We Włoszech konsumpcja gruszek w latach urodzaju osiąga nawet 10 kg na osobę rocznie. Wysoka jest również konsumpcja gruszek w Belgii, Holandii i Hiszpanii – sięga ok. 6 kg. Polska należy do grupy krajów (jak Litwa, Łotwa i Słowacja), w których spożycie tych owoców nie przekracza 2 kg na osobę rocznie.
Gruszki w Polsce
Podaż gruszek deserowych w Polsce przed okresem przemian rynkowych praktycznie ograniczała się do późnego lata i jesieni, gdyż w okresie zimowym ich dostępność w handlu była już bardzo ograniczona, a wiosną nie było ich w detalu wcale. Wynikało to zarówno z powodu braku odpowiedniej infrastruktury przechowalniczej, jak również nieznajomości technik pozwalających określić optymalną dojrzałość zbiorczą tych owoców w celu ich długotrwałego przechowywania. Ponadto przed rokiem dziewięćdziesiątym import gruszek do Polski miał charakter incydentalny. Natomiast z nastaniem gospodarki wolnorynkowej pojawiły się sklepy należące do sieci supermarketów, sieci dyskontów i wraz z ich rozwojem podaż gruszek na polskim rynku w detalu nabrała trwałego charakteru.
Od kilku lat ilość spożywanych gruszek w Polsce nie zmienia się, co może być spowodowane niepełnym dopasowaniem podaży do popytu. W celu oceny dostosowania oferty detalicznej do oczekiwań konsumentów przeprowadzono badania ich preferencji. Ankietę do badań przygotowano po przeprowadzeniu badań pilotażowych 15 konsumentów. W badaniach właściwych udział wzięło 226 konsumentów przy zakupie owoców. Prowadzono je w punktach sprzedaży detalicznej tj. supermarketach, sklepach dyskontowych (Biedronka, Lidl), sklepach typu convenience (Żabka) oraz na targowiskach miejskich.
Trendy konsumpcyjne dla gruszek w Polsce
Zdecydowana większość 88,5% osób zadeklarowała, że spożywa gruszki (rys. 1). Jednakże częstotliwość ich konsumpcji w badanej grupie była bardzo niska. Aż 160 osób zadeklarowało, że w ostatnim roku czyniło to okazjonalnie. Tyko 35 osób (z grupy ankietowanych) spożywało je przynajmniej raz w miesiącu, 3 osoby raz w tygodniu i jedynie 2 osoby częściej.
Jednym z ważniejszych czynników decydujących o podjęciu decyzji zakupu wielu towarów jest ich opakowanie. W przypadku owoców nie ma ono jednak bardzo dużego znaczenia, jak to ma miejsce w przypadku innych artykułów spożywczych. Jednak dopasowanie opakowania do oczekiwań konsumentów może spowodować pewne zwiększenie sprzedaży produktu. Wśród ankietowanych najbardziej preferowanym był zakup gruszek luzem (rys. 2.), który wskazano w 72,4% odpowiedzi kobiet i 65,3% odpowiedzi mężczyzn. Wytłoczki zawierające 1 kg gruszek podano ogółem w 20% ankiet, były one bardziej popularne w odpowiedziach mężczyzn niż kobiet, odpowiednio 23,2% i 17,1%. Co ciekawe nawet w jednym przypadku ankietowani nie wskazali, jako preferowane opakowanie, tacek na których gruszki są zabezpieczone folią. Brak preferencji dla opakowania wskazało 22 ankietowanych.
Wśród czynników ograniczających zakup gruszek, najważniejszym dla badanej populacji był nieatrakcyjny wygląd zewnętrzny owoców. Odpowiedź taka wystąpiła w 41,9% wskazań kobiet oraz 38,9% wskazań mężczyzn (rys. 3). Drugim w kolejności czynnikiem ograniczającym zakup gruszek był fakt, że wolą inne owoce. Odpowiedzi takiej udzieliło 20,0% kobiet i 26,34% mężczyzn. Następnym powodem ograniczania zakupów gruszek były negatywne doświadczenia – zakupy przejrzałych bądź niedojrzałych owoców. Odpowiedzi te stanowiły odpowiednio 13% i 18% wskazań. Relatywnie niski powód ograniczenia zakupów gruszek, wskazany tylko w 8,5% odpowiedzi, była zbyt wysoka cena owoców.
Gruszki atrakcyjne dla klienta – czyli jakie?
„Jak powinna być gruszka, abym częściej ją kupował/a?” – brzmiało ostatnie pytanie ankietowe. Wśród jej uczestników najważniejszą cechą, jaką powinna charakteryzować się gruszka najlepsza ich zdaniem do konsumpcji, była odpowiednia twardość owoców. Większość gruszek w detalu jest zbyt twarda – według 55,5% wskazań. Drugą pod względem ważności, wśród objętych badaniami, była odpowiednia soczystość, cecha ta była podana przez 44% respondentów. Dla badanej grupy bardzo istotna była również odpowiednia zawartość cukru, którą wskazało 32% ankietowanych. Prawdopodobnie znaczenie tej cechy jest większe z uwagi na pominięcie w badaniach dzieci.
Praca została wykonana w ramach programu wieloletniego „Działania na rzecz poprawy konkurencyjności i innowacyjności sektora ogrodniczego z uwzględnieniem jakości i bezpieczeństwa żywności oraz ochrony środowiska naturalnego”, finansowanego przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Dr inż. Krzysztof Zmarlicki
Dr inż. Piotr Brzozowski
Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach
