W ostatnim czasie trwa wiele dyskusji na temat funduszy promocji produktów rolno-spożywczych. Pojawiają się pytania, czy pieniądze pochodzące de facto od samych rolników i sadowników są wydawane na odpowiednie cele i czy finansowane z nich działania rzeczywiście służą promocji polskich owoców, warzyw i innych produktów rolnych.
Przypomnijmy, że fundusze promocji działają od 2009 roku. Jednym z nich jest Fundusz Promocji Owoców i Warzyw, na który trafiają pieniądze pobierane między innymi przy sprzedaży owoców. Wysokość wpłaty wynosi 0,1% wartości netto sprzedawanego towaru. Zgromadzone środki służą finansowaniu kampanii promocyjnych, wydarzeń, targów i innych działań mających zwiększać zainteresowanie polską żywnością.
Dziś o godzinie 8:00 odbyła się konferencja prasowa ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego, będąca niejako odpowiedzią na pojawiające się zarzuty dotyczące nieprawidłowego wydawania tych pieniędzy, a także propozycje całkowitej likwidacji funduszy promocji. Minister przedstawił konkretne zmiany, które zamierza wprowadzić.
Minister Krajewski zapowiada zmiany. Koniec z wydawaniem pieniędzy bez kontroli?
Podczas konferencji minister Stefan Krajewski podkreślił, że fundusze promocji są potrzebne, ale zasady ich działania wymagają poprawy. Przede wszystkim chce, aby każdy mógł łatwo sprawdzić, na co wydawane są pieniądze, kto realizuje kampanie i jakie przynoszą one efekty. Zapowiedział również zmiany w wyborze wykonawców. Firmy i organizacje realizujące projekty mają być wybierane na przejrzystych, konkurencyjnych zasadach, niezależnie od wartości zamówienia.
Minister chce też ograniczyć możliwość występowania konfliktów interesów. Osoby decydujące o przyznawaniu pieniędzy nie powinny jednocześnie zarabiać na realizacji finansowanych z nich projektów. Zapowiedział również większą jawność rozliczeń i publikowanie ogłoszeń o wyborze wykonawców w jednym miejscu, tak aby każdy zainteresowany mógł się z nimi zapoznać.
– To ma być promocja polskiej żywności, a nie promocja osób związanych z jakimiś organizacjami – powiedział Stefan Krajewski.
Większe kampanie zamiast wielu drobnych akcji. Co zmieni się w funduszach promocji?
Minister zapowiedział również, że pieniądze powinny trafiać przede wszystkim na duże kampanie, których efekty można zmierzyć. Chodzi o działania zwiększające spożycie polskiej żywności, pomagające zdobywać zagranicznych odbiorców i wzmacniające konkurencyjność polskich producentów. Fundusze mają także pomagać w pozyskiwaniu większych środków unijnych na promocję.
Stefan Krajewski podkreślił, że nie zamierza likwidować funduszy. Chce natomiast zmienić zasady ich funkcjonowania, żeby pieniądze były lepiej wykorzystywane. Już 20 listopada planuje spotkanie z komisjami zarządzającymi poszczególnymi funduszami, podczas którego przedstawi swoje oczekiwania. Pierwsze zmiany mają zostać wprowadzone poprzez rozporządzenia ministra i zarządzenia KOWR. Jeśli okaże się to konieczne, resort przygotuje również zmiany ustawowe.
Po pierwszym kwartale 2027 roku ministerstwo zamierza ocenić efekty wprowadzonych rozwiązań i zdecydować o kolejnych działaniach. Podczas dzisiejszej konferencji nie przedstawiono natomiast osobnych planów dotyczących promocji polskich jabłek ani innych konkretnych gatunków owoców.
