Wróćmy do zimy 2026 roku, kiedy słyszeliśmy, że koncentrat słabo się sprzedaje. Tymczasem zakłady nie bały się go importować. Liczby pokazują to najlepiej. Od stycznia do lipca 2025 roku import z Ukrainy wyniósł 4938 ton. W analogicznym okresie 2026 roku było to już 11 619 ton. To oznacza wzrost o około 135% rok do roku. Wartość importu wzrosła z 35,95 mln zł do 72,48 mln zł, czyli o około 102%. Jednocześnie średnia wartość 1 kg spadła z około 7,28 zł/kg do 6,24 zł/kg.
Najmocniej wybija się styczeń 2026 roku – prawie 5966 ton. A więc ponad połowa całego importu z pierwszych siedmiu miesięcy roku trafiła do Polski właśnie w styczniu.
W kontekście tych informacji nasza redakcyjna koleżanka, Agnieszka Sawicka, wystąpiła do IJHARS z prośbą o przedstawienie informacji dotyczących kontroli importowanych koncentratów. Poniżej publikujemy odpowiedzi Inspekcji w oryginalnym brzmieniu.
Czy IJHARS kontroluje importowane koncentraty, także te z Ukrainy?
Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych kontroluje jakość handlową artykułów rolno-spożywczych przywożonych z państw spoza Unii Europejskiej (z wyjątkiem państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu-EFTA).
Kontrole jakości handlowej na granicy są realizowane na bieżąco, zgodnie z wpływającymi zgłoszeniami, w oparciu o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wykazu artykułów rolno-spożywczych przywożonych z zagranicy oraz ich minimalnych ilości podlegających kontroli jakości handlowej.
Soki owocowe zagęszczone objęte są kodem CN 2009 i podlegają granicznej kontroli IJHARS w ilości 1 t i powyżej.
Czy podczas kontroli pobierane są próbki koncentratów do badań laboratoryjnych?
Kontrola IJHARS obejmuje co najmniej jedną z następujących czynności:
- sprawdzenie dokumentów umożliwiających identyfikację artykułu rolno-spożywczego, atestów jakościowych, wyników badań laboratoryjnych oraz innych dokumentów świadczących o jego jakości handlowej,
- sprawdzenie opakowania, oznakowania, prezentacji artykułu rolno-spożywczego oraz warunków jego przechowywania i transportu,
- oględziny artykułu rolno-spożywczego,
- pobranie próbek i wykonanie badań laboratoryjnych,
- ustalenie klasy jakości artykułu rolno-spożywczego.
IJHARS nie kontroluje wymagań zdrowotnych, sanitarnych, weterynaryjnych i fitosanitarnych.
O zakresie i trybie kontroli artykułów rolno-spożywczych decyduje inspektor biorąc pod uwagę specyficzne cechy badanego produktu, warunki techniczne do przeprowadzenia kontroli oraz dokumentację przedłożoną przez zainteresowany podmiot, mając na względzie wyniki oceny ryzyka wystąpienia niezgodności dla danych partii.
Niezbędne czynności, wykonywane są w miejscu przeprowadzenia kontroli w przypadku wątpliwości co do jakości handlowej importowanego towaru, powstałej na podstawie oględzin lub oceny organoleptycznej, celem potwierdzenia nieprawidłowości, pobierana jest próbka do badań laboratoryjnych.
Czynności kontrolne mają na celu ustalenie zgodności towaru z przepisami o jakości handlowej oraz deklaracją jakościową, przedłożoną przez importera.
Czy IJHARS bada koncentraty pod kątem pozostałości środków ochrony roślin?
Przepisy ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie dotyczą wymagań zdrowotnych, sanitarnych, weterynaryjnych i fitosanitarnych odnoszących się do artykułów rolno-spożywczych, określonych w odrębnych przepisach.
Ile partii z Ukrainy skontrolowano w 2025 i 2026 roku?
W 2025 roku IJHARS skontrolowała 858 partii zagęszczonych soków owocowych importowanych z Ukrainy. Natomiast w roku 2026 (wg. stanu na dzień 3.09.) 459 partii tego artykułu. Jak wyjaśniono w odpowiedzi na pytanie 4 czynności kontrolne mogą obejmować sprawdzenie dokumentacji, opakowania, oznakowania, prezentacji, oględziny towaru ora pobranie próbek do badań laboratoryjnych. Ostateczne decyzja należy do kontrolującego inspektora.
W latach 2025-2026 nie kwestionowano jakości handlowej zagęszczonych soków owocowych importowanych z Ukrainy, a tym samym nie wydawano decyzji zakazujących wprowadzenia ich do obrotu na terenie Polski.
IJHARS nie kontroluje wymagań zdrowotnych określonych w przepisach odrębnych, w tym nie sprawdza pozostałości środków ochrony roślin.
Czy stwierdzano przypadki zafałszowania koncentratów?
W latach 2025 - 2026 kontrole nie wykazały przypadków fałszowania zagęszczonych soków owocowych na etapie importu z Ukrainy.
Kto kontroluje koncentraty pod kątem pozostałości środków ochrony roślin?
Za kontrolę pod kątem pozostałości środków ochrony roślin odpowiada Państwowa Inspekcja Sanitarna (PIS), która przeprowadza graniczne kontrole sanitarne dotyczące bezpieczeństwa zdrowotnego żywności.
Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) kontroluje jakość handlową, która obejmuje cechy artykułu rolno-spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania.
Zwróćmy się zatem do Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Przy tak skokowym wzroście importu chyba warto.
