Sad24
StoryEditor

Chcą powstrzymać szkodnika, więc wypuszczają miliard much. Tak chronią sady

Data:  16 listopada 2026Autor:
16 listopada 2026

Co tydzień Argentyńczycy wypuszczają 36 milionów muchówek. Choć należą do gatunku groźnego dla jabłek, gruszek i czereśni, to właśnie dzięki nim chronią swoje sady. W całym sezonie na wolność trafia około miliarda owadów. Metoda stosowana jest od lat, a co ciekawe, ten sam szkodnik był już wykrywany również w Polsce.

Co tydzień Argentyńczycy wypuszczają 36 milionów muchówek. Choć należą do gatunku groźnego dla jabłek, gruszek i czereśni, to właśnie dzięki nim chronią swoje sady. W całym sezonie na wolność trafia około miliarda owadów. Metoda stosowana jest od lat, a co ciekawe, ten sam szkodnik był już wykrywany również w Polsce.

Znaleźliśmy ciekawą informację z Argentyny. Tamtejsze służby co roku wypuszczają miliony muchówek, choć należą one do gatunku groźnego dla upraw sadowniczych. Po co celowo zwiększać liczbę owadów, które mogą niszczyć owoce? Okazuje się, że dzięki temu od lat udaje się chronić sady jabłoniowe i gruszowe. Co ciekawe, ten sam szkodnik był już wykrywany również w Polsce.

36 milionów much tygodniowo. Wszystkie są bezpłodne

W argentyńskiej Patagonii trwa kolejny sezon walki z muchówkami owocowymi. W październiku 2026 roku ruszyły kolejne operacje wypuszczania sterylnych owadów. Muchówki rozprowadzane są z samolotów i specjalnie wyposażonych samochodów.

W każdym sezonie Argentyńczycy wypuszczają około miliarda muchówek, średnio 36 milionów tygodniowo. Na czym polega ta metoda? W specjalistycznych ośrodkach hodowane są ogromne ilości muchówek, a samce poddaje się sterylizacji za pomocą promieniowania. Nadal mogą latać i kopulować z samicami, ale nie są zdolne do ich zapłodnienia. Metoda ta nazywana jest techniką sterylnych owadów (SIT).

Po wypuszczeniu bezpłodne samce konkurują z dzikimi samcami o samice. Jeśli samica połączy się z takim osobnikiem, z jej jaj nie rozwiną się larwy. Dzięki temu można ograniczać rozmnażanie szkodnika, a przede wszystkim zapobiegać jego zadomowieniu się na terenach, które są od niego wolne.

Ciekawy jest również sposób przygotowania tak dużej liczby owadów. Muchówki trafiają do specjalnych ośrodków jeszcze jako poczwarki. Po wykluciu dorosłe osobniki są schładzane, aby na pewien czas ograniczyć ich ruchliwość. Dopiero wtedy można je bezpiecznie przewozić i równomiernie wypuszczać na wyznaczonych terenach.

Po co wypuszczają muchy, skoro region jest od nich wolny?

Argentyńska Patagonia od 2005 roku ma międzynarodowo uznawany status regionu wolnego od muchówek owocowych objętych programem. Jednak aby go utrzymać, każdego roku nadal wypuszcza się miliony sterylnych samców. Chodzi o to, aby szkodnik, który przypadkowo przedostanie się na ten teren, nie mógł się tam rozmnożyć i zadomowić.

Mowa przede wszystkim o owocance południówce (Ceratitis capitata), znanej również jako muchówka śródziemnomorska. To groźny szkodnik, którego samice składają jaja pod skórką owoców. Wylęgające się larwy żerują w miąższu, powodując jego uszkodzenia, a następnie gnicie owoców. Lista roślin żywicielskich jest bardzo długa. Obejmuje ponad 300 gatunków roślin, w tym jabłonie, grusze, brzoskwinie, nektaryny, morele, śliwy, figi i wiele gatunków cytrusów. Atakowane mogą być również czereśnie.

Dlaczego Argentyńczykom tak zależy na utrzymaniu statusu regionu wolnego od tego szkodnika? Chodzi nie tylko o ochronę plonów, ale również o eksport. Dzięki temu sadownicy mogą sprzedawać jabłka, gruszki i czereśnie na wymagające rynki, między innymi do Stanów Zjednoczonych i Chin. Nie muszą też wykonywać części zabiegów, które byłyby konieczne w przypadku występowania tego szkodnika. To oznacza mniejsze koszty produkcji.

Tę samą metodę stosują również Hiszpanie, i to na znacznie większą skalę. W regionie Walencji co tydzień wypuszcza się setki milionów bezpłodnych samców owocanki południówki. Działania obejmują ponad 140 tys. hektarów upraw, przede wszystkim cytrusów. Hiszpanie wykorzystują tę metodę od 2007 roku. W przeciwieństwie do Patagonii szkodnik występuje tam na stałe, dlatego celem jest ograniczenie jego liczebności i strat w uprawach.

Owocankę południówkę wykrywano już w Polsce

Ten sam gatunek muchówki był już odławiany również w Polsce. Pierwszy przypadek potwierdzono we wrześniu 2018 roku w Trzebnicy, w województwie dolnośląskim. W jednej pułapce umieszczonej w sadzie brzoskwiniowym odłowiono wówczas 26 samców. W latach 2019–2020 ponownie stwierdzano pojedyncze osobniki w tej okolicy. W 2020 roku jeden okaz odłowiono również w województwie opolskim, w niewielkim sadzie przydomowym.

Nie znaczy to jednak, że szkodnik zadomowił się w Polsce. Dotychczasowe wykrycia miały charakter incydentalny, a warunki panujące podczas polskich zim nie sprzyjają jego przetrwaniu. Mimo to Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa nadal monitoruje występowanie owocanki południówki. W marcu 2026 roku opolski WIORiN przypominał o zagrożeniu i zapowiedział rozmieszczenie pułapek feromonowych w pięciu lokalizacjach w sadach owocowych na terenie województwa.

Owocanka południówka może kojarzyć się plantatorom z muszką plamoskrzydłą (Drosophila suzukii). Oba gatunki uszkadzają owoce, ponieważ ich larwy rozwijają się w miąższu. Owocanka południówka ma jednak znacznie szerszą listę roślin żywicielskich, obejmującą również najważniejsze gatunki drzew ziarnkowych i pestkowych.

 

Źródło: Rząd prowincji Río Negro, SENASA, WIORiN Opole

©℗ Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy AgroHorti Media Sp. z o.o.
KUP LICENCJĘ
16. listopad 2026 13:18