Płacił składki przez lata. Do emerytury zabrakło niewiele
Dziś przepisy są jednoznaczne. Aby otrzymać emeryturę rolniczą, trzeba osiągnąć odpowiedni wiek – 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn – oraz mieć co najmniej 25 lat wymaganego ubezpieczenia. Kto nie spełnia drugiego warunku, co do zasady nie otrzyma samodzielnej emerytury z KRUS. Nawet jeśli przez ponad 20 lat regularnie opłacał składki. Czy za taki okres ubezpieczenia nie powinien otrzymywać przynajmniej części emerytury?
Właśnie taką zmianę proponuje Krajowa Rada Izb Rolniczych. 12 listopada jej zarząd zwrócił się do ministra rolnictwa o rozpoczęcie prac nad zmianą przepisów. Izby chcą, aby rolnicy i domownicy, którym zabrakło wymaganego stażu, mogli otrzymywać emeryturę proporcjonalną do okresu opłacania składek.
20 lat składek? Nawet 80% emerytury obliczonej za 25 lat
Jak miałoby to wyglądać? KRIR proponuje prosty mechanizm. Punktem odniesienia byłaby kwota emerytury obliczona dla 25 lat opłacania podstawowych składek. Rolnik, który ma 20 lat ubezpieczenia, otrzymywałby 80% tej kwoty. Przy 15 latach byłoby to 60%, a przy 10 latach – 40%.
Izby proponują również, aby takie emerytury były co roku waloryzowane, ale nie podwyższano ich automatycznie do wysokości najniższej emerytury. Wysokość świadczenia miałaby zależeć od okresu opłacania składek. Co ciekawe, izby chcą objąć nowymi zasadami również osoby, które już wcześniej osiągnęły wiek emerytalny, ale nie dostały świadczenia z powodu zbyt krótkiego stażu. Po wejściu nowych przepisów w życie mogłyby wystąpić o proporcjonalną emeryturę.
Osobną kwestią są rolnicy, którzy przez część życia pracowali poza gospodarstwem i opłacali składki do ZUS. Już dziś okresy ubezpieczenia w KRUS mogą zwiększyć emeryturę z ZUS, jeśli spełnione są odpowiednie warunki. Izby chcą jednak, aby również osoby z krótszym niż 25-letni stażem w KRUS mogły pobierać dwa odrębnie wypracowane świadczenia, bez podwójnego uwzględniania tych samych okresów składkowych.
Jeszcze jedna propozycja. Wyższa podstawa emerytur rolniczych
W piśmie do ministra znalazł się także drugi postulat. Dziś emerytura podstawowa w KRUS, od której oblicza się świadczenia rolnicze, odpowiada 90% najniższej emerytury z ZUS. KRIR chce podnieść ten wskaźnik do 100%. Izby proponują również przeliczenie już przyznanych emerytur z urzędu, bez konieczności składania dodatkowych wniosków przez rolników. Nowe zasady miałyby przy tym gwarantować, że nikt nie otrzyma niższego świadczenia niż dotychczas.
Na razie obie propozycje trafiły do ministerstwa jako postulaty. Aby rolnicy z krótszym stażem mogli otrzymywać proporcjonalną emeryturę z KRUS, potrzebna jest nowelizacja ustawy.
