Prezentowane 6 sportów odmiany Gali różnią się m.in. stabilnością, intensywnością rumieńca czy okresem dojrzewania owoców
Royal Gala®
Royal Gala®, syn. Tenroy, Red Gala, Ten Hove Gala.Została znaleziona w Nowej Zelandii. Rumieniec na jabłkach tej mutacji pokrywa 40–60% powierzchni owocu. Jest sportem mało trwałym i czasami nawet 50% owoców powraca do wyglądu standardowej Gali. Przy wyborze tej mutacji należy liczyć się z trzy- lub czterokrotnym zbiorem, który modyfikowany jest przez wiek i lokalizację plantacji. Mutant charakteryzuje się atrakcyjnym, lekko paskowanym, jasnoczerwonym rumieńcem, który pokrywa zwykle ponad 3/4 powierzchni jabłka i cieszy się uznaniem handlowców i konsumentów jabłek. Na uwagę zasługuje fakt, że w praktyce owoce o odmiennym zabarwieniu skórki są obecnie także sprzedawane pod nazwą handlową Royal Gala. Dodatkową zaletą tej odmiany jest większa odporność owoców na uszkodzenia mechaniczne niż w przypadku odmiany podstawowej.
Gala Mondial®
Gala Mondial® syn. Imperiał Gala, Mitchgla. Równieżpochodzi z Nowej Zelandii. Mitchgla posiada pomarańczowo-czerwony, paskowany rumieniec pokrywający 60–80% powierzchni owocu. Duży procent jabłek ma szerokie paski. Kształt jabłek jest bardziej wydłużony niż u odmiany podstawowej. Mutant wykazuje dużą tendencję do rewersji. Bardziej trwałym kolorem jabłek charakteryzuje się sport tej odmiany Red Gala 95. Owoce Gali Mondial®są większe do odmiany wyjściowej, zaś rewersja występuje na poziomie 10%. Drzewa rosną średnio silnie lub silnie, mają tendencję do intensywnego rozgałęziania się. W okres owocowania wchodzą wcześnie, plonują obficie, ale nie wykazują silnej skłonności do przemiennego owocowania. Mondial i Royal Gala to sporty cieszące się coraz słabszą popularnością.
Gala Must®
Gala Must® syn. Regal Prince. To sport znaleziony w Nowej Zelandii. Mutant, którego 60–80% powierzchni skórki jabłek pokrywa czerwony lub ciemnoczerwony rumieniec. Cechą wyróżniającą są jabłka większe średnio o 3–5 mm od owoców innych sportów. Są one bardziej spłaszczone, dojrzewają o 3–4 dni wcześniej, charakteryzują się niską kwasowością, a co za tym idzie – słabszym aromatem. Zbiór można przeprowadzać jednofazowo. Mutacja nie wykazuje objawów rewersji. Obecnie nie ma jednak dużego popytu na jabłka z rozmytym rumieńcem, dlatego w skali globalnej nowych sadów z tym sportem już się nie zakłada. Odmiana popularna w Polsce ze względu na możliwość uzyskania owoców dobrej wielkości bez nawadniania, jednak ze względu na jasny i rozmyty rumieniec jest coraz mniej sadzona w nowo zakładanych sadach również w naszym kraju.
Galamax®
Galamax® syn. Delaf. Ten sport tworzy duże owoce z charakterystycznym pomarańczowo-czerwonym rumieńcem. Często ulega rewersji rumieńca i wielkości jabłek, rumieniec może pokrywać od 30% do 70% powierzchni owocu. W raz z wiekiem rewersja pogłębia się i czasami osiąga nawet 50% plonu, co w konsekwencji prowadzi do konieczności przeprowadzenia trzy-, czterokrotnego zbioru. W celu zagwarantowania jednolitej jakości owoców niezbędna jest intensywna selekcja.
Gala Galaxy
Kolejny sport znaleziony w Nowej Zelandii. Charakteryzuje się intensywnym, paskowanym, czerwonym lub ciemnoczerwonym, matowym rumieńcem, który pokrywa do 80% powierzchni skórki. Jeden z najbardziej popularnych sportów Gali ze względu na kolor owoców. Jabłka należy zbierać dwu- lub trzykrotnie. Podatność na rewersję jest stosunkowo niska i kształtuje się na poziomie 10%. W obrocie znajduje się stabilny selekcjonowany sport Galaxy pod nazwą Galaxy Selecta®.
Gala Galaval
Jest naturalnym, prążkowanym, stabilnym mutantem Galaxy, znalezionym w Nowej Zelandii.Jeden z mocniej wybarwiających się mutantów Gali. Czerwono–bordowy rumieniec pokrywa prawie do 100% owocu, nawet w uprawie pod osłonami. Odmiana uważana jest za stabilną.Poleca się ją na tereny o trudnych warunkach dla wybarwiania owocu. Drzewa rosną średnio silnie, mają wzrost typowy dla Gali. Nie jest podatna na przemienność owocowania. Owocuje corocznie i bardzo obficie, szybko wchodzi w okres owocowania.Tworzy głównie owoce duże i średnie, o kształcie kulisto spłaszczonym. Ze względu na intensywne, ciemno-purpurowe wybarwienie, niemal w 100% pokrywające rumieniec,owoce mają mniej widoczny prążek niż u Gala Brookfield®Baigent. Owoce są jędrne, aromatyczne, a miąższ jest słodki i soczysty. Posiadają dobre właściwości przechowalnicze. Zachowują wysoką jędrność po wyjęciu z chłodni, w KA przechowuje się nawet do końca kwietnia.Jest to odmiana podatna na parcha i raka bakteryjnego, nie więcej jak inne sporty tej grupy.
Gala Brookfield®
Gala Brookfield® syn.Gala Brookfield® Baigent. Jest naturalnym, stabilnym mutantem Royal Gali. Bardzo popularna, spośród wszystkich paskowanych sportów Gali wyróżnia się wyraźnie najwyższą stabilnością. Powierzchnia skórki owoców jest w 80–90% pokryta ciemnoczerwonym delikatnym, wąskim paskowanym rumieńcem. Nie jest podatna na przemienność owocowania. Owocuje corocznie i obficie. Owoce zaczynają się wybarwiać o 8–10 dni przed Galaxy. W młodych sadach możliwy jest zbiór jednofazowy, w starszych maksymalnie dwufazowy. Owoce są duże i średnie od 70 do 75 mm. Mają kształt stożkowaty o intensywnym czerwono-purpurowym kolorze z licznymi ciemniejszymi prążkami. Błyszcząca twarda i gładka skórka. Barwa zasadnicza owocu jest żółto-kremowa. Owoce są jędrne i aromatyczne, a miąższ chrupiący, słodki i soczysty. Dojrzałość zbiorczą osiąga na początku września. Przez konsumentów odmiana ta jest postrzegana jako jeden z najatrakcyjniejszych i najsmaczniejszych sportów Gali.
GalaDark Baron®
Wyselekcjonowana we Włoszech. Mutant o intensywnym, czerwono-fioletowym kolorze owoców, któremiesiąc przed zbiorem zaczynają się przebarwiać się na wyrazisty kolor.Cecha ta daje możliwość przeprowadzenia zbioru w odpowiednim czasie, bez ryzyka przejrzewania jabłek na drzewie. Szypułki, podobnie jak owoce, mają czerwoną barwę. Kształt jabłek jest kulisty.Materiał szkółkarski z odmianą Gala Dark Baron®jest dostępny w polskich szkółkach.
Dr hab. Magdalena Kapłan
