Z pięciu hektarów został jeden. Nie ma komu zbierać jabłek
Na Podlasiu nie ma infrastruktury znanej z naszego grójeckiego podwórka. Nie ma przetwórni ani grup producenckich, a zorganizowanie siły roboczej dla mniejszego producenta graniczy z cudem. Nasz rozmówca ze Starego Jeżewa szybko rozwiewa nasze wyobrażenia o tym, że bliskość Białorusi ułatwia znalezienie pracowników.
– Podlasie to przede wszystkim gospodarstwa rolne i chów bydła mlecznego. Pracownicy sezonowi ze wschodu nie mają tu gdzie znaleźć zatrudnienia – komentuje sadownik.
Gospodarstwo pana Pawła skurczyło się przez lata z 5 do zaledwie 1 hektara. Przy tysiącu drzew cała praca i tak spada na jedną osobę. Brak rąk do pracy to dziś główny czynnik decydujący o przyszłości sadownictwa nie tylko na Podlasiu.
Producent nadal nie podjął decyzji, co dalej. Z jednej strony chce zainwestować w prosty marketing i otworzyć się na klientów. Widzi przede wszystkim siłę mediów społecznościowych i ich skuteczność w docieraniu do odbiorców. Z drugiej strony obawia się inwestycji w niepewnych czasach...
Zamiast zatrudniać pracowników, zaprosił klientów do sadu
Doraźnym rozwiązaniem na bieżący sezon były samozbiory. Zamiast narzekać czy pozwolić owocom zgnić, pan Paweł otworzył sad dla konsumentów. Samozbiory, nagłośnione przez lokalne media i wpisy na Facebooku, okazały się strzałem w dziesiątkę.
Cennik był prosty. Za jabłka klienci płacili 2,00 zł/kg, a za gruszki 3,00 zł/kg. Zorganizowano również udane „sokobranie”, podczas którego konsumenci zbierali owoce niższej jakości. Sad znajduje się zaledwie 20 minut drogi od Białegostoku, a w najbliższej okolicy nie ma innych producentów jabłek.
Jabłka bez ochrony chemicznej. W sadzie pojawił się PIORiN
Sad pana Pawła nie jest chroniony w sposób konwencjonalny. Owoce są więc produkowane bez stosowania chemicznych środków ochrony roślin. Niemniej nasz rozmówca nie posiada certyfikatu ekologicznego. Z prawnego punktu widzenia nie można więc mówić o „gospodarstwie ekologicznym”.
W efekcie produkcja szybko przyciągnęła uwagę „życzliwych” gości. W sadzie zjawili się inspektorzy PIORiN, którzy pobrali próbki jabłek. Wynik? Nie stwierdzono pozostałości środków ochrony roślin powyżej granic oznaczalności. W piśmie od instytucji nasz rozmówca przeczytał o „niestwierdzeniu pozostałości chemicznych środków ochrony w stężeniach wyższych niż granice oznaczalności”.
Samozbiory mają swoją cenę. Połamane gałęzie i uszkodzone pąki
– Powiem dyplomatycznie, że mało kto na samozbiorach potrafi prawidłowo zrywać jabłka... Niezależnie od widzianych scen zachowałem spokój. Tak czy inaczej spodziewałem się tego i wiedziałem, na co się decyduję – wyjaśnia sadownik.
Połamane gałęzie, uszkodzone pąki i spadające na ziemię jabłka... Przy samozbiorach organizowanych na większą skalę to standardowe straty, które trzeba wliczyć w koszty. Jednak z perspektywy samotnego sadownika to znacznie mniejsze zło. Pan Paweł wybrał trochę strat i sprzedaż jabłek zamiast zostawienia ich „na zmarnowanie”.
