Osiem hektarów w gruncie. Dziś proporcje są zupełnie inne
Gospodarstwo „Ognisty Owoc” w gminie Mogielnica odwiedziliśmy po raz pierwszy kilka lat temu, kiedy rodzina Ogieniewskich rozpoczynała swoją przygodę z produkcją truskawek powtarzających owocowanie pod osłonami. Patryk, który wspólnie z rodzicami prowadzi gospodarstwo, od początku miał ambitne plany rozwoju tej uprawy. Jego rodzice od lat prowadzili sady jabłoniowe i uprawę truskawek gruntowych. Dziś widać, jak bardzo zmienił się kierunek produkcji. Truskawkowe tunele zajmują obecnie 2,5 hektara, a w gruncie zostało zaledwie pół hektara. Dla porównania, w szczytowym okresie uprawy gruntowe zajmowały osiem hektarów. Jeszcze w sezonie 2026 było ich trzy hektary.
Zmiana jest duża, ale Patryk nie zamierza przekonywać innych plantatorów, że produkcja tunelowa jest rozwiązaniem wszystkich problemów. Wręcz przeciwnie. Dziś, kiedy sam zdobył już doświadczenie w uprawie truskawek na stołach, zwraca uwagę, że wyprodukowanie wysokiej jakości owoców to dopiero część sukcesu.
– Jeżeli ktoś wychodzi z założenia, że produkcja truskawek w uprawie bezglebowej jest głównym problemem całego tego biznesu, to jest w sporym błędzie. Wyprodukować to jedno, a później, żeby sprzedać ten towar, naprawdę trzeba się dobrze nagłowić – mówi Patryk Ogieniewski.
Obecnie w tunelach uprawiana jest odmiana ‘Hademar’. Sprawdza się ona dobrze już od kilku lat, a pierwsze zmiany odmianowe plantator planuje dopiero na 2028 rok. Wtedy chciałby wprowadzić do produkcji także ‘Karimę’ i ‘Florice’, choć ‘Hademar’ nadal ma zajmować największą część powierzchni.
Truskawki do listopada, ale pracy niemal na cały rok
Uprawa truskawek powtarzających owocowanie pozwala znacznie wydłużyć okres zbiorów, ale wymaga też zupełnie innej organizacji pracy. W gospodarstwie państwa Ogieniewskich fertygacja rozpoczyna się już na początku marca, pierwsze owoce zbierane są pod koniec maja, a zbiory mogą trwać nawet do połowy listopada. Przez cały ten czas trzeba kontrolować warunki w podłożu kokosowym, również wtedy, kiedy gospodarze wyjeżdżają.
– To trzeba traktować jak pełnowymiarową produkcję, takie małe przedsiębiorstwo. Praktycznie przez cały rok musimy kontrolować warunki w ryzosferze. Nie ma tak, że możemy sobie odpuścić na kilka dni. Nawet jeśli na krótko jesteśmy poza domem, musimy trzymać rękę na pulsie – opowiada plantator.
Tunele ograniczają problemy związane z opadami deszczu i chorobami grzybowymi, ale nie zapewniają całkowitej ochrony przed pogodą. Wysoka wilgotność powietrza nadal sprzyja rozwojowi chorób, a latem poważnym wyzwaniem są upały. W tym sezonie nie zabrakło również problemów z przymrozkami. Jak wspomina Patryk, okrywanie i odkrywanie roślin, a do tego konieczność wietrzenia tuneli przy silnym wietrze, wymagały sporo pracy.
Inwestycja na dziesięć lat. A co, jeśli rynek się zmieni?
Największą różnicą w porównaniu z uprawą gruntową są jednak koszty i związane z nimi ryzyko finansowe. Zdaniem naszego rozmówcy, inwestując w tego rodzaju produkcję, nie można patrzeć wyłącznie na najbliższy sezon czy dwa. Trzeba zastanowić się, jak będzie wyglądał rynek za pięć, a nawet dziesięć lat, ponieważ koszt budowy tuneli i wyposażenia plantacji musi rozłożyć się na wiele sezonów.
