Agrest: od niechcianego owocu do dobrych cen
Agrest jest kolejnym przykładem nasadzeniowo-cenowej karuzeli w gatunkach jagodowych. Chociaż niewątpliwie, w ostatnich 20 latach, prym wiedzie porzeczka czarna. W przypadku agrestu obecnie jesteśmy na etapie atrakcyjnych cen skupu. Wynikają one z wyraźnego spadku nasadzeń, ale także z niskiej wydajności po przymrozkach i suszy. Nie zapominajmy, że cena na skupie to nie wszystko. Plantatorzy informują, że ze wczesnych odmian zebrali w tym sezonie około 50% pełnego plonu.
Mówiąc o dzisiejszych cenach skupu i „licząc” pieniądze w kieszeniach plantatorów, nie możemy też zapomnieć o sezonach, gdy agrest był wręcz absurdalnie tani. Pięć lat temu za owoce oferowano zaledwie 0,40 zł/kg i wówczas nie sposób było pogodzić tej stawki z kosztami produkcji.
Plantacji ubywa, więc cena rośnie
Żeby najlepiej zobaczyć zmiany, jakie zachodziły na tym niewielkim rynku, musimy przeanalizować dwie kwestie. Po pierwsze obszar upraw, a po drugie orientacyjny zakres cen w tej dekadzie. Zacznijmy od hektarów. Przez 6 lat z Polski zniknęło 27% plantacji. Widzimy również, że już ubiegłoroczne satysfakcjonujące ceny sprawiły, że w 2026 roku nie notujemy spadku nasadzeń. Niżej załączamy wykres, który przygotowaliśmy na podstawie danych ARiMR. Równocześnie, z powodu coraz mniejszej liczby substancji czynnych i coraz większej liczby ekstremalnych zjawisk pogodowych, spada średnia wydajność z hektara.
Na poniższy wykres nałóżmy ceny skupu z ostatnich lat. Widzimy bezpośrednią korelację i wyraźny trend wzrostowy.
- 2020 – 0,50–0,60 zł/kg
- 2021 – około 0,40 zł/kg
- 2022 – 0,80–1,00 zł/kg
- 2023 – 0,80–1,10 zł/kg
- 2024 – powyżej 2,00 zł/kg
- 2025 – 3,50–4,50 zł/kg
- 2026 – na razie powyżej 4,00 zł/kg
Ceny skupu agrestu 2026
W tym sezonie wyjściowe stawki były na poziomie 4,00 zł/kg w przypadku owoców na mrożenie. Jesteśmy już po zbiorach wczesnych odmian, a ceny systematycznie rosły. Najwyższa potwierdzona przez nas oferta to 4,70 zł/kg. Wobec tego mniejsi przetwórcy informują nas, że rezygnują z zakupów. W przypadku niszowego gatunku jest to, ich zdaniem, już zbyt ryzykowny biznes.
Plantacji ubyło, ale być może znów ich przybędzie?
Znamy polskie realia oraz mamy na uwadze fakt, że po ubiegłorocznych cenach plantacji w Polsce nie ubyło. Trzeba zadać kluczowe pytanie, czy tegoroczny scenariusz nie doprowadzi do inwestycji w plantacje agrestu. Co będzie, gdy znów zbliżymy się do 2000 hektarów? To już doskonale wiemy i odpowiedź znajduje się dwa akapity wyżej, przy stawkach z 2021 roku.
