Skład i mechanizm działania
Chikara 25 WG zawiera 250 g flazasulfuronu w kg produktu, będącego granulatem do sporządzania zawiesiny wodnej. Flazasulfuron jest związkiem z grupy pochodnych sulfonylomocznika, pobieranym przez liście i korzenie roślin. Ze względu na mechanizm działania, w klasyfikacji HRAC (Herbicide Resistance Action Committee) jest zaliczany do grupy 2, dawniej B. Flazasulfuron należy do inhibitorów działania enzymu – syntetazy acetylomleczanowej (ALS), który blokuje biosyntezę aminokwasów rozgałęzionych, a w konsekwencji zaburza biosyntezę białek i powoduje zamieranie roślin wrażliwych.
Status prawny i zakres rejestracji
Zezwolenie na stosowanie Chikary 25 WG jest ważne do 31 lipca 2033, a biorąc pod uwagę termin wykorzystania zapasów, środek może być stosowany do 31 stycznia 2035 roku. Aktualnie, herbicyd ten posiada w Polsce rejestrację do sadów jabłoniowych, a w zastosowaniu małoobszarowym także do takich upraw jak: grusza, pigwa pospolita, nieszpułka zwyczajna, brzoskwinia, czereśnia, morela, nektaryna, śliwa i wiśnia.
Dawka i sposób stosowania
Zalecana dawka herbicydu Chikara 25 WG w sadach gatunków drzew owocowych objętych rejestracją wynosi 0,08 kg/ha. Należy pamiętać, że powyższa dawka odnosi się do powierzchni realnie opryskiwanej, a nie do całkowitej powierzchni sadu. Opryskiwanie wykonujemy na intensywnie rosnące chwasty, najlepiej o wysokości do 20 cm, w okresie od marca do czerwca. W sadach pestkowych (brzoskwinia, czereśnia, morela, nektaryna, śliwa i wiśnia), należy wykonać zabieg najpóźniej do pełni kwitnienia drzew (BBCH 65). Zalecane jest, aby aplikacja Chikary odbywała się wyłącznie w rzędach drzew (pod koronami), tak aby opryskiwana powierzchnia wynosiła 1/3 całkowitej powierzchni sadu. Przy przedstawionym sposobie stosowania, dawka Chikary wynosząca 0,08 kg, posłuży do pasowego opryskania 3 ha sadu. Jeśli drzewa sadzone są w rozstawie co 4 m między rzędami, oznacza to szerokość pasów wynoszących około 1,30 m. Aplikację w pasach, można wykonywać corocznie, maksymalnie 1 zabieg w sezonie. Opryskiwanie całej powierzchni sadu można wykonywać nie częściej niż raz na dwa lata. Przy pasach innej szerokości niż zalecana, należy precyzyjnie obliczyć rzeczywiście opryskiwaną powierzchnię, aby właściwie odważyć herbicyd i odmierzyć objętość wody niezbędną do opryskania przewidzianej powierzchni pod koronami drzew. Aplikacja powinna odbywać się jako zabieg średniokroplisty, przy użyciu opryskiwacza ciągnikowego z belką sadowniczą, a na mniejszych areałach za pomocą opryskiwacza plecakowego z osłoną. Objętość wody użytej do zabiegu powinna zapewniać dobre pokrycie opryskiwanych chwastów. Zwykle wynosi ona 200-400 l/ha.
Na stronie CHIKARA – Certis Belchim można znaleźć kalkulator pozwalający precyzyjnie określić dawkę produktu.
Skuteczność chwastobójcza
Polska etykieta rejestracyjna nie zawiera rozdzielnej informacji dotyczącej wrażliwości chwastów na zabieg powschodowy i przedwschodowy. Wynika to z tego, że rekomendowany jest zabieg wykonywany w okresie intensywnego wzrostu chwastów. Tymczasem, oprócz działania powschodowego, Chikara przejawia silny efekt następczy. Dzięki działaniu poprzez glebę zabieg ogranicza zachwaszczenie wtórne, nawet przez 90-120 dni. Porównując wrażliwość chwastów na zabieg powschodowy i przedwschodowy można bez większego błędu przyjąć, że wrażliwość na Chikarę przy obydwu terminach opryskiwania (przed i po wschodach roślin) jest dla poszczególnych gatunków chwastów zbliżona.