– To praca na pełen etat. Przed podjęciem takiej inwestycji trzeba patrzeć nie na najbliższe dwa lata, tylko na najbliższe dziesięć. Inwestycje są bardzo duże, muszą się długo amortyzować, a koszt produkcji w przeliczeniu na kilogram jest znacznie wyższy niż w przypadku truskawek gruntowych – wyjaśnia.
Sama sadzonka kosztuje obecnie, jak podaje nasz rozmówca, około 3,84 zł. Do tego dochodzą coroczne wydatki na podłoże kokosowe, nawożenie i utrzymanie całego systemu produkcji. Patryk zwraca uwagę również na odpowiedzialność osoby obsługującej fertygację. Błąd może oznaczać nie tylko utratę pieniędzy wydanych na sadzonki, ale także całego sezonu produkcyjnego. Cel jest jeden – wyprodukować truskawki najwyższej jakości. W uprawie, która wymaga tak dużych inwestycji, nie można sobie pozwolić na błędy ani na przeciętną jakość.
Coraz więcej tuneli. A kto kupi wszystkie truskawki?
Patryk Ogieniewski zwraca uwagę na jeszcze jeden problem. W Polsce przybywa plantacji truskawek powtarzających owocowanie, a wraz z nimi rośnie ilość owoców dostępnych poza tradycyjnym sezonem zbiorów. Jeszcze dwa lata temu w niektórych okresach trudno było znaleźć ogłoszenia o sprzedaży takich truskawek. W tym roku wyglądało to już inaczej.
Rodzina Ogieniewskich koncentruje się na sprzedaży hurtowej, choć jeśli ktoś zgłosi się po mniejszą ilość owoców, również może je kupić. Patryk nie wyklucza jednak dalszego rozwoju sprzedaży, w tym bezpośredniej współpracy z sieciami handlowymi. Przygotowuje gospodarstwo do spełnienia kolejnych wymagań i pracuje nad certyfikacją GLOBALG.A.P. oraz GRASP.
Zagraniczni odbiorcy sami szukają kontaktu. Patryk myśli o eksporcie
Młody plantator interesuje się również możliwościami eksportu. Pomocny okazał się prowadzony przez niego profil „Ognisty Owoc” w mediach społecznościowych. Dzięki niemu kontaktują się z nim odbiorcy z zagranicy zainteresowani zakupem większych ilości truskawek. W tym sezonie gospodarstwo nie było jeszcze w stanie zapewnić odpowiedniego wolumenu, ale Patryk już nawiązuje kontakty handlowe na przyszły rok. W tym roku zainwestował w znaczne powiększenie areału truskawek powtarzających owocowanie pod osłonami. Przygotował już prognozę tygodniowych zbiorów i chce na jej podstawie ustalić warunki ewentualnej współpracy w przyszłym roku.
„Nie traktujmy innych plantatorów jak konkurencję”
Przy okazji naszej rozmowy Patryk chciał przekazać coś również innym producentom truskawek. Jego zdaniem dalszy rozwój branży będzie wymagał nie tylko inwestowania w technologię i podnoszenia jakości owoców, ale także większej współpracy między plantatorami. Szczególnie że pojedyncze gospodarstwo, nawet dobrze rozwinięte, ma ograniczone możliwości negocjowania warunków z dużymi odbiorcami.
– Chciałbym, żebyśmy jako plantatorzy nie doprowadzili do takiej sytuacji, jaka jest dziś w sadownictwie. Wielu producentów traktuje innych plantatorów jak konkurencję, a przecież w grupie mamy znacznie większą siłę negocjacyjną. Powinniśmy się kontaktować, jednoczyć i podejmować odpowiedzialne decyzje, bo decyzje każdego z nas odbijają się na przyszłości całej branży – mówi Patryk Ogieniewski.
