowego.

Jak będą działały fundusze wzajemnościowe?

Celem interwencji jest:

• dofinansowanie tworzenia funduszy wzajemnościowych przez pierwsze trzy lata ich działalności;
• częściowa refundacja wypłaconych odszkodowań z tytułu szkód w produkcji.

Ochroną ubezpieczeniową będą objęte straty, które przekroczą 20 % średniej rocznej produkcji. Pomoc będzie miała formę dotacji w postaci refundacji maksymalnie 70% kosztów utworzenia funduszu i 70% kosztów wypłaconych odszkodowań.
Średnie wsparcie dla jednego funduszu wzajemnościowego w okresie 4 lat (w pierwszym roku dopłata do kapitału założycielskiego oraz refundacja 70% wypłaconych odszkodowań przez kolejne 3 lata) wyniesie 41,5 mln zł, co daje wartość średnio rocznie 10 383 334 zł dla jednego funduszu. Przy projektowaniu interwencji MRiRW uwzględniło możliwość tworzenia funduszy w oparciu o funkcjonujące Towarzystwa Ubezpieczeń Wzajemnych.

wk.
fot. envatoelements

Dane o dużych jednostkach przeliczeniowych rolnik może uzyskać w biurze powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwym ze względu na siedzibę stada. W tym celu wystarczy złożyć Wniosek o wydanie informacji o średniej rocznej liczbie DJP bydła w gospodarstwie na potrzeby wniosku o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej.

Wniosek można składać w urzędach gmin lub miast w terminie do 31 sierpnia 2022 roku. 

Ile wynosi zwrot akcyzy za paliwo rolnicze?

Jak podaje resort rolnictwa maksymalne wsparcie oblicza się w dwóch etapach. W pierwszym wyliczany jest iloczyn kwoty 110 zł oraz liczby hektarów użytków rolnych, będących w posiadaniu lub współposiadaniu producenta rolnego. W drugim etapie obliczany jest iloczyn kwoty 40 zł oraz średniej rocznej liczby dużych jednostek przeliczeniowych bydła (DJP) posiadanych przez rolnika w 2021 roku. Suma obu tych kwot stanowi limit pomocy.

Przy obecnych cenach paliw przyda się każda złotówka, a termin dobiega końca!

Oprac. dkol na podst. gov.pl

Fot. Pixabay

Skąd potrzeba zaostrzenia kar?

Organizacje producentów owoców i warzyw i ich zrzeszenia mogą otrzymać z budżetu UE pomoc finansową na realizację programów operacyjnych, opracowanych w oparciu o krajowe strategie utworzone na potrzeby danego państwa członkowskiego. Doświadczenia agencji płatniczych udzielających takiej pomocy w poszczególnych państwach członkowskich, w tym również wyniki audytów przeprowadzanych przez Komisję Europejską i Europejski Trybunał Obrachunkowy wykorzystywane są przy wprowadzaniu zmian w krajowych przepisach w celu poprawnego stosowania przepisów UE. Komisja Europejska podsumowała z jakimi problemami zetknęli się jej audytorzy w różnych państwach członkowskich UE w latach 2017-2019 i zaleciła, aby dostosować krajowe przepisy w celu zwiększenia efektywności kontroli i tym samym zapobiec utracie statusu uznania przez organizacje producentów lub zrzeszenia.

Jakie kary i za co?

Dlatego ministerstwo rolnictwa przygotowało projekt ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu. Przepisy zostaną uzupełnione o możliwość zastosowania przez dyrektora oddziału regionalnego ARiMR następujących kar:

•  za nieprzestrzeganie przez organizację producentów zobowiązania wykorzystywania zgodnie z przeznaczeniem inwestycji zrealizowanych ze współfinansowaniem ze środków unijnych. Kara ta będzie polegać na zwrocie kwoty pomocy finansowej przyznanej na inwestycję wraz z odsetkami, ustalonej przez dyrektora oddziału regionalnego ARiMR. Wprowadzenie tej kary ma zmotywować organizacje producentów do wykorzystywania inwestycji finansowanych z udziałem środków publicznych we właściwy sposób;
• za uniemożliwianie przeprowadzenia kontroli spełniania zobowiązania, o którym mowa wyżej;
• za wykorzystywanie przez organizację producentów owoców i warzyw środków finansowych zgromadzonych na funduszu operacyjnym w sposób niezgodny z przeznaczeniem. Kara będzie polegać na obniżce kwoty pomocy finansowej udzielonej danej organizacji za dany rok o kwotę wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem, maksymalnie do 5% kwoty pomocy przyznanej, co zmotywuje organizacje do prawidłowego korzystania ze środków funduszu operacyjnego.

Kary te muszą być są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające w celu zapewnienia odpowiedniej ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej czytamy w Ocenie Skutków Regulacji projektu ustawy.

Jakie jeszcze zmiany dla grup producentów?

Ale to nie jedyny zmiany jakie planuje rząd. Proponuje się m.in:

• przyjęcie sposobu określania wysokości wsparcia za produkty podlegające operacji wycofywania z rynku, uwzględniającego warunek, że wysokość kwoty wsparcia za takie produkty będzie niższa od ich aktualnych cen rynkowych, co będzie zapobiegać nieuzasadnionemu korzystaniu z tego działania kryzysowego, czyli wycofywania produktów z rynku zamiast wprowadzania ich do obrotu. Wysokość wsparcia za produkt wycofany z rynku będzie ustalana przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w oparciu o koszty poniesione przez organizację producentów na zakup produktu podlegającego wycofywaniu od producentów;
• wskazaniu sposobu ustalania rocznego pułapu pomocy na dofinansowanie funduszu operacyjnego organizacji producentów, co pozwoli na uwzględnienie rzeczywistej wartości produkcji sprzedanej producentów, którzy byli członkami danej organizacji lub zrzeszenia w okresie referencyjnym;
• przyznaniu Prezesowi ARiMR kompetencji w zakresie corocznego weryfikowania czy spełniony jest warunek udzielenia organizacjom producentów owoców i warzyw lub ich zrzeszeniom zwiększonej pomocy, czyli czy udział wartości produkcji owoców i warzyw skierowanej w Polsce na rynek za pośrednictwem organizacji producentów owoców i warzyw stanowi mniej niż 20% łącznej wartości produkcji sektora owoców i warzyw wprowadzonej do obrotu.

wk

Fot. Envato Elements

Jakie będą efekty ustawy? Likwidacja gospodarstw?

Zdaniem ekspertów rozwiązania te spowodują, że minimalny poziom realizacji NCW w 2023 roku w praktyce spadnie o 1/3 do poziomu 4,38% wobec 5,77%, jakie obowiązuje w bieżącym roku, co zmniejszy znacznie popyt na krajowe estry.

- Aktualnie procedowany i przyjęty przez Radę Ministrów projekt ustawy ogranicza poziom realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego do poziomu 60 %, a także wprowadza tzw. opłatę zastępczą Narodowego Celu Wskaźnikowego oraz zwiększenie limitu dolewu do paliw bioweglowodorów ciekłych (które nie są produkowane w Polsce). Wprowadzenie tego typu rozwiązań w praktyce spowoduje ograniczenie zapotrzebowania na krajowe estry i doprowadzi do znacznego ograniczenia opłacalności produkcji rzepaku w Polsce, doprowadzając do likwidacji wielu gospodarstw. Już w tym momencie, w związku z przyjęciem przez Rząd ww. rozwiązań, obserwuje się znaczny w ostatnich dniach spadek cen rzepaku, oferowanych rolnikom przez podmioty skupowe, co pogarsza i tak już trudną sytuację rolników związaną m.in. z cenami nawozów, z ogólna sytuacją rynkową a także  ze skutkami gospodarczymi konfliktu na Ukrainie. W związku z powyższym NSZZ RI „Solidarność” postuluje o pilne wycofanie z prac legislacyjnych  przedmiotowego projektu ustawy, który w zaproponowanym kształcie jest zagrożeniem dla polskiego rolnictwa i polskich gospodarstw rodzinnych, a także w sposób niekorzystny wpływa na realizację ogólnych celów środowiskowych – napisał w piśmie przewodniczący NSZZ RI „Solidarność” Tomasz Obszański.

Rolnicza „Solidarność” przypomina także, że ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 roku o  biokomponentach i biopaliwach ciekłych została podpisana przez ś.p. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego. I ma ona niekwestionowane znaczenie dla środowiska naturalnego oraz pomaga w zapewnieniu odpowiednich dochodów rolnikom i rozwoju uprawy rzepaku w Polsce.

Ustawa w Sejmie, czeka na opinię

Tymczasem kontrowersyjna ustawa została już przesłana do Sejmu, czeka na opinię Biura Legislacyjnego i w każdej chwili może zostać wysłana do pierwszego czytania.

- Inwazja Federacji Rosyjskiej na Ukrainę wywołała zaburzenia na europejskim rynku paliw, powodując m.in. bezprecedensowy wzrost cen paliw. Wojna odcisnęła swój ślad również na sektorze biopaliwowym z uwagi na istotną rolę Ukrainy w europejskim rolnictwie. W związku z powyższym jest konieczne wprowadzenie stosownych zmian w przepisach ustawy o biokomponentach – czytamy w uzasadnieniu projektu.

Szykują się zmiany w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich. Ponieważ PROW jest na ostatniej prostej MRiRW zaproponowało takie przesunięcia środków, aby w pełni wykorzystać unijne dotacje. Pieniądze zabrano z tych działań, które nie cieszą się wśród rolników popularnością. Z kolei 80 mln euro będzie przeznczone na inwestycje w zieloną energię w gospodarstwach.

Do konsultacji społecznych przesłano projekt rozporządzenia „w sprawie wysokości limitów środków dostępnych w poszczególnych województwach lub latach w ramach określonych działań lub poddziałań Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020”.

Realizacja programu wkroczyła w końcowy etap i dlatego zdaniem MRiRW należy obecnie dążyć do jak najpełniejszego wykorzystania budżetu poszczególnych instrumentów wsparcia, w tym również realizacji zasady N+3 dla każdej alokacji rocznej. Dlatego zaproponowano realokację środków finansowych w celu lepszego dopasowania budżetów poszczególnych instrumentów do rzeczywistych potrzeb zgłaszanych przez wnioskodawców. Jednocześnie przesunięcia środków zaproponowano do instrumentów, w których możliwe jest ich wykorzystanie, a alokacje pomniejszono biorąc pod uwagę jeszcze planowane nabory i szacowane zainteresowanie wnioskodawców.

Zmiany zostały pozytywnie zaopiniowane przez Komitet Monitorujący Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 i wysłane do akceptacji do Komisji Europejskiej w czerwcu 2022 r.

