Śliwkowy urodzaj 2026. Dlaczego tym razem opłaciło się przechować owoce?
W tym roku długie przechowanie śliwek i związane z nim ryzyko wreszcie się opłaciły, ale nie zawsze tak było. Paradoksalnie to zasługa urodzaju w naszym kraju i niskich cen w szczycie zbiorów późnych odmian. W tym roku zebraliśmy 113 tys. ton śliwek i nie był to rekord.
Wróćmy do szczytu zbiorów śliwek odmian ‘Węgierka’, ‘Haganta’, ‘Tophit’ czy ‘President’. W pierwszej połowie września kupcy byli w stanie nabyć praktycznie nieograniczone ilości tych odmian, ponieważ podaż była ogromna. Dominowały stawki około 2,00–2,50 zł/kg w hurcie. Śliwki można było wówczas kupić zarówno nieco taniej, jak i nieco drożej.
We wrześniu nie było miejsca dla śliwek z Mołdawii
Żeby zarobić we wrześniu na importowanych śliwkach i być konkurencyjnym cenowo – mając na uwadze już wówczas droższe paliwo – trzeba byłoby je kupić poniżej 1,00 zł/kg na gotowo. Przykładowo, sam transport z Mołdawii pochłaniał wtedy szacunkowo nawet 0,40 zł na każdym kilogramie.
Po drugie, nawet gdyby tamtejsi eksporterzy jakimś cudem sprzedali owoce tak tanio, to i tak nie byłoby dla nich miejsca na rynku. Podaż była na tyle duża, że niezależnie od ceny importerzy nie podejmowali we wrześniu tego ryzyka, o czym nieraz rozmawialiśmy z nimi na rynku hurtowym w Broniszach.
GUS: we wrześniu sprowadziliśmy tylko 2 tys. ton śliwek
Potwierdzają to dane GUS za wrzesień. Wówczas do Polski sprowadzono ogółem jedynie 2 tys. ton świeżych śliwek. Połowę stanowiły owoce z Mołdawii. W przeszłości bywało to nawet ponad 8 tys. ton, a w przymrozkowym roku 2017 ponad 11 tys. ton (tylko we wrześniu).
Od 2,50 do 8,00 zł/kg. Ceny śliwek rosły przez całą jesień
W ostatniej dekadzie września ceny wyraźniej wzrosły. Było to tradycyjnie związane z końcem oferowania owoców bezpośrednio z sadów. W efekcie możemy przyjąć, że od początku października ceny osiągnęły poziom około 5,00 zł/kg i dalej systematycznie rosły.
Kolejne, bardziej wyraźne podwyżki zanotowaliśmy pod koniec miesiąca. Początek listopada przyniósł już kolejno 6,00, 7,00 i wreszcie 8,00 zł/kg w hurcie.
Dlaczego w październiku nie przybyło śliwek z importu?
W tym wypadku można to tłumaczyć dwojako. Po pierwsze, nasz największy jesienny dostawca – Mołdawia – wolał eksportować owoce do Niemiec po nieco wyższych cenach. Obserwowaliśmy to w wybranych latach w przeszłości. Ten sam mechanizm widzimy także wiosną w przypadku truskawek z Grecji.
Po drugie, podaż polskich owoców była dostatecznie duża. Spadała bardzo powoli i systematycznie. W efekcie, rysując linię cen w czasie, zauważymy systematyczny, a nie skokowy wzrost. Dzięki temu żaden moment we wrześniu czy październiku nie dał importerom w Polsce wyraźnego impulsu do zwiększenia zamówień z zagranicy.
Import oczywiście był, ale znacznie mniejszy niż na przykład jesienią 2023 roku, gdy przechowanie śliwek nie przyniosło oczekiwanych zysków. Import wzrósł wyraźniej dopiero od początku listopada, gdy stawki w hurcie przekroczyły poziom 6,00 zł/kg.
Mołdawia też miała urodzaj. Tam sadownicy sprzedawali śliwki za grosze
Na koniec być może ktoś podważy sens publikacji, pytając o zbiory w Mołdawii. Może były niskie i stąd atrakcyjne ceny w Polsce jesienią? Nic bardziej mylnego. Ten sezon był w Mołdawii urodzajny, jeśli chodzi o śliwki. Zgodnie z prognozami zbiory miały wynieść około 130 tys. ton, czyli o 20% więcej niż rok wcześniej. Kwitnienie i zapylanie przebiegły bez większych problemów, a straty po wiosennych przymrozkach były niewielkie.
Ponadto tamtejsze media branżowe nieraz informowały o bardzo niskich cenach, jakie otrzymywali za owoce miejscowi producenci. We wrześniu była to zaledwie równowartość około 0,80 zł/kg dla sadownika.
