Nowy test do dokładnego wyznaczania terminu zbioru owoców

    European Fruit Magazine

    Chciałbyś dokładnie wiedzieć, która kwatera ‘Konferencji’ czy ‘Gali’ w twoim sadzie powinna być zbierana jako pierwsza? Chciałbyś poznać najbardziej odpowiedni okres zbioru dla późniejszego przechowywania owoców? Haye Radersma z firmy NSure uważa, że odpowiedzi na te pytania może dostarczyć prosty, ale wiarygodny test (fot. 1).

    Do tej pory stan dojrzałości jabłek i gruszek określano poprzez pomiary takich parametrów jak jędrność, zawartość cukrów, oraz stopień rozkładu skrobi. Regularne pobieranie próbek owoców i sprawdzanie zmian tych parametrów pozwalało oszacować prawidłowy termin zbioru owoców. Inną metodą wyznaczania terminu zbioru jabłek jest wykorzystanie indeksu Streifa – wskaźnika stopnia dojrzałości. „Te metody nie są jednak wiarygodne, ponieważ pomiaru dokonuje się na końcu łańcucha procesów, które zachodzą podczas dojrzewania jabłek czy gruszek. Nie mierzy się więc procesów, które powodują dojrzewanie owocu, ale ich rezultat w postaci, np. zawartości cukrów czy jędrności” wyjaśnia Radersma. Proces dojrzewania jest inicjowany ponieważ konkretne geny zaczynają być aktywne. To z kolei jest „znakiem” dla enzymów, które się aktywują lub dezaktywują. Z powodu zmian aktywności enzymów skład chemiczny komórek zmienia się, co skutkuje zmianami, np. jędrności, koloru czy zawartości cukrów. „Za pomocą technologii NSure, dokonujemy pomiarów dokładnie na początku tego procesu, a nie na jego końcu. Mierzymy aktywność około 10 genów, które odpowiadają za dojrzewanie. To z kolei pozwala ocenić stopień dojrzałości bardziej dokładnie i szczegółowo niż tradycyjne metody” kontynuuje Radersma.

    Prosty test

    Roślina ma około 35 tysięcy genów twierdzi Radersma. Wiele z nich jest związanych z procesem dojrzewania. Nie wszystkie jednak są w tym procesie równie ważne. Badania wykazały, które z tych 35 tysięcy genów są najbardziej ważne w dojrzewaniu jabłek i gruszek. Test NSure mierzy właśnie aktywność tych najważniejszych genów.

    NSure jest młodą firmą, która wyodrębniła się ze struktur Uniwersytetu w Wageningen w Holandii. Rozpoczęła prace od stworzenia testu dojrzałości dla gruszy ‘Konferencja’. Obecnie istnieją także podobne testy dla grusz ‘Lukasówka’ i ‘Abate Fetel’ oraz jabłoni odmian: ‘Braeburn’, ‘Gala’, ‘Fuji’, ‘Golden Delicious’, ‘Jonagold’, ‘Jonagored’ i ‘Red Delicious’.

    Pomiar aktywności genów jest skomplikowaną i pracochłonną czynnością. NSure zapewnia sadownikowi łatwość i prostotę użycia. Na około 4 tygodnie przed spodziewanym terminem zbioru, sadownik pobiera próbkę 15 jabłek lub gruszek. Plasterki owoców należy pokruszyć w plastikowej torebce – filtrze (fot. 2) dostarczonej w zestawie testowym. Torebka jest rozdzielona na dwie połowy przez filtr, przez który może przepływać sok, ale nie miąższ.

    Plasterki owocu umieszcza się w jednej połowie torebki filtra, a sok przepływa do drugiej połowy. Następnie należy nanieść kroplę soku na dostarczoną w teście kartę (fot. 3), którą po wysuszeniu wysyła się pocztą do laboratorium firmy NSure (fot. 4). W ciągu 48 godzin od otrzymania przesyłki NSure odsyła sadownikowi wyniki pocztą elektroniczną albo faksem.

    Aby otrzymać wiarygodne rezultaty, test musi być wykonany do godziny po zerwaniu owoców. Nie wolno także ich schładzać przed wyciśnięciem soku, gdyż schłodzenie uruchamia procesy, które utrudniają określenie stopnia dojrzałości owocu.

    Określić termin zbioru

    Po przebadaniu przesłanego do NSure soku, sadownik otrzymuje analizę rezultatów testu, która wskazuje aktualną fazę dojrzewania jabłek czy gruszek (tab. 1). Test może jedynie określić stadium dojrzałości w dniu pobrania próbki. Pobierając w tym samym okresie próbki owoców z różnych kwater sadu, można ocenić, które z tych ostatnich mają owoce najbardziej dojrzałe i przydatne do zbioru w pierwszej kolejności. Nie można natomiast na podstawie pojedynczego testu określić dokładnego terminu zbioru. W tym celu, tydzień po pierwszym teście należy wykonać kolejny, aby ocenić jak przebiega proces dojrzewania. Dopiero na podstawie tych dwóch testów NSure może wyznaczyć datę zbioru (data plus/minus trzy dni).

    Test na brązowienie miąższu grusz i wewnętrzne przestrzenie

    Testy NSure (tab. 2) są dostępne na rynku od 2007 roku. W najbliższej przyszłości firma chce je dystrybuować we wszystkich ważnych regionach sadowniczych świata. Obecnie firma rozprowadza testy lub prowadzi doświadczenia w 14 krajach Europy, Północnej i Południowej Ameryki oraz w RPA i w Australii. Stopień dojrzałości jest oceniany w laboratoriach w Holandii, Szwecji i w Stanach Zjednoczonych (w stanie Idaho).

    Technologia ta oferuje jednak więcej niż tylko możliwość określenia terminu zbioru jabłek czy gruszek. Firma NSure pracuje obecnie nad metodą testowa przewidywania ryzyka powstawania wewnętrznych zbrązowień miąższu oraz pustych przestrzeni w przechowywanych owocach grusz. Ten test będzie jednak dostępny najwcześniej w 2010 roku. Firma NSure ma już gotowe testy dla innych gatunków, np. do określania odporności na mróz upraw szkółkarskich, oceniania podatności róż na szarą pleśń czy szacowania jak obniży się jędrność pomidorów po zbiorze.

    fot. 1-4 EFM