Jakim cudem, w tym samym kraju i w tych samych realiach, jedni inwestują i przechodzą na uprawę wysokiej jakości owoców deserowych, a inni tego nie robią? Odpowiedzią są uwarunkowania rynkowe. Dopóki znacząco nie zmienią się w przypadku jabłek, nie zmieni się również dominujący profil produkcji w Polsce.
Całe poniższe rozważania w zasadzie można sprowadzić do prostej zależności. Jeśli sadownik otrzyma 3,00 zł/kg Gali w jakości premium i 0,20 zł/kg jabłek przemysłowych to za kilka lat Polska będzie w stanie zaopatrzyć cały Bliski Wschód i Indie, a przetwórcy przeniosą swoje zakłady za granicę lub będą importować surowiec. To uwarunkowania rynkowe decydują o tym, że jest jak jest... Rolnicy w Polsce naprawdę potrafią liczyć.
Truskawki – z przemysłu w deser
Jak wiemy, ostatnie 6-7 lat to stopniowy spadek produkcji truskawek przemysłowych w Polsce. Wypierane są przez tańszy produkt z Egiptu, który importowany jest w coraz większych ilościach. Tradycyjne, małe plantacje do 0,5 ha znikają z roku na rok i nie sposób odnieść wrażenia, że proces przyspiesza.
Równocześnie plantatorzy przechodzą na produkcję deserowych owoców wysokiej jakości. W tym wypadku mówimy o dużych inwestycjach. Licencjonowane sadzonki, podwyższone zagony, fertygacja i nierzadko sprzedaż bezpośrednia pod własną marką. Gdy warunki pogodowe sprzyjają, owoce trafiają również za granicę.
To nie wszystko, przybywa tuneli, także tych z odmianami powtarzającymi owocowanie. To już ogromne inwestycje, nierzadko idące w miliony złotych. Często wspierane kredytem lub dofinansowaniem. Słowem plantatorzy doskonale potrafią liczyć i z truskawkowego przemysłu „uciekają” w truskawkowy deser, ponieważ tylko taki profil produkcji daje dziś zarobić.
Jabłka – z deseru w przemysł
Doskonale potrafią liczyć także producenci jabłek, może z wyjątkiem tych, którzy sprzedają dziś skrzynkę jabłek po 20 zł... Tak czy inaczej, w produkcji jabłek nie możemy powiedzieć tego samego, co w przypadku truskawek. Na rynku znacząco nie rośnie podaż owoców wysokiej jakości.
Przyczyna zjawiska jest bardzo prosta, bo rynkowa. Migracja do produkcji jabłek topowej jakości nie daje takiej różnicy w dochodach, jaką widzimy w przypadku truskawek. W tym sezonie różnice są wyjątkowo małe i liczni sadownicy zapowiadają, że wiosną 2025 roku ograniczą wydatki na topowe produkty, ograniczając się do niezbędnych zabiegów.
W efekcie, nawet 70% jabłek wyprodukowanych w Polsce trafia do przetwórstwa i sytuacja szybko nie zmieni się. Przede wszystkim z powodu małych różnic w cenach obu kategorii jabłek oraz z powodu mechanizacji zbioru. Ta ostatnia kwestia znacznie obniża koszty zbioru, a więc całkowite koszty produkcji, czyli zwiększa rentowność...