Jakie zmiany wprowadzi rząd?

• W ramach operacji „Modernizacja gospodarstw rolnych” planuje się uruchomienie nowego obszaru wsparcia (F) – zielona energia w gospodarstwie, w związku z czym należy zapewnić odrębny limit dla tego obszaru wsparcia. Potrzeby w tym zakresie oszacowano na kwotę ok. 80 mln euro.
• W zakresie instrumentu wsparcia „Zarządzanie zasobami wodnymi” istnieje potrzeba dostosowania budżetu do realnego zapotrzebowania na środki, zgodnie z informacjami pozyskanymi z Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (PGW WP). Z informacji tych wynika, że instytucja jest przygotowana na złożenie w pierwszym naborze wniosków na 185 inwestycji na terenie całego kraju, na kwotę 539 mln zł (ok. 122 mln euro). PGW WP deklaruje, że te inwestycje zrealizuje do końca 2024 roku. Jednocześnie PGW WP poinformowało, że przygotowywane są kolejne inwestycje, które mogłyby być zrealizowane w następnym naborze.
• W przypadku operacji typu „Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000” istnieje ryzyko niewykorzystania środków. W ramach kolejnych naborów wniosków obserwuje się malejące zainteresowanie beneficjentów tym instrumentem wsparcia:
  - w 2017 r. złożonych zostało 2 194 wnioski o przyznanie pomocy,
  - w 2019 r. - 1 555 wniosków,
  -w grudniu 2020 r. wpłynęły zaledwie 932 wnioski.

W związku z powyższym proponuje się realokowanie kwoty ok. 57 mln euro z tego instrumentu.

• W ramach operacji typu „Premie dla młodych rolników” (po uwzględnieniu naboru wniosków przeprowadzonego w 2022 r.) szacuje się oszczędności na poziomie ok. 50 mln euro.
• W ramach działania „Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku klęsk żywiołowych i katastrof oraz wprowadzanie odpowiednich środków zapobiegawczych” szacuje się oszczędności na poziomie co najmniej 17 mln euro.

- Dzięki dokonaniu proponowanych zmian nastąpi lepsze dopasowanie budżetów poszczególnych instrumentów do rzeczywistych potrzeb zgłaszanych przez wnioskodawców. Jednocześnie przesunięcia środków zaproponowano do instrumentów, w których możliwe jest ich wykorzystanie, a alokacje pomniejszono biorąc pod uwagę jeszcze planowane nabory i szacowane zainteresowanie wnioskodawców – napisano w uzasadnieniu rozporządzenia.

Rozszerzenie listy inwestycji

Dodatkowo, zaproponowano zmianę przepisów dotyczących warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania „Wsparcie inwestycji w środki zapobiegawcze, których celem jest ograniczenie skutków prawdopodobnych klęsk żywiołowych, niekorzystnych zjawisk klimatycznych i katastrof”.

Oprócz dotychczasowego wsparcia na zaopatrzenie w sprzęt do utrzymywania urządzeń wodnych, pomoc będzie udzielana również na wykonanie robót w zakresie urządzeń melioracji wodnych służących zabezpieczeniu gospodarstw rolnych przed skutkami suszy lub zalaniem, podtopieniem lub nadmiernym uwilgoceniem spowodowanym przez powódź lub deszcz nawalny. Zmiana ta nie ma wpływu na wysokość limitu środków dla przedmiotowego poddziałania.

Połączenie limitów

W przypadku poddziałań: „Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw” oraz „Pomoc na rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarach wiejskich”, na podstawie bieżącego monitorowania realizacji PROW 2014–2020 oraz w związku z końcowym etapem realizacji programu, w celu jak najpełniejszego wykorzystania budżetu, zaproponowano połączenie limitów na operacje dedykowane ASF i pozostałe typy operacji. Zmiana ta nie ma wpływu na wysokość limitu środków dla przedmiotowych poddziałań.

wk
Fot: envatoelements

Do konsultacji społecznych zostało przesłane rozporządzenie, którego celem jest określenie warunków i trybu udzielania wsparcia na wymianę pokryć dachowych z materiałów szkodliwych dla zdrowia lub  środowiska w gospodarstwach rolnych. Pieniądze na ten cel mają pochodzić z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, zwanym dalej KPO z działania: „ Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu objętej”.

Z szacunków MRiRW wynika, że z pomocy będzie mogło skorzystać ok. 81 tys. rolników.

Co wchodzi w skład dofinansowania?

-  Usunięcie wyrobów zawierających azbest z budynków służących do produkcji rolniczej i zastąpienie ich nowym pokryciem dachowym przyniesie korzyści społeczne, ekonomiczne i ekologiczne polegające na zmniejszeniu emisji włókien azbestu, uzyskaniu poprawy ochrony zdrowia mieszkańców obszarów wiejskich oraz poprawie wyglądu zewnętrznego budynków w gospodarstwie - napisano w uzasadnieniu rozporządzenia.

Pomimo istnienia Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032 oraz Ogólnopolskiego programu finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest uruchomionego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), który umożliwia dofinansowanie kosztów demontażu wyrobów azbestowych oraz transportu i unieszkodliwiania odpadów azbestowych, brak jest możliwości dofinansowania nowych pokryć dachowych wykonanych z tworzyw bezazbestowych w gospodarstwach rolnych.

Szczegóły programu

Wsparcia będzie udzielane na wymianę pokrycia dachowego zawierającego azbest i zastąpienie go nowym pokryciem dachowym wolnym od azbestu na budynkach służących do produkcji rolniczej, na powierzchni nie większej niż 500 m2 oraz na przedsięwzięcia:

• które nie zostały rozpoczęte przed dniem złożenia wniosku o objęcie wsparciem;
• których realizacja trwa nie dłużej niż 12 miesięcy od dnia zawarcia umowy o objęcie przedsięwzięcia wsparciem z ostatecznym odbiorcą wsparcia i nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r.;
• które obejmują wymianę pokrycia dachowego na całym budynku.

Beneficjent będzie musiał zobowiązać się, że co najmniej do dnia upływu 3 lat od dnia zawarcia umowy o objęcie przedsięwzięcia wsparciem będzie utrzymywał efekty realizacji przedsięwzięcia.

Poziom udzielonego wsparcia nie będzie mógł przekroczyć 40% standardowej stawki jednostkowej określonej w regulaminie wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem.

Wsparcie będzie udzielane w formie płatności końcowej, która będzie wypłacana po zrealizowaniu przedsięwzięcia. Na realizację przedsięwzięcia może być przyznana i wypłacona zaliczka w wysokości 50% wartości wsparcia.

W jaki sposób można składać wnioski?

Wsparcie będzie udzielać Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która udostępnia za pomocą systemu teleinformatycznego formularz wniosku o objęcie wsparciem zawierający w szczególności listę niezbędnych załączników oraz na stronie internetowej Agencji wzory oświadczeń i wzór umowy o objęcie przedsięwzięcia wsparciem, najpóźniej 3 dni przed dniem rozpoczęcia naboru wniosków o objęcie wsparciem. Wniosek o objęcie wsparciem będzie się składać za pomocą systemu teleinformatycznego ARiMR.

Tylko jeden wniosek

W przypadku złożenia przez wnioskodawcę w ramach naboru więcej niż jednego wniosku o objęcie wsparciem w odniesieniu do tego samego budynku, na którym wymieniane będzie pokrycie dachowe, Agencja będzie rozpatrywać wyłącznie wniosek, który pierwszy wpłynął do Agencji. Pozostałe wnioski o objęcie wsparciem tego samego wnioskodawcy w odniesieniu do tego samego budynku, na którym wymieniane będzie pokrycie dachowe, Agencja pozostawi bez rozpatrzenia.

wk
fot. envatolements

Komisja Europejska w ramach strategii „Od pola do stołu” założyła ambitne cele redukcji stosowania środków ochrony roślin. O tym jak to osiągnąć Bruksela poinformowała 22 czerwca publikując projekt rozporządzenia o zrównoważonym stosowaniu środków ochrony roślin. Zakłada on między innymi ograniczenie o 50% stosowania chemicznych środków ochrony roślin do 2030 roku na poziomie UE. Natomiast na poziomie krajów członkowskich, w zależności od dotychczasowego poziomu zużycia, redukcja do 2030 roku ma wynosić 35, 50 lub 65%.

Sprzeciw Warszawy - " Nie może on zyskać poparcia"

- Niestety, przedstawiony przez Komisję Europejską projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zrównoważonego stosowania środków ochrony roślin i w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2021/2115 jest dalece rozczarowujący, a proponowane rozwiązania są nieadekwatne do zakładanych celów. W obecnym kształcie nie może on zatem zyskać poparcia – napisał wiceminister rolnictwa Lech Kołakowski w odpowiedzi na interpelację posła Aleksandra Miszalskiego.

Podkreślenia wymaga, że ocena wpływu dla projektu rozporządzenia została opracowana przez Komisję Europejską przed agresją Rosji na Ukrainę i powinna zostać dokonana ponownie w kontekście diametralnie zmienionej sytuacji żywnościowej na świecie.

Jaki będzie efekt pomysłów Brukseli

Zdaniem MRiRW proponowane w projekcie rozwiązania miałyby istotny negatywny wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe i konkurencyjność unijnego rolnictwa, a także prowadziłyby do zwiększenia uzależnienia unijnego systemu żywnościowego od importu żywności.

To co najbardziej niepokoi resort rolnictwa to sposób określania krajowych celów redukcyjnych stosowania ś.o.r., które miałyby być ustalane wg ściśle określonych zasad matematycznych.

- Powyższe cele, dla których bazą są czysto ambicjonalne i polityczne założenia strategii Od pola do stołu, nie uwzględniają bowiem potrzeb ochrony roślin – kontynuuje wiceminister L. Kołakowski.

Polska zwraca uwagę zużycie środków ochrony roślin w Polsce w przeliczeniu na powierzchnię upraw jest przy tym niższe od średniej wartości dla Unii Europejskiej i niższe niż w szeregu państw o podobnych warunkach rolniczych i klimatycznych.

Zagrożenie dla utrzymania produkcji

Radykalne ograniczenie stosowania środków ochrony roślin w państwach o niskim ich zużyciu na ha (czyli m.in. w Polsce), spowodować może brak możliwości zapewnienia ochrony roślin, a tym samym utrzymania produkcji. Państwa członkowskie o niższym zużyciu środków ochrony roślin straciłyby ponadto możliwość efektywnego reagowania na nowe zagrożenia ze strony agrofagów (w tym związane ze zmianami klimatycznymi, zwiększającym się międzynarodowym obrotem handlowym, czy mobilnością ludzi).

