Ministerstwo zwróciło się do UOKiK w sprawie możliwej zmowy cenowej
Na początku października pisaliśmy na SAD24 o interpelacji posłanki Pauliny Matysiak dotyczącej niskich cen skupu jabłek przemysłowych. Jedno z pytań dotyczyło tego, czy ministerstwo zamierza zwrócić się do UOKiK w sprawie możliwej zmowy cenowej. Teraz mamy odpowiedź. Jak poinformowała wiceminister rolnictwa Małgorzata Gromadzka, resort już 9 października skierował do UOKiK wniosek o sprawdzenie, czy na rynku skupu jabłek mogło dojść do zmowy cenowej.
Ministerstwo przypomina też o innym problemie. Jeśli duży odbiorca wykorzystuje swoją przewagę, żeby narzucać sadownikom niekorzystne ceny lub warunki umowy, UOKiK może zbadać również takie praktyki. Co ważne, sadownicy mogą sami zgłaszać podobne przypadki, bezpośrednio do urzędu.
Dlaczego jabłka przemysłowe są tanie? W tle ceny koncentratów
W odpowiedzi na interpelację ministerstwo wymienia również czynniki, które mogły przyczynić się do spadku cen. Dużą rolę odgrywa sytuacja na światowym rynku koncentratu jabłkowego. Wróćmy do drugiej połowy 2024 roku. Koncentrat pomarańczowy był wówczas rekordowo drogi, więc kupujący szukali tańszego surowca. Często wybierali koncentrat jabłkowy, a większy popyt przełożył się na ceny jabłek przemysłowych. W zakładach dochodziły one nawet do 1 zł/kg.
Dziś sytuacja wygląda inaczej. Według ministerstwa ceny koncentratu pomarańczowego są najniższe od 2022 roku, a ceny kontraktowe koncentratu jabłkowego również pozostają niskie. Ale jest jeszcze jedna kwestia. Po tegorocznych przymrozkach wielu sadowników zrezygnowało z przerzedzania zawiązków, obawiając się mniejszych plonów. W rezultacie, jak tłumaczy resort, na rynku pojawiło się więcej drobnych jabłek, poniżej 60 mm, które zamiast na eksport trafiły do przetwórstwa. Do tego doszedł październikowy szczyt zbiorów.
A ile kosztuje wyprodukowanie kilograma jabłek?
Posłanka zapytała również o koszty produkcji. Ministerstwo odpowiedziało, że w pierwszym półroczu 2026 roku wzrosły one o 1,5% w porównaniu ze średnią z 2025 roku. Z danych IERiGŻ-PIB wynika natomiast, że we wrześniu i październiku średnia cena jabłek do przetwórstwa wynosiła 0,67 zł/kg loco zakład. Dla porównania średnia z ostatnich pięciu lat to 0,70 zł/kg. Tańsze niż przed rokiem były również jabłka deserowe. Ich średnia cena we wrześniu i październiku wynosiła 1,78 zł/kg wobec 2,17 zł/kg rok wcześniej.
Co dalej? Ministerstwo zachęca do zrzeszania się
Resort zachęca do współpracy w ramach organizacji producentów i przekonuje, że większe podmioty mogą skuteczniej negocjować warunki sprzedaży z przetwórcami i sieciami handlowymi. Wspólne planowanie produkcji, dostosowywanie jej do popytu i koncentracja podaży pozwalają również ograniczać koszty i lepiej organizować sprzedaż.
Ministerstwo przypomina też, że organizacje producentów co do zasady mają obowiązek zagospodarować całą produkcję dostarczoną przez swoich członków. Zdaniem resortu taka współpraca powinna pomóc sadownikom ograniczać skutki kryzysów rynkowych i stabilizować dochody.