Chwasty wrażliwe (skuteczność zwalczania powyżej 85%):
bodziszek drobny, fiołek (bratek) polny, gorczyca polna, gwiazdnica pospolita, jasnota purpurowa, komosa biała, łoboda rozłożysta, mlecz zwyczajny, niezapominajka polna, psianka czarna, rumian pospolity, rzodkiew świrzepa, rogownica pospolita, starzec zwyczajny, szarłat szorstki, szczaw zwyczajny, wierzbownica gruczołowata, wrotycz pospolity, żółtlica drobnokwiatowa.
Do gatunków wrażliwych należą także jednoroczne trawy - wiechlina roczna, chwastnica jednostronna, włośnica sina, włośnica zielona, we wczesnych fazach rozwojowych (do fazy krzewienia włącznie)
Chwasty średniowrażliwe (skuteczność zwalczania 70-85%): krwawnik pospolity, mlecz polny, mniszek pospolity, ostrożeń polny, pokrzywa zwyczajna, powój polny, poziewnik szorstki, przymiotno kanadyjskie, przytulia czepna, rdest ptasi, rdest powojowy, jednoroczne trawy - wiechlina roczna, chwastnica jednostronna, włośnica sina, włośnica zielona, w późniejszych fazach rozwojowych (od fazy strzelania w źdźbło).
Chwasty średnioodporne (skuteczność zwalczania 60-70%): nawłoć kanadyjska, rdest plamisty, palusznik krwawy.
Chwasty odporne: jeżyna (np. j. popielica), perz właściwy, skrzyp polny.
Warto wskazać na wysoką skuteczność Chikary w ograniczaniu wschodów mniszka pospolitego, który należy do wyjątkowo uciążliwych chwastów naszych sadów. Zamieranie chwastów następuje pomiędzy 14-tym a 25-tym dniem po zabiegu (Fot. 1).
Działanie herbicydu jest szybsze po opryskaniu chwastów we wczesnych fazach rozwojowych, w okresie ciepłej pogody i przy dostatecznej wilgotności, umożliwiającej sprawne pobieranie herbicydu także z gleby.
Czy użycie Chikary jest bezpieczne?
Flazasulfuron - substancja czynna przedstawianego herbicydu przeszedł pełną ocenę prowadzoną przez EFSA (European Food Safety Agency – Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności) czyli specjalistyczną agencję Unii Europejskiej (UE) i został dopuszczony do stosowania na terenie krajów członkowskich. Najwyższy dopuszczalny poziom pozostałości (NDP) dla flazasulfuronu wynosi 0,01 mg/kg dla wszystkich rodzajów owoców, jest więc bardzo restrykcyjny. Podczas rejestracji rutynowo sprawdza się czy przy zalecanym sposobie aplikacji herbicydu wyznaczona norma pozostałości nie zostaje przekroczona.
Stosowanie Chikary, podobnie jak wielu innych środków ochrony roślin niesie za sobą ryzyko niekorzystnego wpływu na zdrowie człowieka i środowisko naturalne, szczególnie na organizmy wodne, co podano w etykiecie rejestracyjnej. W celu uniknięcia zagrożeń należy ściśle przestrzegać zaleceń dotyczących stosowania środka. W przypadku sadownika będzie to odpowiednie magazynowanie, odważanie dawki, stosowanie środków ochrony osobistej (odzież, obuwie i okulary ochronne), zachowanie parametrów zabiegu (prędkość przejazdowa, objętość cieczy opryskowej i ciśnienie robocze) gwarantujących zachowanie zalecanej dawki oraz przestrzeganie wyznaczonego okresu karencji i strefy ochronnej (buforowej).