Zagrożenia te wynikają tak z pojawiania się nowych agrofagów (szkodników i patogenów roślin), dotychczas niewystępujących na danym terenie, jak i ze zmian biologii rodzimych agrofagów zwiększających ich szkodliwość – jak np. większa liczba pokoleń w ciągu roku, wcześniejszy pojaw w uprawach roślin, etc. Dużym problemem dla ochrony upraw przy stale zmniejszającej się palecie dostępnych środków ochrony roślin, staje się też odporność agrofagów na dostępne preparaty.

Jak uchronić się przed nieuczciwym importem

Resort rolnictwa zwraca uwagę, że brak jest ze strony Komisji Europejskiej propozycji mechanizmów ograniczających zjawisko importu do Unii Europejskiej żywności produkowanej przy niższych niż unijne standardach środowiskowych. Badanie importowanej żywności na obecność pozostałości środków ochrony roślin nie rozwiązuje problemu, ponieważ preparaty stosowane na wczesnych etapach produkcji nie pozostawiają śladów w płodach rolnych.

Tym samym wynikające z projektu ograniczenie produkcji rolnej w Unii Europejskiej nie tylko stwarzałoby nieakceptowalne ryzyko żywnościowe dla obywateli, ale w ujęciu globalnym zagrażałoby bioróżnorodności poprzez kompensowanie niedoborów unijnej żywności jej produkcją w krajach, które nie stosują adekwatnych do unijnych standardów.

Ministerstwo oczekuje, że Komisja Europejska dążąc do ograniczenia stosowania środków produkcji w rodzimym rolnictwie, zaproponuje mechanizmy efektywnie chroniące naszych producentów przed konkurencją ze strony rolników z państw trzecich, nieprzestrzegających analogicznych do unijnych standardów produkcji.

Co proponuje Polska?

- W ramach prac nad projektem nowych przepisów Polska będzie konstruktywnie poszukiwać rozwiązań ograniczających ryzyko związane ze stosowaniem środków ochrony roślin, przy zachowaniu nienaruszonej podstawowej funkcji rolnictwa, jaką jest produkcja żywności. Priorytetem dla nas powinno być bowiem zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego obywateli, przy jednoczesnym przestrzeganiu zrównoważonych metod produkcji – podsumował wiceminister Lech Kołakowski.

wk
Fot. Bernat Patrycja

Działy specjalne płacą uproszczony podatek dochodowy

Jak wyjaśnili przedstawiciele MRiRW działy specjalne produkcji rolnej są jedynym działem rolnictwa, który jest objęty podatkiem dochodowym.

- Ze względu na to, że większość producentów rolnych nie prowadzi ksiąg rachunkowych, ksiąg handlowych, ani też ksiąg przychodów i rozchodów stosujemy ułatwienia poprzez określanie co roku norm szacunkowych podatku dochodowego od działów specjalnych produkcji rolnej. Działy specjalne są wylistowane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych i również w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Są to ilościowe powierzchnie bądź ilości zwierząt, od których naliczona jest norma dochodu szacunkowego - tłumaczyła senatorom Aleksandra Szelągowska zastępca dyrektora Departamentu Budżetu MRiRW.

Jaki wzrost podatków w przyszłym roku?

Minister finansów w porozumieniu z ministrem rolnictwa ogłasza w rozporządzeniu określa normy szacunkowe, które co roku zmieniają się w oparciu o wskaźnik wzrostu cen towarowej produkcji rolniczej podawany przez Główny Urząd Statystyczny.

- W tym roku za rok 2021 został określony wskaźnik wzrostu cen towarowej produkcji rolniczej na poziomie 106. Co oznacza, że w przyszłym roku normy szacunkowe będą o 6 % podwyższone w stosunku do roku bieżącego – kontynuowała A. Szelągowska, która podkreśliła, że informacja ta nie powinna być dla nikogo zaskoczeniem bo wynika wprost z ustawy.

Nie będzie zmian

Przedstawicielka MRiRW przypomniała także, że w ustawie zapisano także progi powyżej, których rolnicy z działów specjalnych produkcji rolnej muszą przejść na prowadzenia ksiąg rachunkowych.

– Dwa mln euro to jest ta kwota przychodu powyżej, której wszyscy, absolutnie wszyscy podatnicy muszą prowadzić duże księgi rachunkowe – mówiła  A. Szelągowska.

Senator P. Błaszczyk zwrócił uwagę, że zdaniem producentów drobiu ten próg jest za niski i trzeba go podnieść. Ale obecni podczas posiedzenia senackiej komisji rolnictwa przedstawiciele resortu finansów poinformowali, że nie mają takich planów.  Przypomnieli, że kilka lat temu ten próg został podwyższony z 1,2 mln euro do 2 mln euro.

W działach specjalnych produkcji rolnej funkcjonuje obecnie 33 tys. rolników, z czego ok. 1/3 są to hodowcy drobiu. Aż 98% z nich jako formę rozliczenia z fiskusem wybiera normy szacunkowe.

Kto jeszcze zalicza się do działów specjalnych?

• uprawy w szklarniach ogrzewanych powyżej 25 m2;
• uprawy w szklarniach nieogrzewanych powyżej 25 m2;
• uprawy w tunelach foliowych ogrzewanych powyżej 50 m2:
• uprawy grzybów i ich grzybni – powyżej 25 m2 powierzchni uprawowej.

Jak zamierza pomóc Prezes KRIR?

- Szanowny Panie Prezesie, w związku z Pana pismem znak IRWŁ/KRIR/1184/2022 przekazanym za pośrednictwem Krajowej Rady Izb Rolniczych, w sprawie wsparcia finansowego dla producentów rolnych uprawiających warzywa w niskich tunelach foliowych, poszkodowanych w wyniku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, uprzejmie informuję, że producenci rolni poszkodowani w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych tj. gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny, suszy w środku trwałym w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2015 poz. 187 z późn. zm.), mogą ubiegać się do 12 miesięcy od daty sporządzenia protokołu przez komisję powołaną przez wojewodę, o preferencyjny kredyt na wznowienie produkcji i odtworzenie środków trwałych – pisze Prezes KRIR Wiktor Szmulewicz.

Na co można przeznaczyć kredyt?

Kredyt przeznaczony może zostać między innymi na:

• zakup kwalifikowanego materiału siewnego;
• nawozów mineralnych;
• środków ochrony roślin;
• paliwa na cele rolnicze;
• inwentarza żywego.

W przypadku kredytów obrotowych kredytobiorca jest obowiązany udokumentować 50% poniesionych wydatków. Warunkiem ubiegania się o powyższe kredyty jest oszacowanie szkód przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód.



W piśmie Wiktor Szmulewicz, przypomina również, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, szkody w środkach stałych szacowane są jako wartość kosztów napraw lub różnicy pomiędzy wartością aktywów tuż przed wystąpieniem niekorzystnego zjawiska i bezpośrednio po jego wystąpieniu.
Trzeba pamiętać, że minimalny poziom start dotyczący pojedynczego środka trwałego wynosić musi powyżej 3 350 zł.

Co rozumiemy jako środki trwałe?

Zgodnie z przepisami ustawy z 1994 roku, środki trwałe rozumiemy jako aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki.

• nieruchomości - w tym grunty, prawo użytkowania wieczystego gruntu, budowle i budynki, a także będące odrębną własnością lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego;
• maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy;
• ulepszenia w obcych środkach trwałych;
• inwentarz żywy.

- Mając na uwadze powyższe, uprzejmie informuję, że w świetle przepisów ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa za oszacowanie szkód powstałych w wyniku gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny oraz suszy w środku trwałym w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich odpowiada wojewoda właściwy dla miejsca wystąpienia tych szkód. – czytamy dalej w piśmie Wiktora Szmulewicza.

Na podstawie przepisów z 2015 roku, w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji zadań ARiMR producenci rolni mogą starać się o preferencyjny kredyt. Jednak jego kwota przekroczyć nie może:

• 80% wartości nakładów inwestycyjnych i wynosić więcej niż 5 mln zł, w przypadku inwestycji realizowanych w gospodarstwie rolnym;
• 70% wartości nakładów inwestycyjnych i wynosić więcej niż 8 mln zł w przypadku inwestycji realizowanych w dziale specjalnym produkcji rolnej.
• Oprocentowanie kredytu jest zmienne i nie może wynosić więcej niż stopa referencyjna WIBOR 3M powiększona o nie więcej niż 2,5 punktu procentowego.
• Oprocentowanie należne bankowi jest płacone przez kredytobiorcę w wysokości 0,67 oprocentowania płaconego bankowi, jednak nie mniej niż 3%, a gdy oprocentowanie dla banku wynosi poniżej 3%, kredytobiorca płaci odsetki w całości, natomiast Agencja - w pozostałej części.
• Obecnie oprocentowanie dla kredytobiorcy wynosi 6,0903%.

Bernat Patrycja
Źródło: Zachodniopomorska Izba Rolnicza
Fot: Bernat Patrycja

Długa lista zmian w budżecie

Chodzi o 56 mln zł pochodzących z rezerwy celowej poz. 62 (fundusz gwarancji w rolnictwie). Na co pójdą pieniądze?

• 9 mln zł na Centralny Ośrodek Badań Odmian Roślin Uprawnych na zwiększenie limity wynagrodzeń pracowników;
• 1,1 mln  zł na wzrost wynagrodzeń w związku z przeniesieniem etatów Granicznych Inspektoratów Weterynaryjnych;
• 9 mln zł dla Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa na wydatki bieżące;
• 2,6 mln dla Państwowego Instytutu Weterynaryjnego w Puławach na wydatki majątkowe zakup sprzętu do laboratoriów;
• 30 mln zł dla szkół rolniczych prowadzone przez MRiRW na wydatki bieżące i inwestycyjne;
• 4 mln zł dla Łódzkiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego na wydatki majątkowe;
• 877 tys. zł dla Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na wydatki majątkowe;
• 150 tys. dla wojewódzkich inspektoratów JHARS (Lublin, Rzeszów, Warszawie)na wydatki bieżące związane ze zwiększonymi kontrolami granicznymi

- Projektowana zmiana nie spowoduje zakłóceń w finansowaniu zadań na, które pierwotnie zaplanowana była pozycja 62 rezerwy budżetowej– zapewnił posłów wiceminister finansów Piotr Patkowski. 

