Ustawa o aktywnym rolniku priorytetem
Wśród licznych komunikatów prasowych ze strony Ministerstwa Rolnictwa bardzo często pojawiał się temat ustawy o „aktywnym rolniku”. Nic dziwnego – gdy Stefan Krajewski objął kierownictwo resortu w lipcu 2025 roku, już w trakcie swojej inauguracji podkreślał, że ustawa będzie jednym z jego priorytetów.
Niedawno resort rolnictwa przedstawił projekt nowego rozporządzenia, w którym wyjaśnia, ile kosztów i ile przychodów musi wykazać rolnik z każdego hektara, aby zostać uznanym za aktywnego zawodowo. Zgodnie z projektem przepisy mają obowiązywać już od 15 marca bieżącego roku.
Jakie kwoty zdecydują, że będziesz „aktywnym rolnikiem”?
Zgodnie z projektem rozporządzenia, za aktywnego rolnika uznani zostaną ci, którzy na każdy hektar użytków rolnych wykażą co najmniej:
- 500 zł kosztów bezpośrednich lub
- 370 zł przychodu ze sprzedaży produktów rolnych.
Kwota 500 zł została powiązana ze średnią stawką podstawowego wsparcia dochodów z ostatnich lat, a 370 zł przychodu wyliczono na podstawie danych IERiGŻ. Rolnik będzie mógł wybrać, czy udowadnia koszty, czy przychody. Wystarczy spełnić jeden z tych warunków. Jak tłumaczy ministerstwo, te stawki mają przede wszystkim ograniczyć pozorne prowadzenie działalności tylko pod dopłaty.
Każdy, kto prowadzi gospodarstwo sadownicze, wie, że są to bardzo niskie stawki. Udowodnienie ich nie będzie żadnym problemem. Niestety dojdzie kolejna „porcja” biurokracji… Zapewne w nielicznych przypadkach nie obędzie się bez kontroli, nieporozumień i konieczności dostarczenia dokumentów.
Jakie dokumenty trzeba przedstawić?
Projekt wskazuje szeroki katalog dokumentów, które ARiMR uzna w wyliczeniach. Będą to między innymi:
- faktury za nawozy, środki ochrony, materiał siewny, usługi agrotechniczne,
- umowy i rachunki z potwierdzeniem przelewu,
- dokumenty sprzedaży płodów rolnych,
- ewidencja sprzedaży produktów roślinnych i zwierzęcych.
Dokumenty będą obejmowały okres od 1 czerwca roku poprzedzającego złożenie wniosku do 31 maja roku jego złożenia. Nie będzie można oprzeć się wyłącznie na oświadczeniu.
Kogo najpierw dotkną przepisy?
W 2026 r. nowe zasady obejmą ok. 60 tys. gospodarstw, głównie tych, które nie spełniają automatycznie definicji aktywnego rolnika. Od 2027 r. obowiązek dokumentowania działalności obejmie już około 660 tys. gospodarstw.
Przypomnijmy jednak, że znaczna część rolników zostanie automatycznie uznana za aktywnych i nie będzie musiała przedstawiać ARiMR żadnych dokumentów. Według ministerstwa dotyczyć to będzie około 570 tys. rolników. Automatycznie za aktywnych uznani mają zostać m.in.:
- spółdzielnie i grupy producentów,
- rolnicy posiadający produkcję zwierzęcą,
- rolnicy korzystający z dopłat (wybrane płatności związane z produkcją),
- rolnicy korzystający z wybranych dotacji inwestycyjnych (dotacji na rozwój małych gospodarstw, premii dla młodych rolników, wsparcia inwestycji zwiększających konkurencyjność),
- rolnicy z dopłatą de minimis do materiału siewnego,
- rolnicy w FSDN, czyli unijnej sieci danych o zrównoważeniu gospodarstw.
Masz małe gospodarstwo? W 2026 roku obowiązuje wyjątek
Na 2026 rok zaplanowano rozwiązanie przejściowe dla najmniejszych gospodarstw. W 2026 roku rolnicy, którzy w 2025 r. otrzymali płatności bezpośrednie w wysokości nieprzekraczającej 1125 euro, nie będą zobowiązani do dokumentowania kosztów ani przychodów. Według szacunków dotyczyć to będzie około 600 tys. gospodarstw. Oznacza to, że w 2026 r. swoją aktywność rolniczą będzie musiało udowodnić około 60 tys. rolników, a w 2027 r. już około 660 tys. gospodarstw.
Opracowanie: Kamila Szałaj/www.tygodnik-rolniczy.pl