Okres karencji dla owoców ziarnkowych (jabłoni, gruszy, pigwy i nieszpułki) wynosi 60 dni. Dla owoców pestkowych (brzoskwini, czereśni, moreli, nektaryny, śliwy i wiśni) nie jest on wymagany, a zabieg należy wykonać w zalecanym według etykiety terminie. W trakcie wieloletnich badań rejestracyjnych prowadzonych w polskich warunkach, między innymi w Instytucie Ogrodnictwa-PIB w Skierniewicach stwierdzono doskonałą tolerancję drzew owocowych na Chikarę, stosowaną po 4-tym roku od ich posadzenia. Środek nie powodował widocznych uszkodzeń, pogorszenia wzrostu lub plonowania drzew. Biorąc pod uwagę powyższe informacje należy stwierdzić, że przy właściwej aplikacji herbicyd jest w pełni bezpieczny dla konsumenta, wykonującego zabieg, środowiska i roślin uprawnych.
Potwierdzeniem przydatności Chikary i jej selektywności dla upraw wieloletnich jest jej rejestracja w krajach Południowego Pasa UE (Francja, Portugalia, Włochy, Chorwacja, rejestracja w Hiszpanii i Grecji w toku), w tym między innymi do winnic, sadów cytrusowych i oliwnych. Polska ze względu na znaczący areał sadów i historię badań nad Chikarą jest tzw. krajem reporterskim dla Pasa Centralnego, a więc pierwszym w którym Chikara uzyskała rejestrację. Na jej podstawie, rejestracja będzie przeprowadzona w innych krajach tego pasa, na zasadzie wzajemnego uznawania zezwoleń. Jako ciekawostkę należy potraktować fakt, że w Kanadzie, oprócz winnic, Chikara posiada rejestrację na plantacjach lokalnej borówki czernicy czyli lowbusch blueberry (łac. Vaccinium angustifolium).
Dlaczego warto stosować Chikarę?
Podstawowymi zaletami tego herbicydu są:
- niska dawka ułatwiająca logistykę (transport, magazynowanie i obrót aż po zwrot opakowań)
- szerokie spektrum zwalczanych chwastów
- odmienny mechanizm działania niż u wszystkich innych herbicydów stosowanych aktualnie w sadach, co ogranicza selekcję biotypów chwastów odpornych na nadużywane herbicydy np. glifosat i umożliwia wprowadzenie realnej rotacji środków chwastobójczych
- długie i skuteczne działanie następcze (poprzez) glebę, które ogranicza rozwój zachwaszczenia wtórnego, a tym samym redukuje liczbę koniecznych zabiegów z użyciem herbicydów dolistnych. Kwestia ta jest bardzo istotna, gdyż zgodnie z rozporządzeniem Komisji Europejskiej, glifosat nie powinien być stosowany w danej uprawie częściej niż dwukrotnie w sezonie. Redukcja liczby następnych zabiegów herbicydowych zmniejsza koszty związane z ich wykonywaniem, takie jak amortyzacja ciągnika, praca operatora, paliwo. Przy korzystnym układzie pogodowym, zabieg Chikarą, może być jedyną aplikacją herbicydów w sezonie
- usprawnienie organizacji pracy w gospodarstwie. Redukcja liczby zabiegów z użyciem herbicydów dolistnych, zmniejsza zależność sadownika od warunków pogodowych, takich jak wiatr i deszcz, które wykluczają ich poprawną aplikację. Sadownik może się więc lepiej skupić na innych aspektach ochrony sadu przed organizmami szkodliwymi i skutecznej wykorzystać „okienka pogodowe”
- poprawa bezpieczeństwa drzew poprzez zmniejszenie liczby zabiegów nieselektywnymi herbicydami dolistnymi, które mogą prowadzić do uszkodzeń roślin uprawnych. Jednocześnie sama Chikara charakteryzuje się doskonałą selektywnością dla drzew, które posiadają dobrze rozwinięty system korzeniowy
- trwały i dotyczący wielu gatunków efekt chwastobójczy skutecznie redukuje presję chwastów, w tym gatunków ciepłolubnych. Efekt zabiegów wykonywanych corocznie przez kilka sezonów sumuje się i prowadzi do zmniejszenia problemów z zachwaszczeniem i redukcji kosztów odchwaszczania w wieloletniej perspektywie
- możliwość dostosowania programu chemicznej ochrony przed chwastami do potrzeb gospodarstwa poprzez stosowanie Chikary w mieszankach lub w rotacji z innymi herbicydami. Herbicydy będące inhibitorami ALS, do których należą sulfonylomoczniki, były dotychczas używane w naszych sadach sporadycznie (Chikara Duo). Sady są więc wolne od gatunków chwastów, które uzyskały odporność na tę grupę herbicydów.Po ewentualnym pojawieniu się gatunków chwastów odpornych na Chikarę racjonalne będzie uzupełniające stosowanie herbicydów o innym mechanizmie działania w ramach rotacji.