Wicepremier i minister rolnictwa Henryk Kowalczyk został poproszony przez posłów opozycji o szczegółowe wyjaśnienia dotyczące przesunięć w budżecie rolnym na 2022 r. Z jego relacji wynika, że pieniądze na COBOR-u będą przeznczone na wynagrodzenia dla 700 osób. Połowa z nich otrzymuje minimalne wynagrodzenie. Teraz otrzymają podwyżki ok. 300 zł brutto. W związku z potrzebami na granicy polsko -ukraińskiej podjęto decyzję o przeniesieniu 17 lekarzy weterynarii do Granicznych Inspektoratów Weterynarii. Z kolei szkoły rolnicze, których MRiRW prowadzi już 61 w związku z rosnącymi kosztami utrzymania otrzymają 25,7 mln na wydatki bieżące (zakup usług, energii, paliw i nawozów), a 4,2 mln zł na wydatki inwestycyjnie.

Zmiany w budżecie ARiMR - 11 mln dla plantatorów chmielu

Kolejnym punktem obrad było zaopiniowanie wniosku MRiRW w sprawie zmian w planie finansowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na 2022 rok.

Resort rolnictwa zaproponował w nim przeznaczenie 11 mln zł na pomoc dla plantatorów chmielu. Jest to związane z obniżoną ceną skupu chmielu. A także kwoty 25 mln zł na zwiększenie wydatków na nieoprocentowane pożyczki dla producentów świń. Kolejna zmiana dotyczy programu pomocy technicznej PROW na kwotę 25 mln zł oraz wniesienie wkładu założycielskiego powstającej spółki informatycznej 10 mln zł.  

fot. facebook COBORU

Sieci handlowe perfidnie wykorzystują prawo popytu i podaży

– Jesteśmy krajem, który jest dużym producentem żywności, większości tych produktów jesteśmy eksporterem, więc rynek krajowy nie jest w stanie wchłonąć tego, co produkujemy i sieci handlowe perfidnie wykorzystują prawo popytu i podaży – komentuje M. Maliszewski. – Swoją pozycję monopolistyczną bardzo często wykorzystują do tego, aby zmuszać dostawców do akceptowania bardzo złych warunków dostawy, szczególnie jeżeli chodzi o poziom cen. To są podstawowe przyczyny złych relacji pomiędzy dostawcami a sieciami handlowymi.

Powszechnie się zdarza, że nie ma żadnego partnerstwa – jest tylko wymuszanie dostaw, a producenci nie mają innego wyboru i muszą się na to zgadzać. Bardzo często również tym sposobem dochodzi do nieuczciwych praktyk, bo sieci podstawiając dostawcy umowę, wymuszają bardzo często warunki, które są na pograniczu prawa, albo nie są zgodne z prawem, ale dostawcy, nie mając alternatywy, godzą się na nie.

Pojawia się zatem kluczowe pytanie: czy jest jakakolwiek szansa na uzdrowienie tych relacji?

Wydaje się, że bez dobrej woli sieci handlowych, które zaślepione chęcią osiągnięcia jak największego zysku pogrążają dostawców, jest to w zasadzie niemożliwe. Wszelkie rozmowy, dyskusje, argumenty kosztów dostawców i producentów nie są brane pod uwagę i kończą się fiaskiem. Na chwilę obecną jedynie argumenty siły przemawiały sieciom handlowym do rozsądku, chociaż na chwilę. Tak jak pikieta zorganizowana przez ZSRP w styczniu br. przed centrum logistycznym jednej z największych w Polsce sieci handlowych, która odbiła się szerokim echem w mediach krajowych i zagranicznych. Magazyny, które zaopatrują sklepy sieci w woj. mazowieckim zostały na kilka godzin całkowicie zablokowane przez sadowników protestujących przeciwko działaniom zmierzającym wówczas do obniżenia cen jabłek dla producentów. To bez wątpienia znacząco nadszarpnęło wizerunek firmy. Nie bez znaczenia są też działania kontrolne prowadzone przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Ich efektem było nałożenie w 2020 r. na spółkę Jeronimo Martins rekordowej kary w wysokości 723 mln zł za wykorzystywanie przewagi kontraktowej. Poszkodowanymi byli głównie dostawcy owoców i warzyw.

– Spółka Jeronimo Martins Polska stosowała nieuczciwy mechanizm arbitralnego zmniejszania kontrahentom wynagrodzenia za już zrealizowane dostawy. Co istotne, dodatkowe rabaty uzyskiwane od dostawców żywności nie miały przełożenia na niższe ceny produktów dla klientów sieci Biedronka (…). To absolutnie niedopuszczalne wykorzystywanie siły rynkowej przez sieć handlową. Kara musiała być adekwatna do stopnia naruszenia przepisów prawa, uciążliwości praktyki oraz wysokości nieuczciwie uzyskanych korzyści przez portugalską sieć (…). Za tego typu praktyki, niszczące fundamenty uczciwości i odpowiedzialności w relacjach pomiędzy przedsiębiorcami, sankcja nie mogła być niska – powiedział Tomasz Chróstny, prezes UOKiK.

Przed nami kolejny sezon zbioru jabłek, który wbrew pierwotnym zapowiedziom nie będzie rekordowy. Bez wątpienia konflikt wojenny w Ukrainie oraz rozwój sytuacji pandemicznej będą miały wpływ na eksport i handel z sieciami handlowymi. Pozostaje nam mieć nadzieję, że pozytywny tym razem dla producentów jabłek.

Agnieszka Dywan
fot. envatoelements

• „rok po centrali”;
• „na paszę lub do siewu”;
• „nasiona odmian kolekcjonerskich";
• „truskawka gigant frigo” i wiele innych.

Podana jest nazwa odmiany z dokładnym opisem, która bardzo często podlega prawu własności.

Przykładowe ogłoszenia internetowe:

Nielegalne oferty i kontrole - kusi niska cena!

Zdaniem Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa ze względu na niższą cenę niż w przypadku kwalifikowanego materiału siewnego ogłoszeniodawcy nie narzekają na brak zainteresowania ze strony potencjalnych nabywców. Nabywcy również mają w czym wybierać – na najpopularniejszych giełdach internetowych w trakcie jednego sezonu siewu pojawia się kilka tysięcy ogłoszeń. Niestety, z dużą dozą prawdopodobieństwa można założyć, że część z nich to oferty nielegalne, naruszające wyłączne prawo do odmian roślin oraz przepisy ustawy o nasiennictwie.

Dlatego corocznie wojewódzcy inspektorzy przeprowadzają na podstawie art. 104 ustawy o nasiennictwie kontrole obrotu materiału siewnego, oferowanego w intrenecie i prasie, a także w wyniku powiadomień o ogłoszeniach uzyskanych od innych podmiotów.

Według sprawozdań uzyskanych od wojewódzkich inspektorów w 2021r. pracownicy terenowi PIORiN skontrolowali 6 521 ogłoszeń. Część ogłoszeniodawców (1 064)  usunęła swoje ogłoszenia po interwencji inspektorów, natomiast u 116 podmiotów zostały wykonane kontrole, które zakończyły się nałożeniem opłat sankcyjnych oraz mandatów.

Wymogi prawa

Oferowany materiał siewny do sprzedaży zarówno w punktach stacjonarnych jak i na portalach lub giełdach internetowych, musi spełniać wymagania przepisów o nasiennictwie, a obracający tym materiałem powinien dokonać wpisu do ewidencji podmiotów.

wk
fot. tyt. envato.elements

Maksymalnie do 15 milionów złotych będą mogli otrzymać przedsiębiorcy na realizację inwestycji w przetwórstwo rolno-spożywcze służące skracaniu łańcucha dostaw. Problem w tym, że pieniądze mają pochodzić z Krajowego Planu Odbudowy, którego Komisja Europejska nie chce uruchomić, dopóki Polska nie zrealizuje tzw. kamieni milowych.

Do konsultacji społecznych zostało właśnie przesłane rozporządzenie „w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielania wsparcia dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw na wykonywanie działalności w zakresie przetwórstwa lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury, w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności”.

Rozporządzenie będzie podstawą przygotowania programu pomocowego, który następnie zostanie przekazany do Komisji Europejskiej. Będzie ono finansowane z w ramach KPO. Dofinansowanie to obejmuje szeroki zakres inwestycji, który ma na celu skrócenie łańcucha dostaw.

Na co można otrzymać pieniądze?

Wsparcie będzie udzielane na:

• zakup i instalację nowych maszyn i urządzeń do przetwarzania, przechowywania, magazynowania, przygotowania do sprzedaży lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury;
• zakup nowych środków transportu wykorzystywanych do gospodarki magazynowej oraz do przewozu i wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury, lub produktów wytworzonych z tych produktów w wyniku prowadzonej działalności przetwórczej;
  budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont:
  - budynków i budowli niezbędnych do przetwarzania, przechowywania, magazynowania, przygotowania do sprzedaży lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury,
  - obiektów infrastruktury towarzyszącej związanej z wykonywaną działalnością w zakresie przetwórstwa lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury oraz związanej z gospodarowaniem odpadami i ochroną środowiska.

Jakie warunki otrzymania dofinansowania?

Poziom udzielonego wsparcia nie może przekroczyć 50% kosztów kwalifikowanych inwestycji. A otrzymają je tylko podmioty posiadające status mikro, małego lub średniego przedsiębiorstwa. Z Oceny Skutków Regulacji wynika, że dotyczy ok. 800 podmiotów, które od dnia zawarcia umowy będą miały nie dłużej niż 18 miesięcy na realizację inwestycji, ale nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r.

Na jakie pieniądze mogą liczyć przedsiębiorcy?

Wsparcie będzie udzielane do wysokości limitu, który wynosi:

• 3 000 000 zł – w przypadku przedsiębiorcy, który posiada status mikroprzedsiębiorstwa;
• 10 000 000 zł – w przypadku przedsiębiorcy, który posiada status małego przedsiębiorstwa,
• 15 000 000 zł – w przypadku przedsiębiorcy, który posiada status średniego przedsiębiorstwa.

Minimalna wysokość dofinansowania będzie wynosić 100 000 zł. Na realizację przedsięwzięcia może być przyznana i wypłacona zaliczka w wysokości 50% wartości wsparcia. Za realizację programu pomocowego będzie odpowiedzialna ARiMR, która przygotuje wzory wniosków dla beneficjentów.

Co to jest Krajowy Plan Odbudowy?

Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) to unijny program, który składa się z 54 inwestycji i 48 reform. Dzięki niemu Polska otrzyma 158,5 mld złotych, w tym 106,9 mld złotych w postaci dotacji i 51,6 mld złotych w formie preferencyjnych pożyczek. Zgodnie z celami UE znaczną część budżetu przeznaczymy na cele klimatyczne (42,7%) oraz na transformację cyfrową (20,85%).
Pieniądze z KPO mają pomóc Polsce szybciej osiągnąć wyznaczone cele. Fundusze będą zainwestowane m.in. w rozwój gospodarki, innowacje, środowisko, cyfryzację, edukację i zdrowie.

