Co drugi telefon o Idareda. Skąd takie zainteresowanie?
W szkółce państwa Dolińskich w Worowie niedaleko Grójca końcówka sezonu przynosi sporo niespodzianek. Jak mówi Kamil Doliński, tegoroczna sytuacja na rynku jabłek nie napawa optymizmem, a mimo to zainteresowanie drzewkami jest wyjątkowo duże. W ostatnich kilku latach nie było tylu zapytań o jabłonie co obecnie.
Największym zaskoczeniem jest Idared. W ostatnim czasie co drugi telefon od sadowników dotyczy właśnie tej odmiany. – Mam już zamówione sto procent drzewek, a na liście rezerwowej jest drugie tyle chętnych. Sam nie wiem, z czego to wynika – przyznaje pan Kamil.
Być może znaczenie ma stosunkowo łatwa uprawa i dobre plonowanie. W ostatnich latach wielu sadowników karczowało sady z Idaredem. Nasz rozmówca zwraca uwagę, że w jego gospodarstwie Idared dobrze poradził sobie również w tym trudnym sezonie. Drzewa nie ucierpiały wskutek przymrozków, a plon był zadowalający. Nie wyklucza, że podobne doświadczenia zachęcają innych sadowników do powrotu do tej odmiany. Czy słusznie? To temat na inne rozważania.
Golden i Jonagoldy również cieszą się dużym zainteresowaniem
Nie tylko Idared sprzedaje się dobrze. Dolińscy mają już zarezerwowane wszystkie drzewka Golden Delicious. Dużym zainteresowaniem cieszą się również mutanty Jonagolda, między innymi Rubinstar i Red Jonaprince.
A co z Galą? W ostatnich dwóch latach zainteresowanie drzewkami tej odmiany nieco zmalało, chociaż nadal nie brakuje chętnych. Pan Kamil zauważa też, że sadownicy sporadycznie pytają o odmiany letnie, takie jak Piros, Sander czy Paulared. Nie produkuje ich jednak, dlatego trudno mu tu oceniać skalę.
Co ciekawe, zapytania o jabłonie płyną nie tylko z Polski. Pan Kamil otrzymuje je również z Indii oraz krajów Afryki Północnej, między innymi Tunezji, Algierii i Maroka. Zagraniczni odbiorcy interesują się przede wszystkim prążkowanymi mutantami Gali, odmianą Golden Delicious oraz Galą z rozmytym rumieńcem.
Wiśnie wciąż na topie. Ale sadownicy kupują je inaczej niż wcześniej
Duże zainteresowanie drzewkami wiśni nie jest zaskoczeniem, biorąc pod uwagę dobrą koniunkturę na rynku tych owoców w ostatnich sezonach. Pan Kamil zauważa jednak ciekawą zmianę. Jeszcze kilka lat temu klienci kupowali wiśnie przede wszystkim z myślą o zakładaniu dużych sadów, przystosowanych do zbioru kombajnowego. Dziś coraz częściej zamawiają znacznie mniejsze partie drzewek. I co ciekawe, myślą o zbiorze ręcznym do mrożenia.
– Kiedyś przyjeżdżał klient, który chciał posadzić pięć hektarów wiśni, bo miał pomysł na zbiór kombajnowy. Teraz ktoś zamawia 200, 300 czy 500 drzewek, czasami tysiąc – opowiada pan Kamil.
To interesująca zmiana, ponieważ przez lata rozwój uprawy wiśni wiązał się przede wszystkim z mechanizacją zbiorów. Teraz, zachęceni cenami owoców, również sadownicy dysponujący mniejszym areałem decydują się na nowe nasadzenia. Jak zauważa nasz rozmówca, zainteresowanie wiśniami utrzymuje się już drugi rok, a zapytania napływają zarówno z kraju, jak i z zagranicy.
Grusze wyhamowały. Za to sadownicy coraz częściej pytają o śliwy
Nieco inaczej wygląda sytuacja w przypadku grusz. Jeszcze kilka lat temu dobre ceny owoców zachęcały kolejnych producentów do zakładania sadów gruszowych. Dziś zainteresowanie nowymi nasadzeniami jest znacznie mniejsze. Ciekawie wygląda również sytuacja ze śliwami. Dolińscy zrezygnowali z ich produkcji szkółkarskiej około dziesięciu lat temu, jednak ostatnio coraz więcej sadowników pyta właśnie o drzewka śliw.
– Dużo ludzi dzwoni i pyta o śliwy, a my już ich nie produkujemy. W naszej okolicy sporo szkółek również wycofało się z tego gatunku. Czasami nawet nie mam kogo polecić – przyznaje pan Kamil.
Dlaczego szkółki ograniczają produkcję, skoro chętnych nie brakuje?
W ostatnich latach wielu szkółkarzy ograniczyło produkcję, a niektóre znane gospodarstwa całkowicie zrezygnowały z tej działalności. Jak mówi pan Kamil, największe ograniczenia przypadły na lata 2020–2023. Dziś zainteresowanie drzewkami znów jest duże, jednak zwiększenie produkcji wcale nie jest takie proste. Dolińscy w najlepszym okresie produkowali nawet pół miliona samych jabłoni rocznie. Teraz około 100 tysięcy to już duża produkcja. Jednym z głównych powodów są problemy ze znalezieniem pracowników. Najwięcej prac ręcznych w szkółce przypada na okres od połowy maja do końca lipca, kiedy trwają również zbiory truskawek, czereśni i borówek. Przy zbiorach można zarobić znacznie więcej, dlatego pracownicy chętniej wybierają tę pracę. A choć szkółkarze coraz więcej czynności mechanizują, wiele z nich nadal wymaga pracy ręcznej.
Zagraniczni odbiorcy szukają drzewek, ale przede wszystkim podkładek
Tymczasem zainteresowanie materiałem szkółkarskim ze strony zagranicznych odbiorców jest bardzo duże. Kraje takie jak Indie, Algieria czy Maroko inwestują w rozwój sadownictwa, a wraz z nowymi nasadzeniami rośnie również zapotrzebowanie na drzewka i podkładki. Szczególnie te ostatnie cieszą się ogromnym zainteresowaniem, ponieważ niektóre kraje chcą rozwijać także własną produkcję szkółkarską.
Zapytania o dostępność materiału płyną z wielu krajów: Ukrainy, Białorusi, Grecji, a także Indii i Azerbejdżanu. Co ciekawe, podobna sytuacja jest w Europie Zachodniej. Pan Kamil, szukając dodatkowego materiału, skontaktował się z dziewięcioma szkółkami w Holandii i jedną w Niemczech. Tylko jedna miała jeszcze niewielkie ilości podkładek. Pozostałe sprzedały już wszystko.
Pan Kamil, który jest również sadownikiem i uprawia jabłonie i grusze, zastanawia się, w jaką stronę pójdzie rynek. Dla przykładu Indie kupują dziś polskie jabłka, a jednocześnie rozwijają własne szkółkarstwo i zakładają nowe sady. Jeśli w kolejnych latach zwiększą własną produkcję, mogą potrzebować mniej owoców z importu...
