Nawożenie azotem (N)
Potrzeby nawozowe sadów w stosunku do azotu można oszacować na podstawie zawartości materii organicznej w glebie (tabela 1). Podane dawki azotu w tabeli należy traktować jako orientacyjne, weryfikując je zawsze w oparciu o siłę wzrostu drzew i/lub zawartość N w liściach poszczególnych gatunków roślin.
Tabela 1. Orientacyjne dawki azotu (N) dla sadów w zależności od zawartości materii organicznej w glebie
Nawożenie fosforem (P), potasem (K), magnezem (Mg) i mikroskładnikami
Nawożenie fosforem, potasem i magnezem opiera się na porównaniu wyników analizy gleby z tzw. liczbami granicznymi (tab. 2). Na podstawie kwalifikacji składnika w glebie do odpowiedniej klasy zasobności podejmuje się decyzję o celowości nawożenia nimoraz jego dawce. Nawożenie powyższymi makroskładnikami oraz mikroelementami może być także oparte na wynikach analizy gleby, wskazującej na zawartość dostępnych form składników (tab. 3).
W pełni owocującym sadzie istnieje także możliwość podejmowania decyzji o nawożeniu P, K, Mg i niektórymi mikroskładnikami (głównie borem i manganem) na podstawie analizy liści. Wykorzystanie wyników analizy liści do nawożenia polega na porównaniu zawartości danego składnika w próbce z tzw. liczbami granicznymi opracowanymi dla poszczególnych gatunków roślin.
Tabela 2. Wartości graniczne zawartości fosforu (P), potasu (K) i magnezu (Mg) w glebie oraz wysokość ich dawek stosowanych przed założeniem sadu oraz w trakcie jego prowadzenia
Tabela 3. Optymalna zawartość składników w glebie oznaczona metodą uniwersalną
Wapnowanie
Skutecznym zabiegiem ograniczającym zakwaszenie gleby jest wapnowanie. Ocena potrzeb wykonania tego zabiegu oraz dawka wapna zależą od odczynu i kategorii agronomicznej gleby, a także częstotliwości stosowania wapna (tabele 4, 5 i 6). Przy cyklicznym wapnowaniu sadu (co 3–4 lata), drzewa podlegają wahaniom odczynu gleby, co w pewnych warunkach może osłabiać ich wzrost i obniżyć plonowanie. Z tego powodu lepiej jest utrzymywać odczyn gleby na optymalnym poziomie przez cały okres eksploatacji sadu. W celu stabilizacji kwasowości gleby należy stosować corocznie około 300 kg tlenku wapnia (CaO) na ha (po wcześniejszym osiągnięciu optymalnego odczynu gleby).
Tabela 4. Ocena potrzeby wapnowania gleb mineralnych w zależności od ich kategorii agronomicznej oraz odczynu
Tabela 5. Zalecane dawki wapna w zależności od kategorii agronomicznej gleby oraz jej odczynu*
Tabela 6. Maksymalne dawki wapna stosowane jednorazowo w sadzie
Na glebach lekkich poleca się używać wapna w formie węglanowej, a na glebach średnich i ciężkich w formie tlenkowej (wapno palone) lub wodorotlenkowej (wapno gaszone). Wapnowanie wykonuje się wczesną wiosną lub późną jesienią. Przy wiosennym wapnowaniu wapno rozsiewa się, gdy wierzchnia warstwa gleby jest rozmarznięta, a drzewa nie wytworzyły jeszcze liści. Jesienne wapnowanie najlepiej wykonać od końca października do pierwszej połowy listopada.Przy konieczności podwyższenia zarówno zawartości magnezu w glebie, jak i odczynu należy użyć wapna z dodatkiem Mg w dawce wynikającej z potrzeb wapnowania.
Siarkowanie
…ma na celu obniżenie odczynu gleby. Potrzeba siarkowania zależy od wymagań roślin w stosunku do odczynu gleby, aktualnej jej kwasowości oraz kategorii agronomicznej. Dla obniżenia odczynu gleby o jednostkę stosuje się 250–350 kg S/ha na gleby lekkie, 800–1000 kg S/ha na gleby średnie oraz 900–1100 kg S/ha na gleby ciężkie. Jednorazowa dawka S nie może przekraczać 300 kg na ha. Jeśli zatem potrzeby siarkowania są większe, to zabieg ten należy wykonać kilka razy w ciągu roku, w odstępach 3–4 miesięcy.
Artykuł pochodzi z dodatku „Wiadomości z Instytutu Ogrodnictwa”