Na co mogą liczyć rolnicy i mieszkańcy wsi?

Rząd przewiduje, że na odbudowę przetwórstwa, rozwój sprzedaży i produkcji żywności ma być przeznaczone ok. 1,2 mld euro.

Konflikt z Brukselą - Polska zobowiązana do spełnienia tzw. kamieni milowych

Komisja Europejska zaakceptowała już nasz Krajowy Plan Odbudowy, ale jednocześnie uzależnia wypłatę pieniędzy od spełnienia tzw. kamieni milowych w obszarze sądownictwa. „Polska musi wykazać, że te kamienie milowe zostały osiągnięte przed dokonaniem jakichkolwiek wypłat” – informuje Komisja Europejska.
W praktyce oznacza to m.in. likwidację Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego oraz zaprzestanie karania sędziów za składanie tzw. pytań prejudycjalnych do unijnego Trybunału Sprawiedliwości.

wk
fot. envatoelements

Coraz więcej konsumentów skarży się, że w sklepach brakuje cukru. Choć część niedoborów w jednej z popularnych sieci dyskontów wynikać może z wewnętrznych problemów, ta odpowiedź nie wyczerpuje problemu.

Jak się okazuje, w lecie kupujemy więcej cukru, ponieważ wykorzystujemy go do robienia przetworów na zimę. Korzystamy również z bogactwa owoców sezonowych, więc cukier trafia też do ciast i deserów, zarówno tych przygotowywanych w domu, jak i tych z cukierni. Cukiernikom bowiem również zdarza się robić zakupy w marketach, jeśli ceny są atrakcyjniejsze niż w hurtowniach.

“Ruski trolling” czy polska panika?

Jeszcze niedawno lider AgroUnii Michał Kołodziejczak informował w internecie o możliwych problemach z dostępnością cukru w sklepach oraz o przewidywanych podwyżkach cen.

— Cukru brakuje i on będzie drożeć. Za źle zorganizowany handel zapłacą wszyscy Polacy. Pół roku temu miałem informację o tym, że cukier w połowie 2022 r. zdrożeje - mówił Kołodziejczak.

Wówczas wiele osób nie dowierzało jego słowom. Bardzo szybko okazało się jednak, że Kołodziejczak miał rację: cukru zaczyna brakować. AgroUnia opublikowała na swoim facebookowym profilu wiadomość, z której wynikało, że w sklepach trudno o słodkie kryształy, a sieci nie mogą zamówić ich więcej, gdyż uniemożliwia to system.

Przedstawiciele rządu uznali, że informacje o niedoborach cukru to “rosyjski trolling internetowy”, mający na celu destabilizację polskiej gospodarki i wytworzenie nastroju paniki.

Dlaczego cukru brakuje w sklepach?

W czerwcu portal money.pl informował, że jeszcze w tym roku cukier zdrożeje. Okazuje się bowiem, że choć w Polsce wciąż produkuje się go dużo, coraz więcej rolników rezygnuje z uprawy buraków cukrowych z powodu rosnących kosztów i nieopłacalności produkcji. Choć producenci cukru starali się zaoferować swoim dostawcom jak najlepsze warunki, wielu z nich i tak nie zdecydowało się kontynuować uprawy buraków.

Uprawa buraków i produkcja cukru już od jakiegoś czasu są coraz mniej popularne w całej Europie. Z tego powodu ceny cukru wędrują do góry, a na rynku jest go mniej.

Gdy przeminie już sezon na przetwory i do sklepów trafi cukier z tegorocznych buraków, nie mamy co liczyć na obniżkę cen. Koszty produkcji muszą bowiem się zwrócić, a te poszły w górę bardzo znacznie. Z tego powodu konsumenci zapłacą za szczyptę słodyczy nawet o 40 proc. więcej!

Słodzić czy nie słodzić?

Informacje o braku cukru w sklepach, zgodnie z tym, co mówią politycy, wywołały falę wzmożonego zainteresowania tym towarem.

— W magazynach spółek państwowych cukru jest wystarczająco. To, co się dzieje w supermarketach, jest spowodowane fake newsami. Ludzie rzucili się więc do sklepów i wykupili zapasy — mówił w rozmowie z Onetem przewodniczący komisji rolnictwa i rozwoju wsi, poseł Robert Telus.

Zarówno rządzący, jak i przedstawiciele AgroUnii, apelują, by nie dać się porwać “białemu szaleństwu” i nie kupować cukru na zapas, gdy tylko pojawi się on na sklepowych półkach. Mimo wszystko słodkich kryształów ma bowiem wystarczyć i póki co Polsce nie grozi “kryzys cukrowy”, nawet jeśli będziemy musieli zapłacić więcej.

fot. envato. elements

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawiło projekt ustawy o dodatku węglowym, który ma stanowić odpowiedź na potrzeby Polaków, związane z zakupem opału na zimę. 

“W 2022 r. na rynku unijnym i krajowym rynku obserwuje się znaczący wzrost cen nośników energii, który jest wynikiem oddziaływania szeregu nakładających się na siebie czynników, m.in. ożywienia gospodarczego po pandemii Covid-19 oraz inwazji zbrojnej Rosji na Ukrainę” - informuje MKiŚ w uzasadnieniu swojego projektu. 

Presję cenową, która pojawiła się zwłaszcza na rynku węgla, rząd usiłuje łagodzić na różne sposoby, między innymi proponując odgórną regulację cen tego surowca. Jednak wobec braku chęci współpracy ze strony właścicieli składów, politycy poszukują innych rozwiązań. Jednym z nich ma być właśnie jednorazowy dodatek węglowy.

Komu należy się dodatek węglowy?

Celem wprowadzenia dodatku węglowego jest zapewnienie wsparcia dla dużej grupy gospodarstw domowych w Polsce poprzez zapewnienie im dodatkowych środków na zakup opału. To właśnie do nich skierowany jest projekt MKiŚ.
Ma on przysługiwać gospodarstwu domowemu, w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest: 

• kocioł na paliwo stałe,
• kominek,
• koza,
• ogrzewacz powietrza,
• trzon kuchenny,
• piecokuchnia,
• kuchnia węglowa,
• piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane węglem kamiennym, brykietem lub peletem zawierającymi co najmniej 85% węgla kamiennego.

Aby móc uzyskać pieniądze w ramach dodatku węglowego, właściciel musi zadbać o to, by być wpisanym do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków. 

Ile pieniędzy można dostać w ramach dodatku węglowego?

Każdemu gospodarstwu domowemu, które spełni konieczne warunki, przysługiwać będzie jednorazowy dodatek węglowy. Jego wysokość MKiŚ ustaliło na poziomie 3 000 zł. Świadczenie będzie zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych. 

Projekt ma wejść w życie w III kwartale 2022 roku. MKiŚ przewiduje, że wnioski będzie można składać do 30 listopada, a gminy będą miały miesiąc, by wypłacić przyznany dodatek.


Zuzanna Ćwiklińska
fot. envato elements

KUPS wspiera stanowisko branży rolno-przetwórczej w sprawie systemu kaucyjnego

Stoimy na stanowisku, że butelki szklane jednorazowe powinny pozostać w gminnych systemach zbiórki i segregacji odpadów opakowaniowych i nie powinny być objęte projektowanym systemem kaucyjnym. Zakres sytemu powinien obejmować wyłącznie opakowania z tworzyw sztucznych tj. PET oraz ewentualnie puszki. Włączenie butelek szklanych jednorazowych spowoduje m.in:

• zwiększenie kosztów systemu;
• bardzo duże problemy dla małych rodzinnych sklepów oraz małych i średnich producentów soków i napojów z polskich owoców i warzyw.

Organizacje popierające powyższe stanowisko:

• Stowarzyszenie Krajowa Unia Producentów Soków - Julian Pawlak, Prezes Zarządu i Barbara Groele, Sekretarz Generalny;
• Polska Izba Handlu, Waldemar Nowakowski Prezes Zarządu, Maciej Ptaszyński, Dyrektor Generalny;
• Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji - Renata Juszkiewicz, Prezes Zarządu;
• Stowarzyszenie Polska Wódka – Andrzej Szumowski, Prezes Zarządu;
• Związek Pracodawców Polski Przemysł Spirytusowy – Witold Włodarczyk, Prezes Zarządu;
• Związek Pracodawców Polska Rada Winiarstwa - Magdalena Zielińska, Prezes Zarządu;
• Związek Pracodawców Polskie Szkło – Jan Świątek, Prezes Zarządu;
• Federacja Branżowych Związków Producentów Rolnych – Marian Sikora, Przewodniczący Federacji;
• Krajowy Związek Grup Producentów Owoców i Warzyw - Witold Boguta, Prezes Zarządu;
• Krajowe Stowarzyszenie Przetwórców Owoców i Warzyw - Andrzej Gajowniczek, Prezes Zarządu;
• Stowarzyszenie Polskich Dystrybutorów Owoców i Warzyw „Unia Owocowa” – Arkadiusz Gaik, Prezes Zarządu;
• Polska Izba Produktu Regionalnego i Lokalnego - Izabella Byszewska, Prezes Zarządu i Dariusz Goszczyński, Członek Zarządu;
• Związek Sadowników RP – Krzysztof Czarnecki, Wiceprezes Zarządu;
• Stowarzyszenie Sady Grójeckie - Emilia Lewandowska, Wiceprezes Zarządu i Janusz Kawęczyński, Członek Zarządu;
• Stowarzyszenie Plantatorów Jagody Kamczackiej - Andrzej Krupiński, Prezes Zarządu;
• Izba Pracodawców Recyklingu Opakowań EKOPAK, Michał Gawroński, Prezes Zarządu;
• Interzero – Paweł Lisiak – Członek Zarządu, Anna Grom, Członek Zarządu

Stanowisko koalicji zostało w dniu 19 lipca 2022 wysłane do:

• Pana Mateusza Morawieckiego – Premiera RP;
• Pana Henryka Kowalczyka - Wicepremiera, Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi;
• Pana Anny Moskwy – Minister Klimatu i Środowiska;
• Pana Waldemara Budy – Ministra Rozwoju i Technologii

 Bernat Patrycja
inf. pras
Fot. envatoelements

• dla produkcji roślinnej (tj. upraw – zbóż, kukurydzy, rzepaku, rzepiku, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek, ziemniaków, buraków cukrowych lub roślin strączkowych) od: huraganu, powodzi, deszczu nawalnego, gradu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny, suszy, ujemnych skutków przezimowania lub przymrozków wiosennych.
• dla produkcji zwierzęcej (tj. bydła, koni, owiec, kóz, drobiu lub świń) od: huraganu, powodzi, deszczu nawalnego, gradu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny, uboju z konieczności.

