1 miliard 682 miliony złotych. Na tyle Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB oszacował straty po tegorocznych przymrozkach. Co ważne, mówimy wyłącznie o stratach w produkcji głównych upraw owocowych, a nie o wszystkich szkodach w polskim rolnictwie. Kwotę tę podał minister rolnictwa Stefan Krajewski w odpowiedzi na interpelację poselską nr 20540.
Ponad 184 tys. hektarów upraw ze stratami. Najwięcej na Mazowszu
Z danych przekazanych przez wojewodów wynika, że straty wynoszące co najmniej 30% wystąpiły na 184,2 tys. hektarów głównych upraw owocowych. Największą powierzchnię odnotowano na Mazowszu – aż 66 882 ha. Dalej znalazły się województwa lubelskie z 39 564 ha, świętokrzyskie z 30 956 ha oraz łódzkie z 30 171 ha.
Polska wystąpiła o pomoc już w maju. Kwota nadal nieznana
Skoro znamy już wartość strat, pozostaje pytanie, ile z tych pieniędzy sadownicy będą mogli odzyskać dzięki zapowiadanym rekompensatom. Polska wystąpiła do Komisji Europejskiej o nadzwyczajną pomoc 6 maja, a więc jeszcze w czasie, gdy trwało szacowanie szkód po wiosennych przymrozkach.
Bruksela poprosiła później o szczegółowe wyliczenia strat, wyznaczając termin ich przekazania do 30 października. Ministerstwo zdążyło. 26 października przesłało dane do Stałego Przedstawicielstwa RP przy Unii Europejskiej, skąd miały trafić do odpowiednich służb Komisji. To właśnie na potrzeby tych starań przygotowano wyliczenia opiewające na niemal 1,7 mld zł.
Tylko że od majowego wystąpienia minęło już ponad pół roku, a wysokość ewentualnej pomocy nadal pozostaje niewiadomą. W odpowiedzi na interpelację minister Stefan Krajewski przyznał, że nie zna jeszcze kwoty, jaką będzie można przeznaczyć na rekompensaty. Nie ma również harmonogramu naboru wniosków ani wypłat. Najpierw Komisja Europejska musi podjąć decyzję o przyznaniu środków, a dopiero później Polska będzie mogła ustalić szczegółowe zasady ich podziału.
Dlaczego sadowników wyłączono z krajowej pomocy?
Sadownicy mogą jednak zapytać, dlaczego muszą czekać na decyzję Brukseli, skoro dla innych rolników rząd uruchomił już krajowy program rekompensat. Obejmuje on straty spowodowane przymrozkami, gradem, deszczem nawalnym i huraganem. Z pomocy wyłączono jednak powierzchnie upraw drzew i krzewów owocowych.
Ministerstwo tłumaczy tę decyzję koniecznością uniknięcia podwójnego finansowania tych samych strat ze środków publicznych. Dla producentów owoców przewidziano osobną ścieżkę pomocy, uzależnioną od decyzji Komisji Europejskiej. Innymi słowy, sadowników nie objęto krajowym programem, ponieważ mają ubiegać się o wsparcie z innego źródła.
Pozostaje jednak pytanie, co stanie się, jeśli Komisja Europejska nie przyzna Polsce pieniędzy. W odpowiedzi ministra nie ma zapowiedzi uruchomienia wówczas pomocy dla sadowników z budżetu krajowego, chociaż wcześniej pojawiały się takie deklaracje.
