Określenie przyczyny tego problemu nie jest proste. Podejrzewa się tu kilka czynników sprawczych, które bardzo często występują wspólnie. Jako głównych sprawców wymienia się tu grzyby patogeniczne, niedobory składników odżywczych i stres.
Istnieje coraz więcej danych wskazujących, że objawy nekrotycznych plamistości pojawiają się częściej i są bardziej intensywne wówczas, gdy rośliny zawierają więcej giberelin z grupy 4/7. Dotyczy to zwłaszcza odmian Golden i Red Delicious Delicious, Ligol i Gala. Dlatego tam, gdzie hormony te były zbyt często stosowane, należny zawsze spodziewać się większego zagrożenia ze strony tego zjawiska.
W przypadku wywołujących nekrozy patogenów, aby dokładnie określić ich rodzaj, konieczne są laboratoryjne izolacje i obserwacje mikroskopowe. Ze zjawiskiem ściśle kojarzonych jest kilka gatunków grzybów jak
Glomerella cingulata czy grzyby z rodzaju
Alternaria. Jednak głównym sprawcą jest tu
Marssonina coronaria, patogen wywołujący chorobę o nazwie
nekrotyczna plamistość liści.
Ze względu na złożony charakter związany z przyczyną powstania, do zwalczania nekrotycznej plamistości liści wykorzystujemy zarówno fungicydy, jak i nawozy oraz wybrane biostymulatory.
IPSAD w tym zakresie już od kilku lat ocenia skuteczność różnorodnych produktów.
W przypadku fungicydów najlepsze wyniki otrzymywano stosując dithikarbaminiany (Polyram, mankozeb) oraz te preparaty o najszerszym spektrum działania, czyli strobiluryny i SDHI (Zato, Sercadis, Luna Experience). Ze wszystkich preparatów wyróżniał się zawsze Polyram. Produkt ten działa zarówno jako fungicyd oraz jako i źródło łatwo przyswajalnego cynku.
Niestety prawdopodobnie cała grupa dithiokarbaminianów, do której należy Polyram, już niedługo zostanie wycofana z użycia.
W zwalczaniu grzyba
Marssonina coronaria, aby określić optymalne terminy wykonania zabiegów ochronnych, wyjątkowo przydatny jest model symulujący jego rozwój. Wykres zagrożenia w tym modelu kreślony jest na podstawie danych meteo uzyskanych ze stacji pogodowych i w postaci łatwej do interpretacji grafiki, dostępny w systemie informacyjnym IPSAD.
W przypadku nawozów, do eliminowania nekrotycznej plamistości liści wykorzystujemy produkty zawierające magnez i cynk. W prowadzonych, wieloletnich ocenach wyjątkowo wyróżniał się preparat Magnitech). Magnitech to nawóz o cechach biostymulatora, który jest źródłem łatwo przyswajalnych składników mineralnych, w tym tak potrzebnego magnezu. Produkt ten stosuje się zawsze tam, gdzie rośliny wykazują słabszą kondycję z powodu zaburzeń środowiskowych. Wyjątkowo dobrze sprawdzał się we wszystkich prowadzonych w IPSAD doświadczeniach porównawczych, gdzie określano możliwości regeneracyjne różnych produktów. Okazuje się, że łatwo przyswajalny z Magnitechu magnez i azot (podstawowe składniki chlorofilu) bardzo szybko wzmacniają sprawność systemu asymilacyjnego drzew owocowych co jest wyjątkowo cenną cechą w przypadku wystąpienia suszy, uszkodzeń przymrozkowych lub konieczności regeneracji po wystąpieniu fitotoksyczności.
Nasilenie wystąpienia nekrotycznej plamistości powoduje również stres. Zwykle są to nagłe skoki temperatury jakie mogą pojawić się po kwitnieniu. W przypadku łagodzenia skutków stresu należy podniesienie odporności roślin. Tu w badaniach porównawczych wyróżniał się preparat Megis, który oprócz stymulacji ogólnej rezystencji, dodatkowo wzmacnia komórki skórki, podnosząc ich mechaniczną odporność na infekcje patogenów.
Ponieważ prawie zawsze nekrozy to efekt współdziałania kilku czynników, najlepiej gdy stosujemy w jednym systemie/zabiegu zarówno fungicydy jak i substancje pomocnicze (nawozy i biostymulatory).
Tam gdzie rosną wrażliwe odmiany warto również rozważyć dodatkowe nawożenie doglebowe magnezem.
W zagrożonych kwaterach wykonujemy wówczas nawożenie siarczanem magnezu w dawkach dopasowanych do zasobności gleby i natężenia choroby jaka wystąpiła w poprzednich sezonach. Zwykle jest to 30-50 kg/ha. Można nawóz rozpuścić w wodzie i zabieg wykonać belką herbicydowa przy okazji zwalczania chwatów.
Należy uważać by nie zaburzyć optymalnego stosunku potasu do magnezu (3:1), jaki powinien panować w glebie.
Główne działania łagodzące występowanie nekrotycznej plamistości liści wykonywane na odmianach najbardziej narażonych na wystąpienie choroby:
- od końca kwitnienia, gdy nie widać jeszcze żadnych objawów choroby wykonujemy cykl zabiegów ochronnych stosując:
Sercadis lub Lunę Experiance, zabiegi zwykle łączymy ze zwalczaniem parcha, mączniaka i chorób odkwiatowych. Następnie
2-3 razy Magnitech w dawce 2-3 l/ha + Polyram (ewentualnie mankozeb)
2-3 razy Megis 0.5l/ha + Polyram (ewentualnie mankozeb).
jeśli warunki sprzyjające nekrozom nasilają się (upały i burze), wymienione wcześnie zabiegi z użyciem Polyramu, Magnitegu i Megisu powinny być kontynuowane.
- ograniczmy stosowanie GA4/7
- wykonujemy uzupełniające, doglebowe nawożenie siarczanem magnezu
Robert Sas, IPSAD
Choroba atakuje zwłaszcza odmianę Golden Delicious, ale i odmiany pochodne (Gala, Ligol, Jonagold, Elstar, Mutsu,) Czasami przyczyny się kumulują, co jeszcze bardziej zniekształca źródło problemu.