Jaki budżet zaplanowano na 2022 rok?

Na dopłaty do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich na 2022 r. w budżecie zaplanowane zostały środki, w wysokości ponad 1,5 mld zł.
Aby otrzymać zapewnione środki, konieczne jest zawarcie umowy ubezpieczenia z dotacją z budżetu państwa z wybranym zakładem ubezpieczeń.

Ponadto producenci rolni poszkodowani w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, mogą ubiegać się o:

• kredyt preferencyjny zarówno obrotowy na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych jak i działach specjalnych produkcji rolnej, jak i na odtworzenie środków trwałych zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. poz. 187 z późn.zm.), warunkiem ubiegania się o ten kredyt jest oszacowanie szkód przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód;
  
  
• udzielenie przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, na indywidualny wniosek rolnika, który poniósł szkody spowodowane przez niekorzystne
  zjawiska atmosferyczne na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2021 r. poz. 266) pomocy w opłaceniu bieżących składek na ubezpieczenie społeczne oraz regulowaniu zaległości z tego tytułu w formie odroczenia terminu płatności składek i rozłożenia ich na dogodne raty, a także umorzenie w całości lub w części bieżących składek;
  
  
• zastosowanie przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa na podstawie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
  Państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 514, z późn. zm.) odroczenia i rozłożenia na raty płatności z tytułu umów sprzedaży i dzierżawy nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz ulg w opłatach czynszu, a także umorzenia raty płatności czynszu z tytułu umów dzierżawy, na indywidualny wniosek producenta rolnego, w którego gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej powstały szkody;
• udzielenie na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, z późn. zm.) przez wójtów, burmistrzów lub prezydentów miast ulg w podatku rolnym, na indywidualny wniosek producenta rolnego. Pomoc w spłacie zobowiązań wobec Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, gminy oraz Krajowego Ośrodek Wsparcia Rolnictwa jest udzielana w formule pomocy de minimis.

• W pierwszym przypadku nie powstaje majątek wspólny. Każdy z małżonków posiada swój majątek osobisty i samodzielnie nim zarządza. Do tego majątku wchodzą zarówno przedmioty nabyte przed ślubem, jak i po zawarciu małżeństwa.
• W przypadku zawarcia intercyzy w trakcie małżeństwa od dnia jej ustanowienia nabyte przez każdego z małżonków przedmioty wchodzą do jego majątku osobistego.
• Intercyza z wyrównaniem dorobków polega natomiast na tym, że od chwili zawarcia umowy pomiędzy małżonkami powstaje rozdzielność majątkowa. Istnieją tylko majątki osobiste i nie ma majątku wspólnego, natomiast w chwili ustania rozdzielności następuje wyrównanie dorobków. Art. 51[4] k.r.o. stanowi, że po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonek, którego dorobek jest mniejszy niż dorobek drugiego małżonka, może żądać wyrównania dorobków przez zapłatę lub przeniesienie prawa.

Ustanie rozdzielności następuje poprzez rozwiązanie umowy, orzeczenie rozwodu lub separacji. Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać zmniejszenia obowiązku wyrównania dorobków. W razie braku porozumienia między stronami co do sposobu lub wysokości wyrównania, rozstrzyga sąd. Dorobkiem każdego z małżonków jest wzrost wartości jego majątku po zawarciu umowy majątkowej, np. kupno nieruchomości czy też samochodu. Jeżeli umowa majątkowa nie stanowi inaczej, do dorobku nie wlicza się m.in. przedmiotów odziedziczonych przez małżonka, przekazanych mu darowizną lub zapisanych mu, przedmiotów uzyskanych z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków.

Do dorobku dolicza się natomiast wartość:

• 1) darowizn dokonanych przez jednego z małżonków, z wyłączeniem darowizn na rzecz wspólnych zstępnych małżonków oraz drobnych zwyczajowo przyjętych darowizn na rzecz innych osób;
• 2) usług świadczonych osobiście przez jednego z małżonków na rzecz majątku drugiego małżonka;
• 3) nakładów i wydatków na majątek jednego małżonka z majątku drugiego małżonka. Dorobek oblicza się według stanu majątku z chwili ustania rozdzielności majątkowej i według cen z chwili rozliczenia.

Podpis prezydenta

Dzisiaj ustawę podpisze prezydent Andrzej Duda.

Prezydent @AndrzejDuda podpisze dzisiaj ustawę o tzw. wakacjach kredytowych. Analizy wypadły pomyślnie, nie bez znaczenia był fakt, że ustawę poparły wszystkie siły polityczne w parlamencie — Szef Gabinetu Prezydenta RP @PSzrot.

???? Belweder, godz. 11.30

— Kancelaria Prezydenta (@prezydentpl) July 14, 2022

Rolnicy nie dostaną wsparcia?

Wsparcie finansowe do kredytów hipotecznych niestety w obecnej formie nie obejmuje rolników. Pomijając fakt, że rolnik również buduje dom i kupuje mieszkania, ponadto bierze kredyt hipoteczny lub inwestycyjny na budowę lub modernizację budynków inwentarskich lub zakup ziemi. Podwyżka stóp procentowych także dotyka ich portfel i są to kwoty gigantyczne. To nie są często inwestycje rzędu 500 tys. zł, ale 3, a nawet 10 mln zł.

Warto sobie wyobrazić, o ile może wzrosnąć wówczas rata kwartalna! Co gorsza ekonomiści nie mogą prognozować, o ile jeszcze wzrosną stopy procentowe i gdzie jest ich granica, gdyż zależy to od inflacji, ale również od sytuacji na europejskim i światowym rynku. Prezes NBP Adam Glapiński twierdzi, że jeśli inflacja nie będzie rosła to stopy procentowe nie będą podnoszone. Nie jest to zbyt optymistyczna wizja obserwując, co dzieje się z podstawowym koszykiem produktowym.

 – Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych informuje, że nie objęła ona rolników, którzy zaciągnęli kredyty hipoteczne, np. na zakup ziemi, a także kredytów inwestycyjnych (np. na budowę obory) i mają kłopoty w ich spłacie. Biorąc powyższe pod uwagę, Zarząd KRIR zwrócił się do Wicepremiera Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Henryka Kowalczyka o pilną nowelizację ww. ustawy w zakresie możliwości skorzystania z wakacji kredytowych rolnikom, którzy w związku ze wzrostem stóp procentowych nie są w stanie spłacać kredytów – podkreśla KRIR.

Warto zwrócić uwagę na fakt iż obecne gospodarstwo rolne, to nie trzy krówki, świnka i kogut, tylko przedsiębiorstwa obracające ogromnymi pieniędzmi, zatrudniającymi pracowników, wymagające ciągłych inwestycji. Jednak nadal rolnik nie jest traktowany jak prawdziwy przedsiębiorca i pomijany w tak istotnych kwestiach. 

- Ponadto, w związku z tym, że ustawa wydłużyła z 31 lipca do 31 października działanie tarcz antyinflacyjnych – Zarząd KRIR wnioskuje o objęcie tarczami również prowadzących gospodarstwa rolne rolników. Zarząd KRIR uważa, że rolnicy powinni być traktowani na równo jako prowadzący działalność gospodarczą – dodaje Izba Rolnicza.

Oprac. dkol na podst. KRIR/money.pl/nbp.pl/gov.pl/TT

Fot. Envato Elements

 Koalicji Żywa Ziemia oraz Koalicji Rolnictwo dla Przyrody złożyły na ręce premiera Mateusza Morawieckiego, wicepremiera i ministra rolnictwa Henryka Kowalczyka, ministra zdrowia oraz klimatu i środowiska apel „o pilne podjęcie wszelkich działań w celu przyjęcia przepisów prawa w zakresie ograniczenia stosowania (i ryzyka) chemicznych środków ochrony roślin w produkcji rolnej (pestycydów) oraz stworzenia warunków realizacji ambitnych celów europejskiej Strategii "Od pola do stołu" –  zmniejszenia o 50% stosowania i ryzyka chemicznych środków ochrony roślin do 2030 r.”.

Ekolodzy krytykują rząd - Polska pozostaje krajem niezmiennie krytycznym wobec strategii „Od pola do stołu” 

Jego autorzy ubolewają, że na forum Unii Europejskiej Polska pozostaje krajem niezmiennie krytycznym wobec strategii „Od pola do stołu” i domagającym się osłabienia przepisów, które przyczyniłyby się do ograniczania użycia chemicznych środków ochrony roślin. Niepokój ekologów budzi także fakt, że Polska przewodzi grupie 12 krajów sprzeciwiających się nowej legislacji.

- Zwracamy się z prośbą o zapewnienie, że nasz kraj przyjmie stanowisko odmienne od dotychczasowego i będzie głosować za przyjęciem ostrzejszych unijnych przepisów w tym zakresie, zgodnie z celem powstrzymania dalszego szkodliwego oddziaływania tych pestycydów na zdrowie ludzi oraz środowisko i klimat. Oczekują tego polscy obywatele i konsumenci zaniepokojeni chemicznym zanieczyszczeniem żywności, przestrzeni publicznej oraz negatywnym wpływem pestycydów na ludzkie zdrowie– napisała Agnieszka Makowska Koordynatorka Koalicji Żywa Ziemia, która przekonuje, że rolnicy skorzystają na nowych regulacjach bo będą mniej wydawać na pestycydy a do tego dostaną dofinansowanie na alternatywne środki ochrony roślin.   

Zaostrzyć propozycje Brukseli

Ekolodzy przekonują, że robocze wersje rozporządzenia UE zawierają zbyt słabe propozycje dla redukcji użycia chemicznych środków ochrony roślin (pestycydów) dlatego trzeba je jeszcze bardziej zaostrzyć.
- Szczególne ważne jest również zapewnienie, że chemiczne środki ochrony roślin będą wykorzystywane tylko w ostateczności, po uprzednim zastosowaniu innych praktyk rolniczych, takich jak: płodozmian, rośliny okrywowe, stosowanie stref buforowych w celu naturalnej kontroli szkodników, mechaniczne odchwaszczanie i wszystkie inne praktyki agrotechniczne, w tym zastosowanie biologicznych środków i metod ochrony roślin, a w stanie najwyższej konieczności ewentualnie pestycydów o niskim ryzyku – czytamy w piśmie Koalicji Żywa Ziemia oraz Koalicji Rolnictwo dla Przyrody.

