W Polsce 14 ton, w Peru 25. A koszty na hektar?
Przy porównywaniu kosztów produkcji borówek najczęściej skupiamy się na cenach nawozów, środków ochrony czy wynagrodzeniach pracowników. Tymczasem można wydawać na plantację mniej niż konkurencja, a jednocześnie ponosić wyższe koszty produkcji kilograma owoców. Dobrym przykładem jest porównanie Polski z Peru.
W najnowszym raporcie „Blueberry Update 2026” analitycy Rabobanku zestawili koszty produkcji i plonowanie w kilkunastu krajach. Dla polskich gospodarstw uwzględnionych w porównaniu przyjęto plonowanie na poziomie około 14 t/ha i koszt produkcji wynoszący blisko 4 dolary za kilogram. Tymczasem w Peru jest to około 25 t/ha przy koszcie wynoszącym mniej więcej 2,5 dolara za kilogram. Przy przeliczniku 4 zł za dolara daje to odpowiednio około 16 i 10 zł/kg.
A teraz policzmy, ile kosztuje prowadzenie hektara takiej plantacji. W przypadku Polski otrzymujemy około 56 tys. dolarów, czyli 224 tys. zł. W Peru jest to 62,5 tys. dolarów, a więc około 250 tys. zł. Peruwiańscy plantatorzy wydają zatem na hektar o niecałe 12% więcej, ale zbierają z tej samej powierzchni blisko 80% więcej owoców. Dzięki temu koszt wyprodukowania kilograma borówek jest tam o około 38% niższy.
Polska nadal jest konkurencyjna. Co może to zmienić?
Rabobank podzielił analizowane kraje na trzy grupy. W pierwszej znalazły się państwa, w których wysokie koszty produkcji stanowią poważny problem dla plantatorów, między innymi Niemcy, Holandia i Australia. Polska trafiła do drugiej grupy, razem między innymi z Meksykiem i Marokiem. Są to kraje, które nadal mogą skutecznie konkurować na międzynarodowym rynku. Peru znalazło się natomiast w grupie państw, które wyróżniają się wysokim plonowaniem lub niskimi kosztami produkcji kilograma owoców.
Dla polskich plantatorów to dobra wiadomość, ale analitycy zwracają uwagę na szybko rosnące koszty pracy. Podobny problem dotyczy Meksyku i Maroka. Jeśli wynagrodzenia będą rosły, a plonowanie i wydajność zbioru nie poprawią się, produkcja kilograma borówek będzie coraz droższa. Nawet przy podobnych wydatkach na nawożenie czy ochronę coraz większą część kosztów może stanowić zatrudnienie pracowników.
Rabobank szacuje, że w 2026 i 2027 roku koszty produkcji borówek mogą rosnąć o 3–5% rocznie. Prognoza nie uwzględnia przy tym dodatkowego wzrostu kosztów ponoszonych po zbiorach.
Większy plon to nie wszystko. Ile borówek uda się sprzedać?
Wyższe plonowanie pozwala rozłożyć koszty prowadzenia plantacji na większą ilość owoców. Tylko że nie każdy zebrany kilogram przynosi plantatorowi taki sam dochód. Co z tego, że plantacja osiąga wysoki plon, jeśli część borówek nie spełnia wymagań odbiorców? Do tego dochodzą koszty zbioru, sortowania i przygotowania owoców do sprzedaży. Dlatego przy ocenie opłacalności tak duże znaczenie ma plon handlowy, a nie tylko całkowita ilość zebranych owoców.
W Peru 85% eksportowanych borówek pochodzi z odmian licencyjnych
W raporcie znajdziemy jeszcze jedną interesującą informację dotyczącą Peru. W sezonie 2025/26 aż 85% eksportowanych stamtąd świeżych borówek stanowiły owoce odmian licencyjnych. Wymiana odmian odgrywa więc w tamtejszej produkcji bardzo dużą rolę.
Sama zmiana odmiany nie gwarantuje jednak poprawy opłacalności. Trzeba przecież uwzględnić koszty licencji, wymagania dotyczące uprawy i zbioru, a także jakość owoców. Odmiana, która przynosi dobre wyniki w Peru, niekoniecznie będzie równie opłacalna w polskich warunkach. Rabobank zwraca również uwagę na wydajność zbioru. Nowa odmiana powinna nie tylko dobrze plonować, ale także pozwalać na sprawny zbiór owoców, które spełnią wymagania odbiorców.
Peru produkuje taniej, ale Polska ma przewagę w transporcie
Wróćmy jeszcze do kosztów. Zestawienie Rabobanku nie obejmuje logistyki, a ta w przypadku Peru jest stosunkowo droga. Tamtejsi producenci ponoszą wysokie koszty przygotowania owoców po zbiorach oraz ich transportu na odległe rynki.
Polscy plantatorzy mają pod tym względem istotną przewagę – bliskość europejskich odbiorców. Dlatego niższy koszt produkcji kilograma borówek w Peru nie oznacza, że tamtejsi eksporterzy mogą dostarczyć owoce na europejski rynek równie dużo taniej.
Źródło: RaboResearch, „Blueberry Update 2026”