Ograniczenia
Jak każdy środek ochrony roślin, także Chikara ma swoje uwarunkowania i ograniczenia w stosowaniu. Należą do nich:
- możliwość stosowania dopiero pod drzewami starszymi niż 4 letnie, tak aby zapewnić ich całkowite bezpieczeństwo, dzięki głębokiemu i dobrze rozwiniętemu systemowi korzeniowemu
- brak możliwości użycia w Integrowanej Produkcji roślinnej (IP) wynikający z długotrwałego zalegania w glebie. Reguły IP, dopuszczają bowiem do użycia herbicydy doglebowe o działaniu nie dłuższym niż 3 miesiące i tylko w sadach do 3 roku po posadzeniu
- użycia Chikary należy unikać podczas suszy, a dla zapewnienia dobrej skuteczności w zabiegu powschodowym wskazany jest brak deszczu przynajmniej przez 2 godziny po zabiegu
- Chikara nie nadaje się na gleby alkaliczne, o pH powyżej 7,5 lub z zawartością węglanu wapnia powyżej 20%. W takich warunkach detoksykacja sulfonylomoczników jest utrudniona i mogą one zalegać w glebie od roku do trzech lat. Nie należy stosować środka na glebach kamienistych oraz stromych zboczach, aby nie nastąpiło jego zmycie
Chikara w mieszankach i w rotacji
W krajowej etykiecie nie uwzględniono mieszania z innymi herbicydami lub adiuwantami. Nie oznacza to jednak formalnego zakazu mieszania. W gospodarstwie można to robić pod warunkiem, że obydwa środki posiadają rejestrację do danej uprawy, są stosowane w podobnym terminie i nie ma znanych przeciwskazań co do ich mieszania. Z kolei adiuwanty nie wymagają aktualnie rejestracji. W trakcie badań rejestracyjnych nad Chikarą badano możliwości mieszania z glifosatem, kwasem nonanowym, pyraflufenem etylowym oraz adiuwantem olejowym (Actirob 842 EC). Generalnie dodatek tego typu środków ma zwiększyć skuteczność zwalczania chwastów w bardziej zaawansowanych fazach rozwojowych, w przypadku herbicydów poszerzyć spektrum zwalczanych chwastów, a w przypadku adiuwantów usprawnić także działanie herbicydu w okresie suszy. Najlepiej udokumentowano możliwość mieszania flazasulfuronu z glifosatem. W przeszłości polscy sadownicy mogli z dobrym skutkiem używać do odchwaszczania jabłoni środka Chikara Duo, zawierającego te dwa składniki aktywne. Przy wystąpieniu perzu wskazany będzie uzupełniający zabieg graminicydami powschodowymi (fluazyfop-p-etylowy, chizalofop-p-etylowy). W sadach zachwaszczonych skrzypem, rekomendowane jest użycie herbicydu zawierającego MCPA. Herbicyd uzupełniający Chikarę powinien być użyty na podstawie ważnego zezwolenia, czyli przeznaczony do danej uprawy.
Dr hab. Jerzy Lisek, prof. IO
Instytut Ogrodnictwa-PIB w Skierniewicach
Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem należy przeczytać etykietę i informacje dotyczące produktu.