Nie będzie zmiany stanowiska - Polska będzie się sprzeciwiać definitywnie

Ale resort rolnictwa nie zamierza ustępować i zapowiada kontynuację dotychczasowej polityki.
– Bardzo niebezpieczne jest oczekiwanie Komisji Europejskiej o redukcji środków ochrony roślin o połowę. Tutaj Polska będzie się sprzeciwiać definitywnie – mówił w środę podczas spotkania z rolnikami w województwie świętokrzyskim wicepremier i minister rolnictwa Henryk Kowalczyk, który sprzeciwił się wyznaczaniu arbitralnych kryteriów i podkreślił, że kraje, które stosują dużo środków ochrony roślin powinny być  w większym stopniu zobowiązane do ich redukcji.   

Głos rolników -  Takie rozwiązanie jest nie do przyjęcia dla każdego kto ma odrobinę rozumu i zdrowego rozsądku

Do treści pisma odniósł się także w mediach społecznościowych Jacek Zarzecki prezes Polskiego Związku Hodowców i Producentów Bydła Mięsnego, którego zdaniem taki apel to debilizm i działanie na szkodę polskiego rolnictwa.
- A dlaczego? To proste jak budowa cepa ale widać, że dla niektórych to jest zbyt trudne do ogarnięcia . Propozycja KE zawiera zapis o zmniejszeniu proporcjonalnym zużycia śor o 50% do 2030 roku. Proporcjonalnym czyli każdy kraj procentowo równo. Diabeł tkwi jednak w szczegółach. A te szczegóły są dla Polski takie, że dzisiaj zużywamy ok 2,1 kg substancji czynnych na 1 ha gdy np. Holendrzy 8,8kg a średnia unijna jest ok. 3 kg. Tak więc proporcjonalnie zmniejszenie spowodowałoby, że w PL zużywalibyśmy ok. 1 kg a w Niderlandach nadal 4 krotnie więcej niż w u nas.  Takie rozwiązanie jest nie do przyjęcia dla każdego kto ma odrobinę rozumu i zdrowego rozsądku – napisał

J. Zarzycki, który podkreślił, że w dobie wojny i kryzysu żywnościowego na świecie, trzeba zapewnić rolnikom narzędzia do produkcji, aby zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe. Takim narzędziem są właśnie środki ochrony roślin.

wk
fot. envatoelements

Wartość polskich produktów rolno-spożywczych, które eksportowano na rynki zagraniczne, wyniosła 10,2 mld euro (46 mld zł), co oznacza wzrost o 16,2 proc. w stosunku do analogicznego okresu rok wcześniej.

Jakie towary miały najbardziej istotny udział?

• nasiona roślin oleistych, tłuszcze roślinne - tu eksport wzrósł o 49 proc;
• soki owocowe i warzywne  - 38 proc;
• produkty mleczne - 33 proc;
• mięso i jego przetwory - 28 proc;
• alkohol oraz cukier i wyroby cukiernicze - po 17 proc;
• warzyw - o 12 proc;
• owoców oraz ich przetworów - 9 proc.

Aktywność polskich producentów w relacjach biznesowych na rynkach krajów trzecich

– Poszukujemy nowych rynków dla polskich owoców i warzyw i tutaj nie mamy większego problemu. Pozostaje wyłącznie kwestia ceny – mówi wiceminister rolnictwa i rozwoju wsi. – Nie ukrywam, że istotny jest dla nas Daleki Wschód i będziemy szukać tam nowych możliwości, które pozwolą nam ten rynek zdobywać. Ale ważne jest też to, co dzieje się np., jeżeli chodzi o Stany Zjednoczone czy Kanadę, która chce do nas eksportować, ale nakłada na nas kolejne bariery. Tak więc musimy po prostu w ramach współpracy międzynarodowej, w ramach Unii Europejskiej szukać rozwiązań, które pozwolą na pozyskiwanie tych rynków.

Polski sektor rolno – spożywczy ucierpiał przez pandemię COVID-19, zaburzony łańcuch dostaw, konsekwencje wojny w Ukrainie. Jak wskazuje analiza banku Santander (na podstawie danych GUS), w ubiegłym roku eksport przetworów owocowo-warzywnych do Rosji i Ukrainy rósł dynamicznie – odpowiednio o 36 proc. i 21 proc.

Polskie jabłka straciły możliwość eksportu

Polscy producenci jabłek stracili możliwość sprzedaży między innymi na Białoruś, do Mongolii i Kazachstanu. Egipt, odbiorca polskich jabłek (w ubiegłym prawie 160 tys. t jabłek), z powodu wojny wstrzymał import produktów, które nie są podstawową żywnością. Jest To efekt decyzji Banku Centralnego Egiptu.

– Współpraca z Egiptem i wymiana finansowa to jeden z dylematów, który jest w tej chwili bardzo istotnie negocjowany ze względu na bariery, które nałożył ich narodowy bank centralny – mówi Rafał Romanowski.

Według danych PAIH Polska odpowiada również za dużą produkcję i eksport malin, czarnych porzeczek, borówek, mięsa, przetworów mlecznych.

– Dobrze wykorzystaliśmy nasze członkostwo w Unii Europejskiej, przede wszystkim poprzez inwestycje, np. w system produkcyjny poszczególnych warzyw i owoców – mówi wiceminister rolnictwa i rozwoju wsi. – Wykorzystaliśmy środki unijne, zainwestowaliśmy w najnowocześniejsze technologie, a tym samym nasza konkurencyjność bardzo istotnie wzrosła.

Polska musi jednak cały czas szukać rozwiązań, których celem jest zdobycie nowych rynków zbytu, aby zwiększyć potencjał tego sektora.

– Musimy również budować ten sektor w naszym kraju, a więc m.in. odbudowywać przetwórstwo w ramach Skarbu Państwa. Stąd realizacja dużego projektu, jakim jest Krajowa Grupa Spożywcza, która w tej chwili zajmuje się przetwórstwem zboża czy cukru. Naszą ambicją jest jednak to, żeby zajmować się też wytwarzaniem produktów z owoców miękkich i twardych. Chcemy to zrobić w ciągu kilku najbliższych miesięcy – zapowiada Rafał Romanowski.

Źródło: newseria
Fot: 

Z kolei w exposé wygłoszonym w listopadzie 2019 r. Premier powiedział: „Zapytajmy też, czy to normalne, żeby dopłaty dla polskich rolników w kolejnej perspektywie budżetowej miały być niższe od dopłat dla rolników francuskich czy niemieckich? Nie. (...) Przekonaliśmy (Europę) do polskiego komisarza rolnictwa i przekonamy do dobrych rozwiązań dla wsi na poziomie europejskim".

Co to jest średnia unijna?

W odpowiedzi wicepremier i minister rolnictwa zwrócił uwagę, że  samo pojęcie „średnia dopłata” stanowi duże uproszczenie, z uwagi na wiele rodzajów płatności bezpośrednich i wiele stawek. Różnice w poziomie wsparcia w przeliczeniu na hektar występują zresztą nie tylko pomiędzy państwami członkowskimi, ale także pomiędzy regionami w danym państwie członkowskim, co wynika ze stosowania różnych modeli systemu płatności bezpośrednich.

Nie mniej wg szacunków MRiRW, średnia dopłata dla rolnika w UE w kampanii 2022 r. wynosi ok. 6,2 tys. euro. Kwota ta została obliczona jako iloraz całkowitej puli środków finansowych na 2022 r. po uwzględnieniu transferu środków między filarami, ale bez przejściowego wsparcia krajowego oraz łącznej liczby beneficjentów w kampanii 2019 r.

Na czym polega mechanizm konwergencji?

Minister rolnictwa przyzna w odpowiedzi, że wyrównanie dopłat bezpośrednich było jednym z najważniejszych dla Polski postulatów związanych z unijną perspektywą finansową na lata 2021-2027.

W ramach osiągniętego na forum UE porozumienia (lipiec 2020 r.), tempo i skalę wyrównywania płatności bezpośrednich pomiędzy państwami członkowskimi UE określił mechanizm tzw. konwergencji zewnętrznej. Polega on na stopniowym wyrównywaniu płatności bezpośrednich, zgodnie z następującym rozwiązaniem:

• we wszystkich państwach członkowskich, w których płatności bezpośrednie na hektar wynoszą mniej niż 90% średniej UE, różnica między obecną średnią wysokością ich płatności bezpośrednich a 90% średniej UE zostanie zmniejszona o 50% w sześciu równych etapach, począwszy od 2022 r.
• Ponadto wszystkie państwa członkowskie będą mieć poziom płatności wynoszący co najmniej 200 EUR na hektar w 2022 r. i wszystkie państwa członkowskie osiągną co najmniej 215 EUR na hektar do 2027 r. Konwergencja będzie finansowana proporcjonalnie przez wszystkie państwa członkowskie.

- W wyniku tego mechanizmu średnia wartość wsparcia bezpośredniego w Polsce w przeliczeniu na hektar będzie wzrastać w kolejnych latach. Należy jednak pamiętać, że wiele państw członkowskich postulowało całkowitą rezygnację z procesu wyrównywania płatności bezpośrednich. Istotny wpływ na przebieg ostatnich negocjacji WRF miało również wystąpienie Wielkiej Brytanii z UE, które wymusiło wprowadzenie ograniczeń także w wydatkach UE na WPR – przekonuje w odpowiedzi wicepremier i minister rolnictwa.

Inne formy powiększania koperty dopłat bezpośrednich

MRiRW przypomina także, że innym mechanizmem, który ma znaczenie dla poziomu płatności bezpośrednich jest tzw. mechanizm elastyczności, pozwalający na transfer unijnych środków. Polska z możliwości transferu korzysta już od kampanii roku 2014 - pula środków na płatności bezpośrednie jest zasilana środkami z PROW w maksymalnej wysokości dopuszczonej przepisami UE.

Dodatkowo Polska stosuje Przejściowe Wsparcie Krajowe, które finansowane jest z budżetu krajowego. W ramach tego instrumentu w 2022 r. przywrócono, stosowaną po raz ostatni w 2013 r., Uzupełniającą Płatność Podstawową. Płatność ta obejmuje najważniejsze rośliny uprawne, jak również grunty orne, na których nie jest prowadzona uprawa. Ta forma wzrostu płatności bezpośrednich obejmuje ok. 1,17 mln rolników.

Efekt płatności uzupełniającej

Ministerstwo rolnictwa przekonuje, że stosowanie Uzupełniającej Płatności Podstawowej, wraz z utrzymaniem płatności redystrybucyjnej spowoduje, że już od kampanii 2022 r. rolnicy posiadający gospodarstwa o wielkości od 3 do 30 ha użytków rolnych uzyskają płatności bezpośrednie na średnim poziomie przekraczającym średnią UE.

Ponadto od 2023 r., dzięki kontynuacji Uzupełniającej Płatności Podstawowej oraz zwiększeniu środków na płatność redystrybucyjną i rozszerzeniu tej płatności na gospodarstwa o wielkości 1-2 ha (płatność będzie przyznawana od 1 do 30 ha w gospodarstwach o wielkości do 300 ha), średni poziom wsparcia na hektar dla ponad 97% gospodarstw będzie co najmniej równy przeciętnej unijnej.


wk
fot. envatoelements

Z kolei w exposé wygłoszonym w listopadzie 2019 r. Premier powiedział: „Zapytajmy też, czy to normalne, żeby dopłaty dla polskich rolników w kolejnej perspektywie budżetowej miały być niższe od dopłat dla rolników francuskich czy niemieckich? Nie. (...) Przekonaliśmy (Europę) do polskiego komisarza rolnictwa i przekonamy do dobrych rozwiązań dla wsi na poziomie europejskim".

Co to jest średnia unijna?

W odpowiedzi wicepremier i minister rolnictwa zwrócił uwagę, że  samo pojęcie „średnia dopłata” stanowi duże uproszczenie, z uwagi na wiele rodzajów płatności bezpośrednich i wiele stawek. Różnice w poziomie wsparcia w przeliczeniu na hektar występują zresztą nie tylko pomiędzy państwami członkowskimi, ale także pomiędzy regionami w danym państwie członkowskim, co wynika ze stosowania różnych modeli systemu płatności bezpośrednich.

Nie mniej wg szacunków MRiRW, średnia dopłata dla rolnika w UE w kampanii 2022 r. wynosi ok. 6,2 tys. euro. Kwota ta została obliczona jako iloraz całkowitej puli środków finansowych na 2022 r. po uwzględnieniu transferu środków między filarami, ale bez przejściowego wsparcia krajowego oraz łącznej liczby beneficjentów w kampanii 2019 r.

Na czym polega mechanizm konwergencji?

Minister rolnictwa przyzna w odpowiedzi, że wyrównanie dopłat bezpośrednich było jednym z najważniejszych dla Polski postulatów związanych z unijną perspektywą finansową na lata 2021-2027.

W ramach osiągniętego na forum UE porozumienia (lipiec 2020 r.), tempo i skalę wyrównywania płatności bezpośrednich pomiędzy państwami członkowskimi UE określił mechanizm tzw. konwergencji zewnętrznej. Polega on na stopniowym wyrównywaniu płatności bezpośrednich, zgodnie z następującym rozwiązaniem:

• we wszystkich państwach członkowskich, w których płatności bezpośrednie na hektar wynoszą mniej niż 90% średniej UE, różnica między obecną średnią wysokością ich płatności bezpośrednich a 90% średniej UE zostanie zmniejszona o 50% w sześciu równych etapach, począwszy od 2022 r.
• Ponadto wszystkie państwa członkowskie będą mieć poziom płatności wynoszący co najmniej 200 EUR na hektar w 2022 r. i wszystkie państwa członkowskie osiągną co najmniej 215 EUR na hektar do 2027 r. Konwergencja będzie finansowana proporcjonalnie przez wszystkie państwa członkowskie.

- W wyniku tego mechanizmu średnia wartość wsparcia bezpośredniego w Polsce w przeliczeniu na hektar będzie wzrastać w kolejnych latach. Należy jednak pamiętać, że wiele państw członkowskich postulowało całkowitą rezygnację z procesu wyrównywania płatności bezpośrednich. Istotny wpływ na przebieg ostatnich negocjacji WRF miało również wystąpienie Wielkiej Brytanii z UE, które wymusiło wprowadzenie ograniczeń także w wydatkach UE na WPR – przekonuje w odpowiedzi wicepremier i minister rolnictwa.

Inne formy powiększania koperty dopłat bezpośrednich

MRiRW przypomina także, że innym mechanizmem, który ma znaczenie dla poziomu płatności bezpośrednich jest tzw. mechanizm elastyczności, pozwalający na transfer unijnych środków. Polska z możliwości transferu korzysta już od kampanii roku 2014 - pula środków na płatności bezpośrednie jest zasilana środkami z PROW w maksymalnej wysokości dopuszczonej przepisami UE.

Dodatkowo Polska stosuje Przejściowe Wsparcie Krajowe, które finansowane jest z budżetu krajowego. W ramach tego instrumentu w 2022 r. przywrócono, stosowaną po raz ostatni w 2013 r., Uzupełniającą Płatność Podstawową. Płatność ta obejmuje najważniejsze rośliny uprawne, jak również grunty orne, na których nie jest prowadzona uprawa. Ta forma wzrostu płatności bezpośrednich obejmuje ok. 1,17 mln rolników.

Efekt płatności uzupełniającej

Ministerstwo rolnictwa przekonuje, że stosowanie Uzupełniającej Płatności Podstawowej, wraz z utrzymaniem płatności redystrybucyjnej spowoduje, że już od kampanii 2022 r. rolnicy posiadający gospodarstwa o wielkości od 3 do 30 ha użytków rolnych uzyskają płatności bezpośrednie na średnim poziomie przekraczającym średnią UE.

Ponadto od 2023 r., dzięki kontynuacji Uzupełniającej Płatności Podstawowej oraz zwiększeniu środków na płatność redystrybucyjną i rozszerzeniu tej płatności na gospodarstwa o wielkości 1-2 ha (płatność będzie przyznawana od 1 do 30 ha w gospodarstwach o wielkości do 300 ha), średni poziom wsparcia na hektar dla ponad 97% gospodarstw będzie co najmniej równy przeciętnej unijnej.


wk
fot. envatoelements

Z kolei w exposé wygłoszonym w listopadzie 2019 r. Premier powiedział: „Zapytajmy też, czy to normalne, żeby dopłaty dla polskich rolników w kolejnej perspektywie budżetowej miały być niższe od dopłat dla rolników francuskich czy niemieckich? Nie. (...) Przekonaliśmy (Europę) do polskiego komisarza rolnictwa i przekonamy do dobrych rozwiązań dla wsi na poziomie europejskim".

Co to jest średnia unijna?

W odpowiedzi wicepremier i minister rolnictwa zwrócił uwagę, że  samo pojęcie „średnia dopłata” stanowi duże uproszczenie, z uwagi na wiele rodzajów płatności bezpośrednich i wiele stawek. Różnice w poziomie wsparcia w przeliczeniu na hektar występują zresztą nie tylko pomiędzy państwami członkowskimi, ale także pomiędzy regionami w danym państwie członkowskim, co wynika ze stosowania różnych modeli systemu płatności bezpośrednich.

Nie mniej wg szacunków MRiRW, średnia dopłata dla rolnika w UE w kampanii 2022 r. wynosi ok. 6,2 tys. euro. Kwota ta została obliczona jako iloraz całkowitej puli środków finansowych na 2022 r. po uwzględnieniu transferu środków między filarami, ale bez przejściowego wsparcia krajowego oraz łącznej liczby beneficjentów w kampanii 2019 r.

Na czym polega mechanizm konwergencji?

Minister rolnictwa przyzna w odpowiedzi, że wyrównanie dopłat bezpośrednich było jednym z najważniejszych dla Polski postulatów związanych z unijną perspektywą finansową na lata 2021-2027.

W ramach osiągniętego na forum UE porozumienia (lipiec 2020 r.), tempo i skalę wyrównywania płatności bezpośrednich pomiędzy państwami członkowskimi UE określił mechanizm tzw. konwergencji zewnętrznej. Polega on na stopniowym wyrównywaniu płatności bezpośrednich, zgodnie z następującym rozwiązaniem:

• we wszystkich państwach członkowskich, w których płatności bezpośrednie na hektar wynoszą mniej niż 90% średniej UE, różnica między obecną średnią wysokością ich płatności bezpośrednich a 90% średniej UE zostanie zmniejszona o 50% w sześciu równych etapach, począwszy od 2022 r.
• Ponadto wszystkie państwa członkowskie będą mieć poziom płatności wynoszący co najmniej 200 EUR na hektar w 2022 r. i wszystkie państwa członkowskie osiągną co najmniej 215 EUR na hektar do 2027 r. Konwergencja będzie finansowana proporcjonalnie przez wszystkie państwa członkowskie.

- W wyniku tego mechanizmu średnia wartość wsparcia bezpośredniego w Polsce w przeliczeniu na hektar będzie wzrastać w kolejnych latach. Należy jednak pamiętać, że wiele państw członkowskich postulowało całkowitą rezygnację z procesu wyrównywania płatności bezpośrednich. Istotny wpływ na przebieg ostatnich negocjacji WRF miało również wystąpienie Wielkiej Brytanii z UE, które wymusiło wprowadzenie ograniczeń także w wydatkach UE na WPR – przekonuje w odpowiedzi wicepremier i minister rolnictwa.

Inne formy powiększania koperty dopłat bezpośrednich

MRiRW przypomina także, że innym mechanizmem, który ma znaczenie dla poziomu płatności bezpośrednich jest tzw. mechanizm elastyczności, pozwalający na transfer unijnych środków. Polska z możliwości transferu korzysta już od kampanii roku 2014 - pula środków na płatności bezpośrednie jest zasilana środkami z PROW w maksymalnej wysokości dopuszczonej przepisami UE.

Dodatkowo Polska stosuje Przejściowe Wsparcie Krajowe, które finansowane jest z budżetu krajowego. W ramach tego instrumentu w 2022 r. przywrócono, stosowaną po raz ostatni w 2013 r., Uzupełniającą Płatność Podstawową. Płatność ta obejmuje najważniejsze rośliny uprawne, jak również grunty orne, na których nie jest prowadzona uprawa. Ta forma wzrostu płatności bezpośrednich obejmuje ok. 1,17 mln rolników.

Efekt płatności uzupełniającej

Ministerstwo rolnictwa przekonuje, że stosowanie Uzupełniającej Płatności Podstawowej, wraz z utrzymaniem płatności redystrybucyjnej spowoduje, że już od kampanii 2022 r. rolnicy posiadający gospodarstwa o wielkości od 3 do 30 ha użytków rolnych uzyskają płatności bezpośrednie na średnim poziomie przekraczającym średnią UE.

Ponadto od 2023 r., dzięki kontynuacji Uzupełniającej Płatności Podstawowej oraz zwiększeniu środków na płatność redystrybucyjną i rozszerzeniu tej płatności na gospodarstwa o wielkości 1-2 ha (płatność będzie przyznawana od 1 do 30 ha w gospodarstwach o wielkości do 300 ha), średni poziom wsparcia na hektar dla ponad 97% gospodarstw będzie co najmniej równy przeciętnej unijnej.


wk
fot. envatoelements